Buxoro mtu mintaqaviy temir yo’l uzeli Bitiruvchi : Muyinova A. Raxbar: Sultanova S. M




Download 393.04 Kb.
bet3/4
Sana24.03.2017
Hajmi393.04 Kb.
1   2   3   4
samara olish uchun boshqaruv yechimlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi.

Samara (1936-91-yillarda Kuybishev "Куйбышев") - Samara (rus. Самара) Rossiya Federatsiyasidagi shahar, Samara viloyati markazi. Volga daryosining chap sohilidagi port shahar. Volgaga Samara daryosi quyilgan joyda joylashgan.

Va nihoyat, o'zi o'rganadigan tizimlar eng yuqori aqliy daraja hisoblanadi. Beshinchi va oltinchi avlod kompyuterlari paydo bo'lishi bilan bunga erishish mumkin bo'ladi. IAQIATni turli belgilariga ko'ra tavsiflash mumkin. Masalan, boshqaruv darajasiga ko'ra - iqtisodiyot, tarmoq, korxona, ishlab chiqarish uchastkasi darajasida .

Texnologik jarayonning barcha bosqichlari va operatsiyalarida axborot yuqori darajada ishonchli bo'lishi hamda saqlanishi uchun nazorat operatsiyasi amalga oshiriladi (2.3.-jadval). Ma`lumotlarni mashinada ishlash amaliyotida nazoratning ko'z bilan kuzatish nazorati, bevosita qiyoslash nazorati, takrorlash uslubidagi nazorat, nazoratning balans uslubiyati, nazorat jamlanmalari (raqamlari) bo'yicha nazorat va hokazolar qo'llaniladi.

Avtomatlashtirilgan ish joyida har bir operatsiya yoki mashina hujjatiga zamonaviy amaliy dasturlar elektron shakllarni tegishli ravishda tadbiq qilinadi. Buxgalterning asosiy vazifasi zaruriy joylarga kerakli rekvizitlarni kiritish va boshlang'ich ma`lumotlarni to'laligini va haqqoniyligini ta`minlashdan iborat.

Hozirgi davrda Buxoro MTUda barcha buxgalter avtomatlashtirilgan ish joylarida o'rnatilgan amaliy dasturlarda yuqorida ko'rsatilgan funksiyalari bajariladi.

Buxgalter-foydalanuvchi yechadigan masalalar standartlari ro'yxati quyidagi namunaviy ro'yxatidan iborat:

1)  bank operatsiyalarning hisobi;

2)  kassa operatsiyalarning hisobi;

3)  asosiy vositalar hisobi;

4)  ishlab chiqarish xarajatlar hisobi;

5)  mehnat va ish haqi hisobi;

6)  byudjet bilan hisoblar;

7)  tez eskiruvchi va arzon baholi  buyumlar hisobi;

8)  mahsus kiyimni  hisobga olish;

9)  moddiy boyliklar hisobi;

10) hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblar hamda aylanma va saldo balanslarni tuzish.

2.3.-jadval

IAQIAT texnologik jarayonining bosqichlari va operatsiyalarini bajarish usullari

Texnologik jarayon bosqichlari

Operatsiyalar nomi

Operatsiyalarni bajarish usullari

Dastlabki bosqich

1.Boshlang'ich ma`lumotlarni to'plash

2.Boshlang'ich ma`lumotlarni qayd etish

3. Ma`lumotlarni ishlash markaziga uzatish


1.Qo'lda hisoblash;

2.Uzatkichlardan foydalanib avtomatik tarzda hisoblash;

3.Hujjatlardan qo'ldan ko'chirma.

1.Qayd etish vositalardan foydalanib, hujjatlarni shakllantirish;

2.Hujjatlar va mashina tashigichlarni bir vaqtda shakllantirish;

1.Hujjatlarni choparlar orqali jo'natish;

2.Axborotni mashina tashigichlarda choparlar orqali uzatish;

3.Aloqa kanallari bo'yicha bevosita EHMga uzatish.



Yordamchi bosqich

4.EHMda mashina tashigichlarni tayyorlash

5. Manumotlarni EHMga kiritish



1.Ma`lumotlarni hujjatlardan magnit tashigichlarga o'tkazish va ularni nazorat qilish;

1. Klaviatura yordamida xotiraga kiritish;

2.Mashina tashigichdan kiritish;

3.Aloqa kanali orqali berilgan axborotni EHMga avtomatik tarzda kiritish.



