• 4-rivojlanish bosqichiga
  • - bosqich. 1880-yildan hozirgi davrgacha




    Download 451.66 Kb.
    Pdf ko'rish
    bet4/5
    Sana24.01.2023
    Hajmi451.66 Kb.
    #39320
    1   2   3   4   5
    Bog'liq
    elektr1-ma\'ruza
    Жураев А
    3- bosqich. 1880-yildan hozirgi davrgacha. Elektr energiyasidan eng avval 
    yoritish (yoyli lampalar) va telegrafda foydalanilgan bo‘lsa, so‘ng cho‘g‘lanma tolali 
    lampalar, elektr generatorlari, elektr dvigatellari paydo bo‘ldi. Shu davrdan boshlab 
    elektr energiyasi jamiyat xayotiga chuqur kirib bora boshladi va elektr ta’minoti tobora 
    hayotiy extiyojga aylana bordi. XIX asrning 80- yillarida o‘zgaruvchan tok 
    generatorining, ayniqsa mashhur rus injeneri M. O. Dolivo-Dobrovolskiy tomonidan 
    uch fazali tok ishlab chiqarishning ixtiro qilinishi elektrotexnika taraqqiyoti va uning 
    jamiyat hayotiga kirib borishida yana bir yangi bosqichni-sanoat elektrotexnikasini 
    yuzaga kelishini boshlab berdi. 


    1.5-rasm. Zamonaviy gidro, issiqlik va atom elektr stansiyalari. 
    Bugungi kunda butun Yer yuzi bo‘ylab minglab elektr stansiyalari ishlab turibdi. 
    Elektr energiyasi yil sayin eng asosiy energiya turiga aylanib bormoqda va kelajakda 
    energiyaning yagona turi bo‘lib qoladi. 
    Hozirgi davrda elektrotexnika o‘zining 4-rivojlanish bosqichiga qadam 
    qo‘ymoqda. Bu elektr energiyasi ishlab chiqarishda muqobil energiya manbalariga 
    o‘tishdir. Bugungi kunda muqobil manbalarning jahon elektr energetikasidagi umumiy 
    hisssasi kam bo‘lsada (1 % atrofida) ayrim rivojlangan davlatlar energetikasida uning 
    hissasi 10-15 % ni tashkil qilmoqda va bu ko‘rsatkich yil sayin juda tez o‘sib 
    bormoqda. 
    Texnik fanlarda hisob-kitoblar yuritishda o‘ta katta miqdorlar yoki aksincha
    o‘ta kichik miqdrolar bilan ish ko‘rishga to‘g‘ri keladi. Masalan Yerning massa 6 x10
    24 
    kg, yoki Quyoshdagi harorat 150 000 000°K, elektronning zaryadi 1,6 10 
    -19 
    Kulon, va 
    hokazo. Bunday katta miqdorlarni ifodalashda o‘nning darajalari, kichik miqdorlarni 
    ifodalashda esa o‘nning ulushlaridan foydalanish qulay. Quyida ana shunday darajalar 
    va ulushlar sifatida xalqaro qabul qilingan belgilashlar keltirilgan va ularni eslab qolish 
    tavsiya etiladi. 

    Download 451.66 Kb.
    1   2   3   4   5




    Download 451.66 Kb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    - bosqich. 1880-yildan hozirgi davrgacha

    Download 451.66 Kb.
    Pdf ko'rish