i blok uzunligiga (matritsa o‘lchamiga) bog‘liq. Masalan, uzunlii'i




Download 390.35 Kb.
bet4/7
Sana14.10.2022
Hajmi390.35 Kb.
#27214
1   2   3   4   5   6   7
Bog'liq
gulshoda
2990 03.04.2018, Qosimov Abdumalikning mustaqil ishi

i blok uzunligiga (matritsa o‘lchamiga) bog‘liq. Masalan, uzunlii'i

(>4 simvolga teng bo‘lgan blok (matritsa o‘lchami 8x8) uchun

kalitning 1,6≫ 109 kombinatsiyasi bo‘lishi mumkin. Uzunligi 256

simvolga teng bo‘lgan blok (matritsa o‘lchami 16x16) kalitning

mumkin bo‘lgan kombinatsiyasi 1,4≫ 1026 ga yetishi mumkin. Bu

holda kalitni saralash masalasi zamonaviy EHMlar uchun ham

nuiiakkab hisoblanadi.

Shifrlashning kombinatsiyalangan usullari. Qudratli kompyuterlar,

tarmoq texnologiyalari va neyronli hisoblashlaming paydo

bo‘lishi hozirgacha umuman fosh qilinmaydi deb hisoblangan

kriptograflk tizimlami obro‘sizlantirilishiga sabab bo‘ldi. Bu esa,

o‘z navbatida, yuqori bardoshlikka ega kriptograflk tizimlami yaratish

ustida ishlashni taqozo etdi. Bunday kriptograflk tizimlami

yaratish usullaridan biri shifrlash usullarini kombinatsiyalashdir.

Quyida eng kam vaqt sarfida kriptobardoshlikni jiddiy oshishini

ta’minlovchi shifrlashning kombinatsiyalangan usuli ustida so‘z borad.

Axborotning himoyalashning aksariyat mexanizmlari asosini shifrlash tashkil etadi. Axborotni shifrlash deganda ochiq axborotni (dastlabki matnni) shifrlangan axborotga o’zgartirish (shifrlash) va aksincha (rasshifrovka qilish) jarayoni tushuniladi.

Axborotni qayta akslantirish yordamida himoyalash muammosi inson ongini uzoq vaqtlardan buyon bezovta qilib kelgan. Kriptografiya tarixi – inson tili tarixi bilan tengdosh. Hatto dastlabki xat yozish ham o’z-o’zicha kriptografik tizim hisoblangan, chunki qadimgi jamiyatda faqat alohida shaxslargina xat yozishni bilganlar. Qadimgi Yegipet va Qadimgi Hindistonning ilohiy kitoblari bunga misol bo’la oladi.

Xat yozishning keng tarqalishi natijasida kriptografiya alohida fan sifatida vujudda keldi. Dastlabki kriptotizimlardan eramizning boshlaridayoq foydalanilgan. TSezar o’z xatlarida tizimli shifrlardan foydalangan.


Download 390.35 Kb.
1   2   3   4   5   6   7




Download 390.35 Kb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



i blok uzunligiga (matritsa o‘lchamiga) bog‘liq. Masalan, uzunlii'i

Download 390.35 Kb.