Аsosiy bosqich

6.Ma`lumotlarni qayta ishlash va yakuniy axborotni chiqarish

7.Yakuniy axborotni uzatish



1. Ma`lumotlarni ishlash va natijani qog'oz bosmaga chiqarish;

2. Ma`lumotlarni ishlash va natijani mashina tashigichlarga chiqarish;

3. Ma`lumotlarni ishlash va natijani videogramma orqali chiqarish;

4. Ma`lumotlarni ishlash va natijani aloqa kanali bo'yicha uzatish uchun chiqarish.

1.Mashinogrammalarni chopar orqali uzatish;

2.Aloqa kanallari orqali ekranga berish;.

3. Aloqa kanallari orqali mashina tashigichlarga berish;

4. Aloqa kanallari orqali grafotuzuvchiga berish.



Buxgalter avtomatlashtirish ish joyida pul mablag'larning hisobini, asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobini, debitorlar va kreditorlar bilan hisoblarni bevosita yuritish imkoniyati mavjud. Hisob jarayonida avtomatlashtirilgan ravishda barcha to'lov hujjatlarni tayyorlash,  belgilangan muddatlarda buxgalteriya va moliyaviy hisobotlarni shakllantirish va tayyorlash, bosh kitobini va balans hujjatini (barcha ilovalari bilan) tezkor holda tayyorlash va ishlab chiqish mumkin.

2.2. Buxoro MTUda buxgalteriya hisobi axborot tizimlarining holati va tahlili


O’zbekiston Respublikasi Prezidentining buyrug’iga binoan ““O’TY” DATKda 2008-2015-yillar davrida kompyuterlashtirishni rivojlantirish va axborot-kommunikatsion texnologiyalarni tadbiq etish dasturi” temir yo’l korxonalarda amalga oshirilmoqda.

Hozirgi paytda temir yo’l kompaniyasida hisob ma’lumotlar yetkazish jarayoni axborot ta’minotining ehtiyojlarini qondira olmayotganini ko’rish mumkin. Shu sabali “O’TY” DATK ma’lumotlar yetkazish tarmog’ini modernizatsiya qilish masalasini ko’ndalang qilib qo’ydi.

Korxona va tashkilotlarda hisob ishlarining samaradorligini oshirish hamda vaqtni tejash maqsadida buxgalteriya hisobining axborot tizimlariga asoslangan elektron shakllari qo’llanilishi boshlangan.

Yuqoridagilardan kelib chiqqan holda Buxoro MTUda buxgalteriya hisobi uchastkalari bo’yicha quyidagi BHAT mavjud:

- mehnatga haq to’lash va ish haqi hisobi;

- asosiy vositalarni hisobga olish;

- TMZni hisobga olish;

- YoKF bo’yicha hisobni yuritish va boshqalar.

Ushbu ishlar Mashina Hisoblash Stansiyalarida (MHS) yuritilgan. 2008-yildan beri MHS bilan birga buxgalterning avtomatlashtirilgan ish joyida axborotlashtirilgan hisob ishlari bajarib kelinmoqda. Bunda Office paketinig Excel dasturidan foydalanilmoqda. Moliyaviy tahlilni elektron jadval va ma’lumotlar bazasini o’zida mujassamlashtirgan tizim orqali amalga oshirish mumkin. Bu tizim elektron jadvalli (EXCEL) dastur ko’rnishida bo’lishi mumkin.

Bunda tahlil uchun dastlabki ma’lumotlarni qo’lda kiritish yoki matnli fayldan ko’chirish mumkin. Ushbu tizimda korxona faoliyati moliyaviy ko’rsatkichlarini tahlil qilish uchun katta imkoniyatlar mavjud. Namunaviy usullardan foydalanuvchilar uchun tizimda keng doirada analitik jadvallar o’rnatilgan. Ushbu usullar yordamida:

- korxona mol-mulki tuzilishini;

- to’lov qobiliyatini;

- moliaviy barqarorligini;

- xo’jalik faoliyati rentabelligini;

- qarz mablag’larini jalb qilish siyosatining ratsionalligini;

-foydani taqsimlash va undan foydalanish siyosatining asoslanganligini xarakterlovchi ko’rsatkichlarni hisoblash mumkin.

