• Aminokislotalarning karboksil guruhiga xos reaksiyalar
  • Aminokislotalarning aminoguruhiga xos reaksiyalar
  • Glitsin xossalari va biologik ahamiyati




    Download 2.94 Mb.
    bet7/10
    Sana18.10.2022
    Hajmi2.94 Mb.
    #27454
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
    Bog'liq
    Glitsin

    2.3. Glitsin xossalari va biologik ahamiyati
    Kimyoviy xossalari. Aminokislotalarda ikki xil -COOH va -NH2 guruhlar borligi uchun karbon kislotalar kabi -COOH guruh hisobiga tuz, efir, amid va galogenangidridlar hosil qiladi, shuningdek ular -NH2 guruhga xos reaksiyalarga ham kirishadi.

    Aminokislotalarning karboksil guruhiga xos reaksiyalar

    1. Aminokislotalar ishqorlar bilan ta’sirlashib tuzlar hosil qiladi:



    1. Odatdagi tuzlar bilan bir qatorda aminokislotalar og’ir metall kationlari bilan ichki kompleks tuzlar ham hosil qiladi. Masalan, mis bilan ko’k tusli kristall bo’lgan ichki kompleks (xelat) hosil qilish barcha α- aminokislotalar uchun xos reaksiya hisoblanadi:



    1. Aminokislotalar ham karbon kislotalar kabi soirtlar bilan eterifikatsiya reaksiyasiga krishadi. Reaksiya HCl ishtirokida boradi:


    Oxirgi mahsulotga ammiak ta’sir ettirilsa aminokislotalarning amidlari hosil bo’ladi:


    1. Aminoguruhi himoyalangan (atsillangan) aminokislotalarga SOCl2 yoki POCl2 ta’sir ettirib ularning xlorangidridlari olinadi:


    Xlorangidridlardan esa tegishli angidrid, amid va efirlar olish mumkin.
    Aminokislotalarning aminoguruhiga xos reaksiyalar

    1. Aminokislotalar mineral kislotalar bilan aminlar kabi ammoniy tuzlarini hosil qiladi:

    H2N CH2 COOH + HCl Cl H3N CH2 COOH

    1. Nitrit kislota ta’sirida oksikislotalarga aylanadi. Bunda erkin azot ajraladi. Ushbu reaksiya aminokislota, oqsil va uning parchalanish mahsulotlaridagi -NH2 guruhni miqdoriy jihatdan aniqlash maqsadida ishlatiladi:



    1. α- Aminokislotalarning murakkab efirlarini diazotirlab diazoefirlar olinadi.

    Olingan mahsulot organik sintezda ishlatiladi:


    1. Xlorangidridlar va angidridlar ta’sirida aminokislotalarning N- atsil hosilalari olinadi. Ushbu brikmalar esa peptidlar sintezida katta ahmiyatga ega moddalar sirasiga kiradi:



    1. Kuchsiz ishqoriy muhitdagi (PH=9) formaldegidning aminokislotaga ta’siridan N- metilen hosila olinadi, undan -/COOH guruhini titrlashda foydalanish mumkin:


    α- Aminokislotalarga xos reaksiyalar

    1. Fermentlar (dekarboksilaza) yoki ayrim mikroorganizmlar ta’sirida aminokislotalarning dekarboksillanishidan aminlar hosil bo’ladi:



    1. Oksidlovchilar ta’sirida aminokisotalar dezaminlashadi ya’ni aminoguruhini yo’qotadi:



    1. O’simlik va hayvon organizmida maxsus fermentlar ta’sirida aminokislotalarning qayta aminlanishi sodir bo’ladi:



    1. α- Aminokislotalarga ningidrin qo’shib qizdirilganda binafsha rang paydo bo’ladi. Shuning uchun ningidrin qog’oz xromatogrammasi va elektroforegrammalarni ochiltirish uchun keng ishlatiladi:



    1. α- Aminokislotalar va ularning efirlari qizdirilganda molekulalararo degidratlanish va halqalanish natijasida diketopiperazinlar (siklik amidlar) hosil bo’ladi:



    Download 2.94 Mb.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




    Download 2.94 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Glitsin xossalari va biologik ahamiyati

    Download 2.94 Mb.