Nazaruy materiallar




Download 1.18 Mb.
bet1/169
Sana02.07.2022
Hajmi1.18 Mb.
#24701
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   169
Bog'liq
5 semestr o’quv materiallari 1 Ma’ruza mavzu 1
Новый документ в формате RTF


NAZARUY MATERIALLAR


5 semestr o’quv materiallari
1 - Ma’ruza
MAVZU 1. Dori tеxnologiyasi fani. Davlat farmakopеya. Og’irlik bo’yicha dozalarga bo’lish rеtsеpt. Posongili va qo’l tarozlari, tarozi toshlari.
REJA:
1.Poroshoklar ta'rifi, tasnifi.
2. Poroshoklarning DT sifatida afzallik va kamchiliklari.
3. Poroshoklarning umumiy texnologiyasi.
4. Poroshoklar tasnifi.
5.. Poroshoklarga qo’yilgan talablar.

Poroshoklar qadimdan ma'lum dori shakllaridan bo’lib, eramizdan oldingi 3000 yil avval ham tabobatda qo’llanilgan. Elaki dorilarning o’ta maydaligi ularning ta'sir darajasini yuqori bo’lishini ta'minlaydi. Shu jixatdan elaki dorilar qattiq dori shakllari ichida yuqori ta'sir darajasiga ega dori hisoblanadi.


Davlat farmakopeyasi ta'biri bilan aytganda, elaki dorilar — ichish va tana yuzasiga qo’llash uchun ishlatiladigan qattiq dori shaklli bo’lib, sochiluvchanlik xususiyatga ega bo’ladi.
Poroshoklar oddiy — (Pulveres simplices) bir dori moddasidan tashqil topgan yoki murakkab — ikki va undan ortiq ingredientdan iborat (pulveres compositi) bo’lishi mumkin. Undan tashkari kukunlar ya'ni, elaki dorilar alohida dozalarga bo’lib taqsimlangan (pulveres divisi) va taqsimlanmagan (pulveres indivisi) bo’ladi. Ichish uchun mo’ljallangan kukunlar asosan dozalangan usulda yoziladi yoki taksimlangan bo’ladi, sirtga ishlatiladigan kukunlar esa taqsimlanmagan usulda beriladi. Kukunlarning boshqa dori shakllaridan quyidagi afzalliklari bor:
1. Dori moddasi yaxshilab maydalanganligi sababli yuqori farmakologik faollikka erishish mumkin.
2. Tabletka va pilyulyalar (xab dorilar) bilan solishtirilganda elaki dorilarning tayyorlash texnologiyasi juda sodda.
3. Ixchamligi va saqlash davomida turg’unligi (suyuq dorilarga karaganda).
4. Tarkibining xilma-xilligi kukun tarkibida organiq, noorganiq moddalar, o’simlik va xayvonlardan olingan kukun moddalar, kam miqdorda suyuqliklar hamda qovushqoq moddalar bo’lishi mumkin (kiritilishi mumkin).
Poroshoklarning bir qator kamchiliklari ham bor:
1. Dori moddalarning organizmga so’rilishi eritmalarga nisbatan sekinrok boradi, chunki dorivor modda avval eriydi, keyin esa so’riladi.
2. Ba'zi moddalar atrof-muxitning ta'siri ostida o’zgarishi mumkin:
a) kristallizatsion suvini yo’kotishi ; b) xavodagi uglerod ikki oksidini yutib, karbonatlar hosil kilishi; v) xavodagi kislorod ta'sirida oksidlanishi ; namlik ta'sirida esa sochiluvchanligini yo’kotishi mumkin.
3. Ba'zi moddalar me'da va ichakning shillik pardalariga kitiklovchi ta'sir ko’rsatishi mumkin, eritma holida esa bu holat kuzatilmaydi (kaliy va natriy bromid tuzlari).
4. Achchiq ta'mli, yokimsiz hidli va rangli moddalardan tayyorlangan kukunlar ichish uchun nokulay bo’lgani sababli maxsus kapsulalarga solinadi.



Download 1.18 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   169




Download 1.18 Mb.