2010-yilda Buxoro MTUda “1С. Предприятие” amaliy dasturi o’rnatilib, kadrlar tayyorlash boshlangan.

2011-yil iyul boshidan boshlab mahnatga haq to’lash va ish haqi hisobi hamda TMZ hisobi to’liq avtomatlashtirilgan ish joyida olib boriladi. “1С. Предприятие” dasturi har tomonlama mukammal ishlab chiqilgan dastur  bo'lib, turli bo'limlar bo'yicha murakkab va tahliliy buxgalterlik hisobini olib borishga mo’ljallangan. Tahliliy hisob tahliliy  hisob  (subkonto) ob`yektlari bo'yicha natura va qiymat ifodalarda olib boriladi. Dastur schotlarni qo'lda va avtomatlarshtirilgan holda xo'jalik o'tkazish imkonini yaratadi. Provodkalarni xo'jalik muomalalar daftarida ko'zdan  kechirganda, ularni aniq muddatda chegaralab yoki guruhlab turli parametrlar bo'yicha qidirib topish mumkin. Dasturda erkin hisoblarni shakllantiruvchi, schot qoldiqlari va aylanishlarini qamrab olgan va tahliliy hisob ob`yektlari bo'yicha hisobot shakllari, soliq organlariga taqdim etiluvchi hisobotlar shakllari o’rin olgan. “1С. Предприятие” amaliy dasturida axborotlarning nusxasini saqlash vazifasi va arxivdagi hujjatlar matnlarini saqlash tartiblari ham mavjud. Mahsulot bilan birgalikda birlamchi hujjatlar to'ldirilgan shakl kengaytirilgan ro'yhati ham taklif etiladi.

Buxoro Mintaqaviy temir yo’l uzelida buxgalteriya hisobi ma’lumotlarini umumiy qayta ishlash jarayoni (2.4-rasm) mavjud bo’lib, u o’z ichiga ikkita bosqichni oladi: hisob registrlarining shakllantirilishi va hisob registrlaridan foydalanish.


Hisob registrlarini shakllantirish

Ma’lumotlarni kiritish

Ma’lumotlar bazasi

Dastlabki hisob ma’lumotlari



So’rovni kiritish

Ma’lumotnomalar

Hisob ma’lumotlarini qayta ishlash


Ma’lumotlarni qayta ishlash uchun so’rov


Ikkilamchi hujjatlarni ko’rish

Ikkilamchi hujjatlarni chop etish




Ma’lumotlar bazasidan ajratib olish

2.4-rasm. Hisob ma’lumotlarini texnologik qayta ishlash jarayoni. *

* Manba: С.М.Султанова ,Б.А.Бегалов «Информационные системы бухгалтерского учета: проблемы , поиски, решения», Монография. Т.: «Фан», 2009г


Birinchi bosqichda birlamchi hisob, birlamchi hujjatlar, dastlabki hisob ma’lumotlarini kompyuterga kiritish jarayoni bo’lib, unda hisob uchstkalarining barcha dastlabki hujjatlari: inventar kartochka ma’lumotlari, tabel ma’lumotlari, xodimlarning shaxsiy varaqalari, xo’jalik muomalalarini ro’yxatga olish jurnali va boshqalar kiritiladi. Natijada hisob registrlari shakllanib, ma’lumotlar bazasi yaratiladi. Buxgalteriya hisobining kompyuterlashtirilgan shaklida bir nechta o’zaro bog’langan hisob registrlari yaratilishi mumkin: buxgalteriya provodkalari, xo’jalik operatsiyalari va birlamchi hujjatlar. Har bir registr ma’lum mantiqiy tizimning ma’lumotlar bazasi hisoblanadi.

Keyingi bosqichda esa korxonada sodir bo’layotgan xo’jalik muomalarini sistematik ravishda ma’lum bir belgilarga qarab guruhlanadi va qayta ishlanadigan ma’lumotlarga so’rov beriladi. Bu bosqichda sistematik ravishda joylashgan hujjatlar analitik va ikkilamchi hujjatlarsifatida qayta ishlanadi, har bir hisob uchastkasi bo’yicha alohida hujjatlar shakllantiriladi. Masalan: asosiy vositalarni inventarizatsiyadan o’tkazish ro’yhati (inventarizatsionnaya opis’); TMZ bo’yicha hisobot, talabnomalar, schot-fakturalar; ish haqi bo’yicha hisob-to’lov qaydnomalari, to’lov topshiriqnomalari, to;lov talabnomalari va boshqalar.

