• 15-D A R S. KOMPYUTER O‘YINLARI HAQIDA
  • «Compyuter Space»
  • «Pong»
  • IBM, Borland Intel, Wamer
  • Mavzuga doir savol va topshiriqlar




    Download 1.7 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet36/44
    Sana20.10.2022
    Hajmi1.7 Mb.
    #27631
    1   ...   32   33   34   35   36   37   38   39   ...   44
    Bog'liq
    Informatika. 5-sinf

    Mavzuga doir savol va topshiriqlar
    1. Paintda rasm chizish nimadan boshlanadi?
    2. Rasmni qanday qilib tez va butunlay o‘chirish mumkin?
    3. Paint ish maydonining o‘lchamlarini qanday o‘zgartirish mumkin?
    4. Paintda chizilgan rasmni qanday saqlash mumkin?
    5. Paintda «Mening oilam» mavzusida tasvir yarating.
    Mashqlar
    1. Quyidagi algoritm bajarilishi natijasida qanday shakllar hosil bo‘lishini 
    yozing:
    a) uskunalar panelidan 
    uskunasi tanlanadi;
    b) ish maydonining o‘rtasidan chap tomonga qarab 200 piksel uzunlikda 
    chiziq chiziladi;
    d) yuqoriga qarab 100 piksel uzunlikda chiziq chiziladi;
    e) o‘ngga qarab 200 piksel uzunlikda chiziq chiziladi;
    f) pastga qarab 100 piksel uzunlikda chiziq chiziladi.
    2. Quyidagi shakllarni yaratishda ijrochi bajaradigan harakatlar ketma-
    ketligini yozing:
    a) 
     
    b) 
    d)
    3. «Men sevgan ertak qahramo-
    ni», «Kelajak kompyuterlari», «Men 
    kichik loyihachiman» mavzularidan 
    biriga oid rasm chizib, chop eting.


    61
    15-D A R S. KOMPYUTER O‘YINLARI HAQIDA
    Futbol, voleybol, shaxmat, shashka, tennis va boshqa sport turlarining
    insonlar orasida muvaffaqiyat qozonib keng tarqalayotgani hech kimga sir 
    emas. Bunday sport o‘yinlari qadimdan insonlarni aqlan va jismonan
    chiniqtirib kelgan. Sport o‘yinlari bilan bir qatorda, bo‘sh vaqtlarda 
    o‘ynaladigan va xalq orasida tarqalgan mahalliy o‘yinlar ham oz emas.
    Mahalliy o‘yinlar avloddan avlodga o‘tib kelgan, lekin kompyuter 
    texnologiyalarining yaratilishi ularning sekin-asta yo‘qolib borayotganiga 
    sabab bo‘l 
    moqda. Lekin ba’zi mahalliy o‘yinlar kompyuter o‘yinlari 
    shaklida saqlanib, davom etmoqda, hatto takomillashmoqda. Uning yangi 
    turlari «Пасьянс», «Морской бой», «Бильярд», «Домино», «Шахмат», 
    «Шашкa» o‘yinlari kabi shaklda foydalanuvchilar orasida keng tar 
    -
    qalib, ikkinchi umrini yashamoqda.
    Ko‘pchilik eng birinchi kompyuter o‘yini «Pong» 
    deb hisoblashadi. Lekin unday emas. Birinchi 
    kompyuter o‘yini «Space War» bo‘lgan. Keng ko‘-
    lamdagi foydalanuvchilar 
    dan farqli, bu o‘yinni 
    o‘ynash imkoniyati faqat o‘tgan asrning 60-yillarida 
    kompyuterda ish olib boruvchi dasturchilarda bo‘l-
    gan, xolos. O‘yinning mazmuni shundan iborat ediki
    ekran bo‘ylab qarama-qarshi uchayotgan 2 ta kosmik 
    kema bir-biriga hujum qilishi va kim birinchi bo‘lib 
    otib tushirishi zarur edi.
    O‘xshash o‘yinlarni bir necha yil oldin o‘yin avtomatlari joylashgan 
    xonalarda uchratish mumkin edi (1-rasm).
    1971-yili Nolan Bashnell «Compyuter Space» deb nomlangan eng 
    birinchi kompyuter o‘yinini yaratadi, lekin shu yilning o‘zidayoq 
    omma orasida katta qiziqish uyg‘otmaganligi sababli tezda unutiladi, 
    muvaffaqiyat qozonmaydi.
    Yangi o‘yinni yaratishdan oldin Nolan Bashnell «ATARI» deb 
    nomlagan shaxsiy kompaniyasiga asos soladi. Ishni 1972-yilda yaratil-
    1-rasm.


    62
    gan «Pong» o‘yinidan boshlashga to‘g‘ri keladi. U hisobdagi uchinchi 
    o‘yin edi, ammo o‘zining taniqliligi bilan «Birinchi kompyuter oyini» 
    hisoblanar edi. O‘yinning mazmuni shundan iborat ediki, ekranning ikkala 
    tomonida yuqori yoki pastga harakatlanuvchi tayoqchalar uchib kelayot-
    gan g‘ishtchalarni xuddi tennis o‘yiniga o‘xshash holda qaytarishi lozim 
    edi.
    To‘rt yildan so‘ng Nolan o‘zining «ATARI» kompaniyasini 26 million 
    dollarga sotadi. Shu yilning o‘zida Stiv Jobs va Stiv Voznyak o‘z ish 
    faoliyatini kompyuter o‘yinlarini yaratish bo‘yicha sinab ko‘rmoqchi 
    bo‘ladilar. Mashhur 
    likni esa ularga «Arconoid» deb nomlangan o‘yin 
    keltiradi. 2005-yildan ko‘pgina kompyuter xonalarida bu o‘yin qatorida 
    «Mario Bross», «Zuma», «Quake» yoki «Countre Strike» kabi o‘yin-
    larni qiziqib o‘ynayotgan foydalanuvchilarni ko‘rish mumkin edi 
    (2, 3-rasmlar).
     
     2-rasm. 

     
     
    3-rasm.
    Kompyuter o‘yinlarini yanada qiziqroq boshqarish uchun turli 
    yordamchi vositalar yaratilgan. Masalan, pristavkalar (4-rasm), joystik -
    lar (5-rasm), virtual ko‘zoynak (6-rasm), 3D ko‘zoynaklar (7-rasm).
    4-rasm.
    5-rasm.
    6-rasm.
    7-rasm.


    63
    Grafi kli monitor ishlatilgan birinchi kompyuter o‘yinlari 1980-yili 
    IBM kompyuterida o‘rnatilgan bo‘lib, u «FLOGGER» deb nomlangan 
    edi. Hozirgi kunda yirik va mashhur bo‘lgan IBM, Borland Intel, Wamer 

    Download 1.7 Mb.
    1   ...   32   33   34   35   36   37   38   39   ...   44




    Download 1.7 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Mavzuga doir savol va topshiriqlar

    Download 1.7 Mb.
    Pdf ko'rish