• Yuz tuman порок erdin yahshiroq Pok hotunlar ayog uning izi Lut о ‘glin ко ‘rkin soldi tiyralik Dinga nafs ilgida tab ’i ojizi
  • Faloni zohidi xudbinki, xudbinlik qilur zohir, О ‘zini ahli taqvo peshvosidin hisob aylab. Qilur nazi-nasihat kunduz о ‘Isa ahli olamg ‘a
  • Bechora chora istar, Bir chora zamon bormu
  • Ey, Navoiy, kishiga berma ко ‘ngil




    Download 1.65 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet29/46
    Sana25.03.2024
    Hajmi1.65 Mb.
    #176724
    1   ...   25   26   27   28   29   30   31   32   ...   46
    Bog'liq
    Mumtoz she\'riyat janrlari. Karimov O
    $$$$$$$$$ (1) (4) (5), Farzona.Kurs ishi.
    Ey, Navoiy, kishiga berma ко ‘ngil;
    Agar ul hururdir, yo ‘qsa pari,
    Vasli nafi buki chekkaysan jon,
    Ulturur lekfiroqi zarari.
    Klassik devonlarda qit’alar alohida turkum qilib joylashtirilgan. 
    Avtorlar ularning har biriga shu qit’a g‘oyasini ifodalovchi sarlavha 
    qo‘yganlar. Masalan Navoiy yozadi:
    Pok niso ta’rifdakim inson onsiz holidadir va oludavash rijolkim 
    nursizlikdan dajjoli bemisoldir:
    50


    Yuz tuman порок erdin yahshiroq 
    Pok hotunlar ayog 'uning izi 
    Lut о ‘g'lin ко ‘rkin soldi tiyralik 
    Dinga nafs ilgida tab ’i ojizi 
    Dahr aro yoqti sayodat mash ’alin;
    Pok ravliqtin rasululloh qizi.
    Q it’a o ‘zbek klassik adabiyotida Navoiydan keyin ham salmoqli 
    o ‘rin tutadi. Munis, Ogahiy, Avaz va boshqa shoirlaming 
    devonlaridagi qit’alar bunga misol bo ‘la oladi.
    Shu bilan birga yuqoridagi shoirlar ijodiga ham bir nazar 
    tashlaylik:
    M asalan, 
    Avaz 
    0 ‘tarda 
    qit’aning 
    “Faloni” 
    so‘zi 
    bilan 
    boshlanadigan satirik shakli uchraydi. Asosan, to ‘rt va olti misradan 
    iborat bo ‘lgan bu she’riy parchalami shoir din ahllariga, boylarga, 
    amaldorlarga va badfe’l odamlarga bag‘ishlaydi:
    Faloni zohidi xudbinki, xudbinlik qilur zohir,
    О ‘zini ahli taqvo peshvosidin hisob aylab.
    Qilur nazi-nasihat kunduz о ‘Isa ahli olamg ‘a,
    Saharlar toati haq о ‘m iga no ‘shi sharob aylab.
    Avaz 0 ‘tam ing yana bir mashhur qit'asi ju d a xarakterlidir:
    Sipohi pora istar,
    Mulla ijora istar,
    Bechora chora istar,
    Bir chora zamon bormu?
    Bu qit'ada jam iyat manfaatlarini bir-biriga zid bo‘lgan ikki 
    ijtimoiy tarafga ajralib qolganini ifodalaydi.
    Shu bilan birga badiiy nasr, tarix, xotira va boshqa turdagi nasriy 
    asarlarda ham biz ko‘pgina qit'alami ko‘ramizki, ular, odatda, fikmi 
    yakunlaydi, «qissadan hissa» chiqaradi.
    Savollar:
    1 .Munozara nima?
    2 .M unozara janrining asosiy xususiyatlari nimalardan iborat?
    3.0 ‘zbek munozarachiligi namoyondalari kimlar?
    4.Fors-tojik adabiyotida munozaraning o ‘rni haqida nimalar 
    bilasiz?
    51


    5.Qit'aning qofiyalanishi qanday?
    6.Navoiy ijodida qit'aning o ‘mi
    7.Munis va Ogahiyning qit’a janriga qo‘shgan hissasi haqida 
    nimalar deya olasiz?

    Download 1.65 Mb.
    1   ...   25   26   27   28   29   30   31   32   ...   46




    Download 1.65 Mb.
    Pdf ko'rish