Buxoro MTUda mehnatga haq to’lash va ish haqi, asosiy vositalar tovar moddiy zaxiralari hamda bank operatsiyalari kabi hisob uchastkalari bo’yicha hisobotlar hozirgi kunda “1С. Предприятие” amaliy dasturi orqali tuziladi. Yillik moliyaviy hisoboti, soliq hisobotlari va statistik hisobotlar tuzish esa Office paketining Excel dasturi orqali amalga oshiriladi.


III Bob. Buxoro MTUda buxgalteriya hisobi va axborot tizimlarini tadbiq etish samaradorligi

3.1.Buxgalteriya hisobi va axborot tizimlarida iqtisodiy samaradorlik ko’rsatkichlari va ularni hisoblash usullari

Buxgalteriya hisobining integratsiyalash tizimi tariqasida birlamchi xo’jalik operatsiyalarini qayd qilishning avtomatlashtirilishi mehnat sarfini kamaytirish va ma’kumotlarning haqqoniyligini oshirish imkonini beradi. O’z navbatida, tizimda qo’llaniladigan ichki nazorat xatolarni kamaytirishga, ma’lumotlar ishonchliligi va aniqlilik darajasini oshirishga olib keladi.

Qo’yilgan masalani yechish uchun buxgalteriya hisobining integratsiyalashgan “Yig’ma hisobot” tizmi ishlab chiqilgan. Tizimni ishlab chiqishda biz markazlashgan holda tuzish variantini tanladik, chunki qog’oz shaklida ma’lumotlar hajmi aylanmasini maksimal kamaytirish maqsadida yagona tizimdagi boshlang’ich buxgalteriya ma’lumotlarni qayta ishlash, barcha hisoblarni yagona tizimga birlashtirish.lozim. .

Tadqiqot natijalari asosida BHATning afzalliklari aniqlandi (3.1-jadval). Tizim quyidagi asoslangan tamoyillar asosida foydalanuvchilar o’rtasida almashinuvni ta’minlaydi:


  • Hujjatlarning elektron ko’rinishda almashinuvini tadbiq qilish, tashish va boshqa hujjatlarni rasmiylashtirishni avtomatlashtirish;

  • Birlamchi hujjatlardan axborotlarni bir martada yig’ish, qayta ishlangan axborotlarni saqlash ishonchliligini oshirish, har xil turdagi masalalrni yechishda tizimdagi axborotlardan ko’p marotaba foydalanish;

  • Ma’lumotlarni minimal hajmda kiritish, yetishmayotgan ma’lumotlarni avtomatlashtirilgan tarzda me’yoriy-ma’lumotli manbalardan olish;

  • Axborotning yuqori darajada haqqoniyligi;

  • Real vaqtda ma’lumotlarni olish va qayta ishlash, birlamchi hujjatlarni qayta ishlash tezligini oshirish;

3.1-jadval

Buxgalteriya hisobi axborot tizimlaridan foydalanish*



BHAT afzalliklari

BHAT xossalari hisobiga erishilgan afzalliklar

1.BHAT foydalanuvchilari uchun

1.1.BHATga talablar oshishi natijasida investitsiyalarning saqlab qolinishi

Kengaytirilishi, alohida muayyan ilovalarning almashinuvi, miqyosliligi

    1. Boshqa tizimdagi axborot resurslaridan fotdalanish

Integratsiyalsh

    1. Odam-mashina interfesining shakllantirilishi, BHATning boshqa versiyalariga o’tkazishda xodimlarni o’qitish xarajatlarining kamaytirilishi

Foydalanuvchilarga yetib borishi

    1. Bitta texnik va dasturiy vositalani yetkazuvchi aloqadorligifan bo’shatilganlik

Ilovalarning yetib borishi

2.BHAT loyihalovchilari va tizimiy integratorlar uchun

2.1. Har xil amaliy platformalarni qo’llash imkoniyati

Ilovalarning yetib borishi

2.2. Tayyor ilovalardan qayta foydalanish

Ilovalarning yetib borishi

2.3. Mavjud axborot resurslaridan foydalanish imkoniyati

Integratsiyalashga omkin yaratish

2.4. “Meros tizimlar” muammosi yechimini yengillashtirish

Integratsiyalashga omkin yaratish

2.5.BHATni loyihalashtirish va tahlil vositalarining zamonaviy texnologiyalarini qo’llash

