• FAYLDAN OQISH
  • FAYLNI TOLIQLIGACHA OQISH
  • Kirish ushbu bo'limda katta hajmdagi ma'lumotlarni fayldan yuklab olish va dastur yakunida kerakli ma'lumotlarni va dastur natijasini faylga saqlashni o'rganamiz




    Download 55.84 Kb.
    bet1/4
    Sana22.10.2022
    Hajmi55.84 Kb.
    #27773
      1   2   3   4
    Bog'liq
    Pythonda fayllar bilan ishlash
    “Chig`atoy gurungi” tashkiloti, 1898-yil Andijon qo‘zg‘oloni, Amaliy masalalarni modellash ,,,,,, Idrokning psixologik mohiyati, fiziologiyasi., 11-sinf-2.-Environmental-problems-1A, kundalik ru, Boshlang`ich kurs ishi, Abdurahim 2, Aholining bo`sh turgan mablag`larini tijorat banklariga jalb etish masalalari, ARXIV MANBALARINING O`LKA TARIXIXNI O`RGANISHDAGI AHAMIYATI, atrabotka 1 , 6-sinf Qadimgi Dunyo tarixi mavzulashitrilgan testi. (1)

    KIRISH
    Ushbu bo'limda katta hajmdagi ma'lumotlarni fayldan yuklab olish va dastur yakunida kerakli ma'lumotlarni va dastur natijasini faylga saqlashni o'rganamiz. Fayllar bilan ishlash dastur foydalanuvchilariga ham dasturga o'zlari istagan ma'lumotlarni yuklash imkoniyatini beradi.
    FAYLDAN O'QISH
    Kompyuterimizda aksar ma'lumotlar fayl ko'rinishida saqlanadi. Bu xoh matn bo'lsin, xoh jadval, xoh rasm, xoh video. Fayllarda turli ma'lumotlar saqlanishi mumkin, ob-havo ma'lumotlari, yillik hisobotlar, mijozlarning telefon raqamlari, talabalarning baholari va hokazo.
    Ko'pgina holatlarda dastur davomida katta ma'lumotlarni aynan fayllardan o'qib olish talab qilinadi. Ayniqsa, tahliliy dasturlarda fayl ko'rinishida saqlangan, katta hajmdagi jadvallar bilan ishlash tabiiy. Lekin fayllar bilan ishlash boshqa holatlarda ham ko'p asqotadi, misol uchun oddiy matnni html ko'rinishga o'tkazishni avtomatlashtiruvchi dastur yozishda.
    Fayllar bilan ishlashning birinchi qadami bu fayldagi ma'lumotlarni kompyuter xotirasiga ko'chirish. Buning bir necha usuli bor, quyida ular bilan tanishamiz.
    FAYLNI TO'LIQLIGACHA O'QISH
    Boshlanishiga bizga fayl kerak. Keling, yangi pi.txt faylini yaratamiz, va ichiga quyidagi matnni joylaymiz:
    3.1415926535
    8979323846
    2643383279
    pi.txt
    36B
    Text
    pi.txt faylini yuklab oling
    Uch qatordan iborat faylimiz
    π\piπ
    sonining qiymatini saqlaydi (30 xona aniqlik bilan).
    Fayli to'lqi o'qish uchun quyidagi kodni yozamiz:
    with open('pi.txt') as fayl:
    pi = fayl.read()
    Kodni tahlil qilamiz:

    • Birinchi qatorda open() funksiyasi yordamida faylni ochayapmiz. Bunda funksiyaga argument sifatida fayl nomini berayapmiz. Bu yerda biz ochayotgan fayl va dasturimiz bir papkada bo'lishi muhim.

    • open() funksiyasi faylni obyekt sifatida qaytaradi, as operatori yordamida esa biz obyektimizga fayl deb nom berayapmiz.

    • Ikkinchi qatorda .read() metodi yordamida fayl obyektining tarkibidan bizga kerakli matnni olib, yangi, PI o'zgaruvchisiga yuklayabmiz.

    • with operatorining vazifasi biz fayl bilan ishlab bo'lganimizdan so'ng faylni yopish. Yuqoridagi misolda, 2-qatordan so'ng Python zudlik bilan faylni yopadi.

    Yuqorida ko'rgan usulimiz fayl bilan ishlashning eng xavfsiz usuli. Aslida biz fayllarni to'g'ridan-to'g'ri fayl=open('pi.txt') yordamida ochishimiz, fayl bilan ishlab bo'lgandan so'ng esa fayl.close() komandasi yordamida faylni yopishimiz ham mumkin edi:
    fayl = open('pi.txt')
    PI = fayl.read()
    print(pi)
    fayl.close()
    Lekin, bu usul xavfli hisoblanadi va tavsiya qilinmaydi. Gap shundaki, open() funksiyasi yordamida faylni ochganimizdan keyin, toki close() metodini chaqirgunga qadar faylimiz ochiq holatda turadi. Agar, faylni vaqtida yopmasak, yoki fayl yopilmasidan avval dasturimiz to'xtab qolsa fayl tarkibiga ziyon yetishi, ma'lumotlar yo'qotilishi mumkin. Misol uchun, boshqa dasturlarda ham (masalan Microsoft Word) faylni yopmasdan oldin kompyuteringiz o'chib qolsa, yoki dastur behosdan yopilib ketsa faylingizga ziyon yetkani kabi.
    Shuning uchun open() funksiyasiga with orqali murojat qilganimizda, faylimiz with blokining oxirigacha ochiq turadi, va with tugashi bilan, fayl ham yopiladi. Demak fayl ustidagi amallarni biz with bloki ichida bajarib olishimiz kerak.
    Keling endi pi ning qiymatini konsilga chiqaramiz:
    >>> print(pi)
    3.1415926535
    8979323846
    2643383279
    Matn faylda qanday saqlangan bo'lsa, huddi shu ko'rinishda konsolga chiqdi. Saqlangan ma'lumot son bo'lsada, fayldan o'qiganimizda qaytgan qiymat matn ko'rinishida bo'ladi. Matnni songa o'tkazish uchun, unga biroz ishlov beramiz:
    pi = pi.rstrip() # qator ohiridagi bo'shliqlarni olib tashlaymiz
    pi = pi.replace('\n','') # qator tashlash belgisini almashtiramiz
    pi = float(pi) # matnni float (o'nlik) songa o'tkazamiz
    print(pi)
    Natija: 3.141592653589793

    Download 55.84 Kb.
      1   2   3   4




    Download 55.84 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Kirish ushbu bo'limda katta hajmdagi ma'lumotlarni fayldan yuklab olish va dastur yakunida kerakli ma'lumotlarni va dastur natijasini faylga saqlashni o'rganamiz

    Download 55.84 Kb.