Kredit iqtisod fakulteti




Download 10.97 Mb.
Pdf ko'rish
bet12/401
Sana01.11.2023
Hajmi10.97 Mb.
#92569
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   401
Bog'liq
Iqtisodiyotda akt 2018 [@iqtisodchi kutubxonasi]
Ma’lumotlar. Rеjа-fayllar.org, 2-Laboratoriya ishi cisco packet tracer dasturini sozlash va ish-fayllar.org, perehodi-mezhdu-tarifami-uz, Mustaqil ishlar royhati, zebra 19talik, BOT(S)-228q-Nutq madaniyati va notiqlik san’ati (1), c (1), 1, лаб2, 1-betlik mundarija, 04 G`ulomqodirov H Qidiruv algoritmlari va optim, psixometr
Afzalliklari 
- oddiylik va arzonligi. Masalan, oddiy kompyuterlarni aloka kanali orkali , masalan Ethernet orkali 
birlashtirib klaster yaratish mumkin. 
- ma’lumotlar almashuvi past bo’lgan masalalarni samarali yechish. Har bir kompyuterning 
tulik bandligini ta’minlaydi, chunki operativ xotirani bushashini kutib utirmaydi.
- katta xajmdagi operativ xotira talab qiladi gan masalalarni yechish imkoni mavjud. 
Umumiy xotira xajmini «cheksiz» oshirish imkoni mavjud. Fakatgina masalani kichik mustakil 
masalalarga bulaklash talab etiladi.
- masshtablashtirish imkoni. Istalgancha hisoblash mashinalarini qo‘shish imkoni mavjud va 
bunda tizimni narxi undagi mashinalar soniga proporsional bo’ladi. Shu bois ham dunyoda 
yaratiladigan superkompyuterlar tizimi negizida klasterlar turibdi. 
Kamchiliklari. 
- ma’lumotlar almashuvi muammosi. Hisoblash tizimiga nisbatan aloka kanallarining tezligi 
past . shu bois uzluksiz axborot almashuvi bilan boglik bo’lgan masalalarni yechish samarasiz 
hisoblanadi.
- dasturlashtirish muammosi. Dasturlovchi yaratadigan dasturda ma’lumotlar almashuvini 
bevosita ushbu dasturning uzida amalga oshirishi kerak. Bu yerda kuyilgan xatolik tizimni osilib 
kolishiga olib kelishi mumkin. Masalan ikkita protsessor bir-biridan ma’lumot kutib koli 
shorkali. 
- kup energiya talabchanligi va tizimning kattaligi. Ya’ni klasterli tizimlar katta binolar talab qiladi vash 
u bois ham kup mikdorda energiyani talab qiladi .
Axborot-hisoblash tarmoqlari. Axborot-hisoblash 
tarmoqlari jixozlarining tarkibi ko‘rib chiqamiz.
Tuzilish jihatdan AHT o’z ichiga quyidagilarni oladi: 
• tarmoq uzellariga joylashtirilgan kompyuterlar (ishchi staniiyalari va serverlar); 
• ma’lumotlarni uzatish apparaturasi va kanallari, ular bilan birga bo’lgan periferiya qurilmalari 
bilan; 
• interfeys platalari va qurilmalari (tarmoqli platalar, modemlar); 
• marshrutlovchilar va kommutaciya qurilmalari. 


35 
6-Rasm. Columbia superkompyuteri, 10240 ta protsessordan iborat. 
Tarmoqlarda, foydalanuvchilar bilan aloqa qilish uchun hududiy qurilmalar bilan jihozlangan 
yoki axborotlarni kommutaciya va marshrutlash vazifalarini bajaruvchi bitta foydalanuvchili 
mini va mikroEHM lar (shu jumladan shaxsiy kompyuterlar ham), quvvatli ko’p foydalanuvchili 
EHM lar (mini-EHM katta EHM lar) ham ishlatilishi mumkin. Oxirgisi ma’lumotlarni samarali 
qayta ishlashni bajaradi va tarmoqdan foydalanuvchilarni turli-tuman axborot-hisoblash 
resurslari bilan masofadan ta’minlaydi, ya’ni serverlarning va quvvatli ishchi stanciyalarining 
vazifalarini amalga oshiradi. 
EHM ning axborotlarni uzatish apparaturasi va videoterminal qurilmalari bilan tutashtirish 
qurilmasi sifatida quyidagilar ishlatiladi: 
• CHiziqli adapterlar — bu bir kanalli tutashtirish qurilmasi bo’lib, ular odatda, apparat yo’li 
bilan quyidagilarni bajaradi: 
1) yelektr signallarning shakllarini va amplitudasini moslashtirish
2) ma’lumotlarning ketma-ket hamda parallel va o’nga teskari holda o’zgartirish; 
3) xizmatdagi sinxronlashtiruvchi signallarni kiritish, anglash va bartaraf yetish; 
4) uzatilayotgan signallardagi xatoliklarni (signallarning shakli, amplitudasi va boshqa 
parametrlarining buzulishi) payqash. 
• Ma’lumotlarni uzatish multipleksorlari yoki oddiygina multipleksorlar — bu ko’p kanalli 
tutashtirish qurilmasidir (guruhli adapterlar). Ular adapterlar bajaradigan vazifalardan tashqari 
quyidagilarni ham amalga oshiradi: 
• EHM ga turli guruhdagi terminal qurilmalarini va ular bilan ishlashni galma-gal ulash
• EHM bilan uning ko’rsatmalari bo’yicha ma’lumotlar almashish; 
• ma’lumotlarni oraliqda yig’ish va yeslab qolish (buferlash); 
• ma’lumotlar formatlarini va kodlarini o’zgartirish; 
• xatoliklarni payqash, ba’zida yesa avtomatik to’g’rilashni ta’minlaydigan ma’lumotlarning 
ishonchliligini nazorat qilish; 
• tutashtirish apparaturasining ishga yaroqdigini nazorat qilish. 
Multipleksorlar oddiy boshqarish qurilmalari, arifmetik va yeslab qoluvchi qurilmalar
interfeys bloklarini o’z ichiga oladi va ma’lumotlarni fizik va mantiqiy moslashtirish 
vazifalarini, ham apparatli (xususan, turli xil al oka kanallari bilan tutashtirish uchun turli xil 
chiziqli adapterlarni ishlatish yo’li bilan), ham dasturli (dasturlashtiriladigan multipleksorlar) 
yo’l bilan bajaradilar. 


36 
Axborot tizimini arxitekturasi bo ‘yicha qyuidagicha tasniflash qabul qilingan:
- Lokal Axborot tizimi (tizimi tarkibi, masalan, ma’lumotlar bazasi, dasturlar bitta 
kompyuterda joylashgan bo‘ladi); 
- Taqsimlangan Axborot tizimi (tizimi tarkibi, masalan, ma’lumotlar bazasi, dasturlar 
bir necha kompyuterda joylashgan bo‘ladi); 
Taqsimlangan Axborot tizimi o ‘z navbatida fayl-server va kliyent-serverlarga bo ‘linadi.

Download 10.97 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   ...   401




Download 10.97 Mb.
Pdf ko'rish