• Xulosa
  • Foydalanilgan adabiyotlar
  • 4. Internet sahifalari.
  • Qattiq jismlar energetik sohalarini elektronlar egallashi turlari




    Download 1.63 Mb.
    bet5/5
    Sana24.10.2022
    Hajmi1.63 Mb.
    #27952
    1   2   3   4   5
    Bog'liq
    sardor fiz 3

    Qattiq jismlar energetik sohalarini elektronlar egallashi turlari

    Xulosa.

    1. Erkin atom kuchli maydonga kiritilsa, sathlarning ayniganligi yo’qoladi va ular (2+1) sathlarga ajraladi. Tashqi maydon energetik sathlarning potentsial chuqurlikda joylashishiga qarab, turlicha ta’sir etadi. Yadroga yaqinroq joylashgan elektronlarga maydon deyarli ta’sir etmaydi. Yadrodan uzoqroq joylashgan elektronlarga maydon kuchli ta’sir eta boshlaydi.

    2. Kristall hosil bo’lishida har bir atom qo’shni atomlarning o’sib boruvchi maydoniga kirib boradi va ular bilan o’zaro ta’sirda bo’la boshlaydi. Bu ta’sir yuqoridagi energetik sathlarning aynish holatini yo’qqa chiqaradi. Natijada alohida atomdagi (n, ) energetik sath N ta birbiriga yaqin joylashgan energetik sathlarga ajraladi va energetik soha hosil qiladi .

    3. Har qaysi elektron minimal energiyaga muvofiq keladigan holatni olishga intiladi.Bunda minimal energiyali orbital 1s bo'lgani uchun dastlab 1s so'ngra 2s va hokazo holatda pog'onachalar elektronlar bilan to'lib boradi.Elektronlarning joylashishi Pauli prinsipiga zid kelmasligi lozim.

    4. Har bir qattiq jism ko‘p sonli bir-biri bilan kuchli o‘zaro ta’sirlashayotgan atomlardan tarkib topgan. Shu sababli bir bo‘lak qattiq jism tarkibidagi atomlar majmuasi yagona tuzilma deb qaraladi. Qattiq jismda atomlar bog‘liqligi atomning tashqi qobig‘idagi elektronlarni juft bo‘lib birlashishlari (valent elektronlar) natijasida yuzaga keladi.

    5.Yarim o‘tkazgichlarning elektr qarshiligi temperaturaga ko‘p darajada bog‘liq. Yarim o‘tkazgichlarning bu xossasidan temperaturani o‘lchashda foydalaniladi. Bu asboblar termistorlar yoki termorezistorlar deb ataladi.

    •  

    Xulosa

    • Qattiq jismning elektr, optik, mexanik, issiklik va magnit xossalari valent elektronlarga bogʻliq boʻladi. Maʼlumki, atomda elektron bir necha muayyan energetik holatga ega, shunga moye ravishda bir necha energiya zonasi vujudga keladi. Ammo baʼzi zonalar ustma-ust tushishi ham mumkin. Har bir zonadagi satxlar soni kristall panjaradagi atomlar soni N ga teng . Bu satxlarda elektronlar Pauli prinsi-pita muvofiqjoylashadi. Endi elektronlar ayrim atomga emas, balki butun kristallga tegishli boʻlib qoladi. Metallarda tegishli atomning valent elektroni energetik sathidan hosil boʻlgan energiyalar zonasi elektronlar bilan chala toʻladi. Tashqi elektr maydoni taʼsirida bu zonadagi elektronlar yuqoriroqdagi boʻsh sathlarga oʻtadi va elektr tokini oʻtkazishda ishtirok etdi.

    Foydalanilgan adabiyotlar:

    1. Q.P.Abduraxmanov, V.S.Xamidov, N.A.Axmedova. FIZIKA. Darslik. Toshkent. 2018 y.

    2. Douglas C. Giancoli. Physics. Principles with Applicathions. January 17, 2004 USA ISBN-13^ 978-0-321-62592-2.

    3. Абдурахманов К.П., Хамидов В.С. Физикадан м ультимедиа лекциялар тўплами. Ўқув қўлланма. 2019 й. Pdf + диск + СНМ

    4. Internet sahifalari.


    Download 1.63 Mb.
    1   2   3   4   5




    Download 1.63 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Qattiq jismlar energetik sohalarini elektronlar egallashi turlari

    Download 1.63 Mb.