Amaliy platformalar o’rtasida ilovalarni tashish

3.Amaliy dasturchilar uchun

3.1.Amaliy-dasturiy majmualar modulining tashkil etilishi




3.2.Standartalshgan dasturiy interfeyslarni qo’llash




3.3. Amaliy dasturlar amkoniyatlarini qo’llash




4. Texnik va dasturiy vositalarni yetkazib beruvchilar uchun

4.1. Yangi apparat platformalariga amaliy va tuzilmaviy vositalarini o’tkazish xarajatlarini kamaytirish

Dasturlarning o’tkazilishi

4.2. Ishlab chiqarilayotgan dasturiy mahsulotlarni boshqa mahsulotlar bilan integratsiyalash imkoniyati

Integraysiyalashga imkoniyat yaratish

4.3. Ishlab chiqarilayotgan apparat-dasturiy platformalarning sotilish bozorlarini va qo’llash sohalarini kengaytirish imkoniyatlari




* Manba: S.M. Sultanova tadqiqotlari asosida ishlab chiqilgan

  • Tashish jarayonida qatnashuvchilariga, yuk egalariga ko’rsatiladigan axborot xizmatini takomillashtirish;

  • Markazlashgan tasnifgichlardan foydalanib, yagona me’yoriy bazani yaratish;

  • Tijorat ishlarini avtomatlashtirish uchun kompaniyada qo’llanilayotgan boshqaruv tizimining chiziqli-funksional imkoniyatlarini kengaytirish.

Buxgalteriya hisobining integratsiyalashgan axborot tizimidan foydalanib iqtisodiy samaradorlikning hisoblanishi Moliya va buxgalteriya hisobi boshqarmasi bajargan ishini optimallashtirishga asoslanadi. Asosiy nazarda tutilgan maqsaddan tashqari, tizimni tadbiq etish natijasida quyidagi joriy zarajatlar kamayadi:



  • Lavozimlar bo’shatilishi;

  • Standartlashgan operatsiyalarni bajarish vaqtining kamayishi;

  • Elektrenergiya xarajatlarining kamayishi;

  • Kanselariya vositalarini sotib olish xarajatlarining kamayishi.

Ish haqiga yillik xarajatlarning kamayishi quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi:

Зз/п=(n*З)*12;

bunda: n – bo’shatilgan xodimlar soni;

З – ularning o’rtacha oylik ish haqlari.

Bo’lim ishlashi uchun bir yilga kanselariya vositalari miqdori belgilanadi.

Ushbu xarajatlarning kamayishi quyidagi firmula bo’yicha aniqlanadi:

Зр.м.=0,7* Skl;

bunda: Skl – kanselariya xarajatlarining yillik summasi;

Elektrenergiyasining ortiqcha xarajati summasi quyidagicha aniqlanadi:

Еyil= Nрс*Т,

Bunda: Т – foydalanuvchi yil davomida me’yordan ortiq ishlagan soatlar.

Agar bo’lim xodimlari o’z ishini o’z vaqtida qilishsa, unda elektrenergiya tejami natijasida xarajatlar kamayishi quyidagicha hisoblanadi:

Зээ.= Еyilкв,

Bunda: Цкв - 1 kVt-soat elektrenergiyaning narxi.

Jami tadbiq etilayotgan moliyaviy hisob tizimining yil mobaynida xarajatlari kamayishi summasi:

И.=Зз/п Зр.м. Зээ.

bunda: И - umumiy kamaygan xarajatlarning summasi;

Зээ –Elektrenergiyasini tejash evaziga xarajatlarning kamayish summasi;

Зр.м - Devonxona materiallari xarajatlarining kamayish summasi. Yangi BHATni yaratishning yillik samaradorlik ko’rsatkichi quyidagicha hisoblanadi:

Эг=З/(Ен Кр), bunda: З – axborot tizimini yaratish va xizmat ko’rsatish xarajatlarining o’zgarishi:

З =И.-К(Ен Кр),

И.- bo’lim ishi xarajatlarining mutloq o’zgarishi;

Ен –Kapital qo’yolmalarning me’yoriy koeffitsiyenti (kompyuter texnikasi va dasturiy ta’minot uchun 0.15)

Кр – renovatsiya koeffitsiyenti amortizatsiya me’yori sifatida asbobning xizmat muddatini hisobga olgan holda quyidagi formula bo’yicha hisoblanadi:

Кр= Ен/(1 Ен)Тсл-1),

Yillik xarajatlarni tejashni t-yil bo’yicha hisoblash capital xarajatlarning o’zini qoplash muddati (Тр) aniqlanadi.

