rganishga eng katta hissa qo’shgan NlVavilov isbotlaganidek, xonakilashtirish




Download 4.28 Mb.
Pdf ko'rish
bet259/365
Sana15.10.2022
Hajmi4.28 Mb.
#27258
1   ...   255   256   257   258   259   260   261   262   ...   365
Bog'liq
Jahon-ijtimoiy-iqtisodiy-geografiyasi-

rganishga eng katta hissa qo’shgan NlVavilov isbotlaganidek, xonakilashtirish 
choqlari tropik va subtropik hududlarning, asosan tog\ to’goldi hududlaridagi 
chegaraviy biotsenozlari asosida shakllangan. Bunda madaniyiashtirish ming 
yillik yig’ib terish tajribasining bevosita davomiga aylandi. Odamlar eng kaloriyali 
va hosildor, va ayni paytda saqlash qulay blgan g’alla va loviyaga oid ekinlar 
tashkil eta boshiadi. Barcha joylarda ularga sabzavotlar, ildizmevali o’simliklar 
issiqlik bilan ishlov berilgan holda yoki xom holda, o’simlik moylari manbalari 
iste’mol qilingan. Har bir o’choqda ovqatga shirin, maza va xushbo'y baxsh 
etadigan sabzavot va tlar simulyantlar va shifobaxsh ekinlar, roxatbaxsh meva 
va simliklar paydo bo’lgan. Deyarli barcha joylarda ziga xos tolali ekinlar 
paydo blib, ular asosida myna va terilardan matoga tish amalga oshirilgan.
Ayni paytda ushbu umumiy qonuniyatlar asosida domestikatsiya choqlari 
rivojlanishiga parallel ravishda ushbu birikuvlarning noyobligi hosil bo’lgan, 
dunyoning blajak makrohududlarining dastlabki xususiyatlari va asoslari 
shakllana boshlaydi. Turli o’choqlarda ekinlarning takrorlanishi turli yowoyi oilalar 
va urug’larga tegishli odamlar baholarning g’aroyib ravishda mos kelishini 
ta’kidlaydi. Ammo kp asrlik seleksiya va ko’p marotabalik chatishtirishlar orqali 
madaniylashtirilgan o’simlik va hayvonlar turlari turii choqda turlicha ko’rinish 
kasb etgan. Bug’doy bir holda qattiq, ikkinchi holda - yumshoq, uchinchida -


dumaloq bo’lsa; guruch Uzoq Sharqda - dumaloq va krahmalli, Hindixitoyda -  
yopishqoq, Hindistonda - uzunchoq, shishasimon va donador Dastlab paxta 
tarqalgan trtta choq trtta turli endemic turga tegishli bolib, bir-biridan 

Download 4.28 Mb.
1   ...   255   256   257   258   259   260   261   262   ...   365




Download 4.28 Mb.
Pdf ko'rish

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



rganishga eng katta hissa qo’shgan NlVavilov isbotlaganidek, xonakilashtirish

Download 4.28 Mb.
Pdf ko'rish