§. Gorizontal otilgan jism harakati




Download 2.27 Mb.
bet11/54
Sana23.01.2024
Hajmi2.27 Mb.
#143558
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   54
Bog'liq
Mexanika
Gidrodinamika. Suyuqlikning tezligi va sarfi, Destination A1 tarjimalari
10§. Gorizontal otilgan jism harakati.
Balandligi h bo’lgan stol ustida to’g’ri chiziq bo’ylab harakatlanib ketayotgan sharchaning stol chetiga yetib kelgandan keyingi harakatni kuzataylik. Sharcha stol chetiga yetib kelgach. U ikkita harakatda qatnasha boshlaydi , ya’ni vertikal o’q bo’yicha tekis tezlanuvchan harakat qilsa, gorizontal o’q bo’yichqa t ekis harakat qiladi. Sharchaning bu harakati biror balandlikdan gorizontal otilgan jism harakatiga misoldir. Bundan kelib chiqadiki: gorizontal otilgan jism harakati ikkiga bo’lib o’rganiladi: a) vertikal harakat (erkin tushish); b) gorizontal tekis harakat.
Uchish vaqtini hisoblashda a qismidan foydalanamiz, uchish uzoqligini hisoblash uchun b qismidan foydalanamiz.
Bu harakatni tasvirlash uchun XY koordinatalar sistemasini tanlab olib, uni jism gorizontal otilgan nuqtasini sanoq boshi deb olamiz.
tezlikni x o’qidagi proektsiyasi. Bu formuladan biz ko`rayapmizki uchish davomida X o`qidagi tezlik proyeksiyasi o`zgarmaydi va u boshlang`ich tezlikka teng.
Harakat traektoriyasi shohi pastga qaragan parabola bo’ladi. (aniqrog’i esa bir tarmog’i).
— tezlikni y o’qidagi proektsiyasi, harakat davomida -ortadi.
— natijaviy tezlik. — tushish (uchish) vaqti.
Agar tezlik vektori gorizont bilan α burchak xosil nqilgan bo`lsa u holda: , va . bularni biz yuqoridagi chizmadan xosil qildik. Agar bizga gorizontal otilgan jism qancha vaqtdan so`ng gorizont bilan α burchak xosil qiladi deyilgan bo`lsa, ush bu ifodadan foydalanamiz: .
Yuqoridagi formuladan ko’rinib turibdiki uchish vaqti otilish tezligiga bog’liq emas.
— istalgan vaqtdagi tezlik. — Yerga urilishdagi tezlik.
— uchish uzoqligi.
Yuqoridagi formulalar havoning qarshilagi hisobga olinmaganda to’g’ri bo’ladi.
Avtobus derazasidan tushayotgan jism tushish vaqti avtobus tezligiga bog’liq emas, ya’ni harakatlanayotganda ham tinch turganda ham bir hil vaqtda tushadi.



Download 2.27 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   54




Download 2.27 Mb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



§. Gorizontal otilgan jism harakati

Download 2.27 Mb.