Тp=К/Эг

Yuqorida keltirilgan usulni aniq korxonada bevosita kompyuter texnologiyalarini tadbiq etish jarayonida qo’llash mumkin.


3.2. Buxoro MTUda buxgalteriya hisobi axborot tizimlarining iqtisodiy samaradorligini hisoblash
2011-yil iyul boshidan mehnatga haq to’lash va ish haqi hisobi hamda TMZ hisobi to’liq buxgalterning avtomatlashtirilgan ish joyida olib boriladi. Bunda albatta BHATning afzalliklari ko’zga tashlanadi. 3.2-jadvalda Buxoro MTUda mashina hisoblash stansiyasi (MHS) hamda BHAT ya’ni “1С. Предприятие” amaliy dasturiga bir oyda qilinadigan xarajatlarning taqqoslama tahlil ma’lumotlari keltirilgan.

3.2-jadval

Buxoro MTUda MHS hamda BHATga bir oyda qilinadigan asosiy xarajatlarning tahlili *

MHS

“1С. Предприятие”

I. Moddiy xarajatlar (mln.so’m)

1.1. Qog’ozda axborot tashuvchilar

1.1.1. Qog’oz ruloni

1

1.1.1. A4 shaklidagi qog’oz

0.13

1.2. Magnitli axborot tashuvchilar

1.2. Ehtiyot qism

1.2.1. Matrichnaya lenta

0.5

1.2.1. Printer

1.2.2. Kartrij



0.37

0.02


II. Mehnatga haq to’lash xarajatlari (mln.so’m)

2.1. Shtat

28 kishi

11.2

2 kishi

1.9

III. Yagona ijtimoiy to’lov (mln.so’m)

x

2.8

x

0.46

IV. Amortizatsiya ajratmalari (mln.so’m)

4.1. Kompyuter

4.2. MHS binosi



0.25
0.08

4.1. Kompyuter


0.05

V. Boshqa xarajatlar (mln.so’m)

5.1. IVO ta’miri

0.03

x

x

MHS bo’yicha jami

16.13

“1С. Предприятие” bo’yicha jami

2.93

* Manba: Buxoro MTU hisoboti

Jadvalda qilingan hisoblanmalar shuni ko’rsatadiki, BHATga qilingan xarajatlar bir oyda MHSga ko’ra 5.5 marta kam. Demak, buxgalteriya hisob ishlarini samarali yuritishda buxgalteriya hisobining avtomatlashtirilgan ish joyini tadbiq etilishi ancha qulay va tejamli, shuningdek, vaqt va mehnat sarfi kam.


3.3. Buxgalteriya hisobi majmuaviy tizimi asosida moliyaviy tahlil qilish jarayoni
Mazkur ishda Buxoro MTUning moliyaviy faoliyatini shaxsiy elektron hisoblash mashinalari(ShEHM) yordamida majmuaviy tahlil qilishning yo’nalishlaridan biri keltirilgan. Korxonaning moliyaviy holati tahlilini o’tkazish texnologiyasi ekspress-modellashtirishning soddalashtirilgan ko’rinishi bo’lib, o’zgaruvchan sharoitlarda ham foydalanuvchilarga o’z kuchi bilan keng ko’lamda namunaviy dasturlar yordamida operativ rejimda hamda kam kuch sarflagan holda tahlil o’tkazish imkoniyatini beradi.

Ushbu uslubiyot buxgalteriya hisobini elektron ko’rinishda yuritish, ya’ni operatsiyalarni yuritish kitobi, joriy davr aylanmalarining har bir schoti bo’yicha va balansni avtomatlashtirilgan tarzda yuritish imkoniyatini beradi. Bu

1   2   3   4


Download 393.04 Kb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa


Buxoro mtu mintaqaviy temir yo’l uzeli Bitiruvchi : Muyinova A. Raxbar: Sultanova S. M

Download 393.04 Kb.