• Aylanani teng uch bo‘lakka bo‘lish.
  • Aylanani teng olti bo‘lakka bo‘lish.
  • Aylanani teng o‘n ikki bo‘lakka bo‘lish.
  • Ikrom rahmonov




    Download 7.45 Mb.
    bet17/50
    Sana13.05.2023
    Hajmi7.45 Mb.
    #59295
    1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   50
    Bog'liq
    96297 02e27f76400aebb576d96a4b97f8be2a

    A. Qavariq. B. Tekis (og‘ma). C. Konussimon. D. Sharsimon.


    Muntazam ko‘pburchaklar uch xil usulda yasaladi.



    1. usul. Aylanalarni o‘zaro teng bo‘laklarga bo‘lish va muntazam ko‘pburchaklar yasash. Har qanday aylana diametri uni teng ikkiga bo‘ladi (8.1-chizma, a). O‘zaro perpendikular ikkita aylana diametri uni teng to‘rt qismga bo‘ladi (8.1-chizma, b). Har qaysi qismni ikkiga bo‘lish orqali aylanani teng sakkiz bo‘lakka bo‘lish mumkin (8.1-chizma, d). Aylanani bo‘lishda hosil bo‘lgan nuqtalar o‘zaro ketma-ket tutashtirilsa, muntazam ko‘pburchaklar hosil bo‘ladi (8.1-chizma, e, f).

    Aylanani teng uch bo‘lakka bo‘lish. Aylanani sirkul yordamida o‘zaro teng uch, olti, o‘n ikki qismlarga bo‘lishda to‘g‘ri burchakni teng uch bo‘lakka bo‘lishdagi usuldan foydalaniladi.
    Aylanani teng uch bo‘lakka bo‘lishda uning markazi orqali vertikal markaz chizig‘i o‘tkaziladi. Bu chiziqning aylana bilan kesishayotgan A nuqtasi orqali sirkulda aylana radiusiga teng R yoy bilan aylana ikki nuqtada kesishtiriladi (8.2-chizma, a). Shunda aylana teng uch bo‘lakka bo‘linadi. Vertikal markaz chizig‘idagi 1- va aniqlangan 2-, 3- nuqtalar o‘zaro tutashtirilsa, muntazam uchburchak yasaladi (8.2-chizma, b).
    Aylanani teng olti bo‘lakka bo‘lish. Aylanani teng uchga bo‘lishning davomi hisoblanadi. Eng oldin aylana teng uchga bo‘lib olinadi (8.2-chizma, a). So‘ngra radiusni o‘zgartirmasdan 1- nuqtadan yoy chiziladi. Shunda aylana teng olti bo‘lakka bo‘linadi (8.3-chizma, a). Topilgan barcha nuqtalar ketma-ket o‘zaro tutashtirilsa, muntazam oltiburchak hosil bo‘ladi (8.3- chizma, b).



      1. Chizmachilik, 8-sinf 33

    Aylanani teng o‘n ikki bo‘lakka bo‘lish. Buning uchun aylana dastlab teng olti bo‘lakka bo‘lib olinadi (8.3-chizma, a). So‘ngra gorizontal markaz chizig‘i va uning aylana bilan kesishayotgan 4- hamda 10- nuqtalaridan sirkulda aylana radiusiga teng yoylar chizilsa, aylana o‘zaro teng 12 bo‘lakka bo‘linadi (8.4-chizma, a). Barcha nuqtalar ketma-ket o‘zaro tutashtirilsa, muntazam o‘n ikki burchak yasaladi (8.4-chizma, b).

    Download 7.45 Mb.
    1   ...   13   14   15   16   17   18   19   20   ...   50




    Download 7.45 Mb.