O’zbekiston Respublikasi aloqa, axboratlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qo’mitasi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti




Download 1.32 Mb.
Pdf ko'rish
bet3/15
Sana19.10.2022
Hajmi1.32 Mb.
#27564
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15
Bog'liq
dasturlash tillari va ularning xossalari

Xossalar 
Xossalar komponentalarning tashqi ko’rinishi va tabiatini aniqlovchi atributlar 
hisoblanadi. Xossalar ustunidagi ko’p xossalar komponentalari oldindan o’rnatilgan 
(po umolchaniyu) qiymatlarga ega bo’ladi (masalan, knopkplar balandligi). 
Komponentalar xossalari xossalar varag’i (Properties) da aks ettiriladi. Ob’ektlar 
inspektori komponentalarning nashr etilgan (published) xossalarini aks ettiriladi. 
published-xossalardan tashqari komponentalar umumiy (public), faqat ilovalarning 
bajarilish paytidagina murojat qilish mumkin bo’lgan nashr qilingan xossalarga ega 
bo’ladi. Xossalar ro’yxati ob’ektlar inspektori xossalar varag’ida joylahadi. 
Xossalarni proektlash paytida aniqlash mumkin yoki ilovalarning bajarilish paytida 
ko’rinishini o’zgartirish uchun kod yozish mumkin. Komponenta xossalarini 
proektlash paytida aniqlash uchun shakldagi komponenta tanlanadi, ob’ektlar 
inspektori xossalari varag’i ochiladi, aniqlanadigan xossa tanlanadi va zurur bo’lsa 
xossalar muharriri yordamida o’zgartiriladi (bu kiritish uchun oddiy maydon yoki 
son, osilib tushuvchi ro’yxat, ochiluvchi ro’yxat, muloqat paneli va boshqalar bo’lishi 
mumkin).Biror komponentaning xossalarini dasturning bajarilish paytida o’zgartirish 
uchun «Imya Komponenta» –> «Nazvanie svoystva» tavsifiga o’zaruvchidek murojat 
qilish kerak, ya’ni qiymatlarni o’zimiz hohlagandek o’qishimiz yoki almashtirishimiz 
mumkin. 
Xodisalar 
Ob’ektlar inspektorining xodisalar varag’i (Events) komponentalar tomonidan 
taniladigan xodisalar ro’yxatini ko’rsatadi. Har bir komnonenta o’zining shaxsiy 
xodisalarni qayta ishlovchi naborga ega bo’ladi. C++ Builder da xodisalarni qayta 
ishlovchi funksiyalarni yozish va xodisalarni bu funksiya bilan bog’lashga to’g’ri 
keladi. Biror bir xodisaga qayta ishlovchi yozib, siz dasturga bu xodisa ro’y berganda 
yozilgan funksiyaning bajarilishini topshirasiz. 
Xodisani qayta ishlovchini qo’shish uchun shaklda xodisani qayta ishlovchi 
komponenta tanlanadi. So’ngra xodisalar varag’ida ob’ektlar inspektori ochilib 
(Event bandi) xodisaning qatoridagi qiymatlar ustunida sichqonning chap tugmasi 


ikki marta bosiladi. Bu bilan C++ Builder ni xodisalarni qayta ishlash prototipini 
generatsiya qilishga va uni kodlar muharririda ko’rinishiga majbur qiladi. Bu holda 
bo’sh funksiya nomi generatsiya qilinadi va muharrir kod kiritilishi zarur bo’lgan 
joyda ochiladi. Kursor buyruqlar qavslari ichiga joylashadi { … }. So’ngra xodisa 
sodir bo’lganda bajarilishi kerak bo’lgan kod kiritiladi. Xodisalarni qayta ishlovchi 
funksiya nomidan keyin ko’rsatiladigan parametrlarga ega bo’lishi mumkin. 
Quyida xodisalarni qayta ishlovchi protseduraning shunday bo’sh karkasi 
ko’rsatilgan: 

Download 1.32 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15




Download 1.32 Mb.
Pdf ko'rish

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



O’zbekiston Respublikasi aloqa, axboratlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qo’mitasi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti

Download 1.32 Mb.
Pdf ko'rish