Mavzu: shaxsning irodaviy sifatlari reja: 1




Download 102.11 Kb.
Pdf ko'rish
bet4/8
Sana21.10.2022
Hajmi102.11 Kb.
#27765
1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
21 - MA\'RUZA

matonat deb ataladi. Shunday iroda sifatiga ega bo’lgan kishi esa sabot-matonatli, 
kuchli irodali, qat'iy xarakterli kishi deb ataladi. 
Har qanday faoliyatning, jumladan o’qib, o’rganishning muvaffaqiyati sabot-
matonatga bog’liq. Bilimli bo’lmoq uchun sabot-matonat kerak. Har bir sohada-
texnika, san'at, muzika, sport va shu kabi sohalarda bilim va malaka ortirmoq 
uchun sabot-matonat kerak. 
Sabot-matonat xarakterning eng qimmatli xislatidir. Bu xislat kishining 
maqsadga yetish yo’lida qanday qiyinchilik va to’sqinliklar bo’lishidan qat'iy nazar 
shu maqsadga erishishida o’z ifodasini topadi. 
Xarakter xislati bo’lgan sabot-matonat ba'zi kishilar faoliyatining hamma 
sohalarida namoyon bo’ladi boshqa kishilarda esa bu xislat ularning manfaatlari 
bilan bog’langan, va ayrim faoliyat sohalarida ko’rinadi. 
Sabot-matonatli kishilar boshlagan ishlarini hamisha oxiriga yetkaza biladilar. 
Ular o’zlariga nisbatan ham boshqa kishilarga nisbatan ham talabchan bo’ladilar. 
Sabot-matonatli kishilar muvaffaqiyatsizlikka uchraganda ruhini tushirmaydi, 
balki aksincha, maqsadga erishish uchun ishga yanada qat'iyroq kirishadi, shu 
maqsadga erishishning yangi yo’l va vositalarini izlab topadi. 
Sabot-matonatli kishilar o’ziga va boshqa kishilarga nisbatan talabchanligi 
bilan ajralib turadilar. Ular belgilangan yo’ldan yurishlariga to’sqinlik qila 


oladigan hamma narsaga qarshi tura oladigan, bu to’sqinliklarni yenga oladigan 
matonatli kishilardir. 
Sabot-matonat irodaning chidam va toqat degan sifati bilan ham chambarchas 
bog’liq. 
Maqsadga yetishda bartaraf qilinadigan to’sqinlik va qiyinchiliklar kishidan 
kuch va vaqt sarf qilishni talab etibgina qolmay, balki ko’pincha jismoniy va ruhiy 
azob beradi ham. 
Kishining o’z faoliyatida ba'zan sovuq va issiqdan, yomg’ir va qordan, qattiq 
toliqish, och qolishdan, hamma turli kasalliklardan azob chekadigan kishi o’z 
oldiga qo’ygan maqsadiga sodiq bo’lib shu maqsadga yetishga intilaversa, bunday 
intilishlarda ko’rinadigan iroda chidam va toqat deb ataladi. Odamning 
organizmidagi yemirilish jarayonlarini yengishda ifodalanadigan ajoyib iroda 
o’zini tuta bilish va matonatda ko’rinadi. Bu borada quyidagi misolni keltirib 
o’tish joiz. 
Sobiq sovet uchuvchisi Alievning bir o’zi havo jangida dushmanning yettita 
samolyotiga qarshi mardonavor kurashdi va hammasini urib tushirdi. Kuchlar teng 
bo’lmagan bu jangda Alievning samolyotini dushman o’qlari teshib yuborgan edi. 
Aliev o’zi bir necha bor yaralandi. Ammo u o’zini yo’qotib qo’ymay, samolyoti 
bilan o’z aerodromiga borib qo’ndi. Aerodromiga yetib borguncha dushman 
egallab olgan yerlardan uchib o’tishi kerak edi. Dushmanning zenit to’plari 
Alievning samolyotini qattiq o’qqa tutdi va samolyotining bir necha joyini snaryad
parchalari teshib yubordi. Uchuvchi yana bir necha marta yaralandi. Lekin Aliev 
bu safar ham sarosimaga tushmay samolyotini boshqarib boraverdi va uni o’z 
aerodromiga eson-omon qo’ndirdi. Samolyot kabinasi ochilganda uchuvchi o’lgan 
edi. U ikki qo’lidan, oyog’idan, kuragidan, yelkasidan, orqasidan, jag’idan va 
boshidan yaralangan edi. Vrachning aniqlashishicha, og’ir yarador bo’lgan 
Alievning bu holda ucha olishi sira mumkin emas edi. Ammo Aliev samolyotini 
boshqarib, aerodromga to’g’ri qo’na olgan. Uchuvchining irodasi va o’zini tuta 
bilishi tufayli o’qning yemiruvchi kuchlaridan g’olib kelib, umrining so’nggi 
daqiqalarini cho’zishga erisha oldi. 


Sabot-matonatli chidamli va toqatli kishilar maqsadga yetishishda va 
qiyinchiliklarga qarshi kurash jismoniy va ruhiy azoblarga hamda boshqa 
mashaqqatlarga chiday oladilar. Ular har qanday vaziyatda o’zlarini tuta oladilar
jasurlik, mardlik, botirlik, qat'iyat ko’rsata oladilar . 
Bunday xarakterli kishilarga optimallik kayfiyati, hayotga quvnoqlik bilan 
qarash, porloq kelajakka doim ishonch bilan boish, boshqa kishilarga o’z kuchlari 
va mehnat imkoniyatlariga yetishish kabi xislatlar xosdir.
O’zini tuta bilish jasurlik sabot-matonat, chidam va toqatda ko’rinadigan 
kuchli iroda mardlik deb ataladi. Shu sifatlar bilan farq qiladigan kishilar esa mard 

Download 102.11 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8




Download 102.11 Kb.
Pdf ko'rish

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Mavzu: shaxsning irodaviy sifatlari reja: 1

Download 102.11 Kb.
Pdf ko'rish