O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi buxoro davlat universiteti




Download 1.28 Mb.
Pdf ko'rish
bet17/22
Sana29.10.2022
Hajmi1.28 Mb.
#28506
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22
Bog'liq
Yarim Statik malumotlar

2.1.3-chizma. menyu bandlari 
Windows uchun tuzilgan programmalarning ichki tuzilishi konsol 
programmalarning ichki tuzilishidan farqlanadi. Dastur bajarilishida kalit so’zlar 
bo’lgan begin va end orasiga olingan operatorlarni Windows boshqacha shaklda 
boshqaradi, ya`ni ularni hodisa deb qaraydi. Har bir hodisaning o’ziga mos 


44 
xossalari mavjud. Dasturlashda bu xossalardan keragini tanlab ishlatiladi. Bu 
tanlash obyektlar inspektorida qilinadi. Obyektlar inspektori ikki qismdan iborat: 
Properties ya`ni hodisalar va Events xossalar. Delphi ning xarakterli tomoni 
shundan iboratki, agar biz biror komponentadan foydalansak, obyektlar inspektori 
unga mos hodisalarni ajratib ko’rsatib turadi. Masalan biz biror yangi forma hosil 
qilgan bo’lsak, obyektlar inspektorida captionda Form1 yozuvi turadi. Agar biz 
xohlasak Form1ning o’rniga yangi o’zimizning programmaga mos nomimizni 
berishimiz mumkin. Har bir komponentaga obyektlar inspektorida unga tegishli 
hodisa va shu hodisaga mos xossalar bo’ladi. 
Delphi dasturlash tilining yana bir xarakterli tomoni shundan iboratki, agar 
biz dasturda biror tugmaga qandaydir vazifani yuklamoqchi bo’lsak, shu 
tugmaning ustida sichqonchani ikki marta chertilsa, shu tugmaga mos keluvchi 
protseduraning ichiga avtomatik ravishda kiritib qo’yadi. Bundan tashqari dastur 
tuzish jarayonida formadan modulning ichiga va moduldan formaga o’tishga 
ehtiyoj bo’ladi, buning uchun asboblar panelidan Toggle Form-Unit tugmasi 
tanlanadi yoki F12 tugmasini bosish bilan amalga oshiriladi. 
Delphida tuziladigan dasturlar biror forma asosida qilinadi. Delphida har bir 
yangi hosil qilingan formaga unga mos bo’lgan modul avtomatik tashkil qilinib 
turiladi. Bu esa dasturchi uchun juda qulay imkoniyat, ya`ni uning ishini 
tezlashtirishga yordam beradi. 
Bu formaning shaklini tanlash, unda komponentalarni joylashtirish 
bizning ixtiyorimizda bo’ladi. Formaga biror komponentani qo’ymoqchi bo’lsak, 
shu komponentaning ustida sichqonchaning chap tugmasini ikki marta bosiladi. Bu 
komponenta formaning o’rtasiga joylashadi. Biz uni xohlagan joyimizga surib 
ko’chirishimiz mumkin.
Dastur kodi forma orqasiga yashiringan bo`lib, u yerga dastur matnlari 
kiritiladi. U oynaga F12 yoki Ctrl+F12 tugmalari yordamida o`tish mumkin. 
Delphi kodlar muhitida dastur buyruqlarini kiritish va ularni qayta ishlash mumkin.


45 

Download 1.28 Mb.
1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22




Download 1.28 Mb.
Pdf ko'rish

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi buxoro davlat universiteti

Download 1.28 Mb.
Pdf ko'rish