• Operatsion sistema.
  • O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi buxoro davlat universiteti




    Download 1.28 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet18/22
    Sana29.10.2022
    Hajmi1.28 Mb.
    #28506
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22
    Bog'liq
    Yarim Statik malumotlar

    Hodisa va uni qayta ishlash. Yaratilgan forma ilovaning qay tarzda 
    ishlashini ko’rsatib beradi. Formadagi buyruq tugmachalarini biror ish bajarishi 
    uchun ular sichqonchada ko’rsatilib chiqillatiladi. 
    Sichqonchada tugmachani chiqillatish hodisaga misol bo’lib, u ilovaning 
    ishlash jarayonida hosil bo’ladi. Bu yerda hodisa so’zini yuz beradigan jarayon deb 
    tushunish kerak. 
    Hodisalarga javob Delphida ularning qayta ishlovchi protseduralar 
    ko’rinishida tashkil qilinadi.Turbo Paskal tilida yoziladigan bu protseduralar 
    hodisa va qayta ishlovchisi deb ataladi. 
    Delphi avtomatik ravishda qayta ishlovchiga ikkita qismdan iborat nom 
    beradi. Birinchi qism nomini formani obyektga kiruvchilarni o’z ichiga olib, 
    ikkinchi qism nomi esa aynan obyekt o’zini va qayta ishlovchini aks ettiradi. 
    Bizning misolimizda forma nomi-Form1 birinchi buyruq tugmasining nomi 
    ”hisob”-Button1, qayta ishlovchi nomi emas Click Endi Begin va End orasiga 
    qayta ishlovchi bajaruvchi Pascal tilidagi operarorlarni quyidagi protseduraga 
    kiritish mumkin. Bu protedura “hisob” tugmasini ikki marta tez-tez chiqillatish 
    bilan ekranga chiqariladi. 
    Operatsion sistema. 
    Ayni kunlarda Windows tizimida ishlaydigan va zamonaviy kompyuter 
    texnikalari bilan uyg’unlasha oladigan mukammal dasturlash tillari ommalashib 
    bormoqda. Hozirgi kunda qo`llanilayotgan zamonaviy dasturlash tillari o`zlarining 
    katta imkoniyatlari bilan oldingilaridan keskin farq qiladi. Ularning rivoji va 
    imkoniyatlari yuqori darajaga ko`tarilgan deb hisoblasa bo`ladi. Vizual va ob`ektli 
    dasturlash tillari o`zlarining keng qamrovli imkoniyatlari va qulayliklari bilan 
    dasturchilar e`tiborini qozonmoqda.
    Shuni ta`kidlash kerakki, dasturlash tillarining rivojlanishi algoritmlash 
    masalasi uchun katta ta`sir ko`rsatgani yo`q. Qo`yilgan masalani echish uchun 
    to`qri algoritmlarni qurib olish esa, har doimgidek, insonning mantiqiy fikrlashi 
    bilan bog’liqdir. Algoritmlar turli ko`rinishlarda bo`lishi mumkin. Blok sxemalar 


    46 
    ko`rinishida berilgan algoritmlar ko`p jihatdan tushunarli va ommabopdir. 
    Shuningdek, blok sxemalarda aks etgan algoritmlarga asoslanib turli dasturlash 
    tillarida masalani echish mumkin. 
    Dasturlar quyidagi kategoriyalarga bo'linadi: 
    Web dasturlash 
    Desktop(ish stoli kompyuterlari uchun) ilovalarini dasturlash 
    Taqsimlangan ilovalarni dasturlash 
    Dasturiy vositalarni dasturlash 
    Tizim dasturlash 
    Web ilovalari internet arxitekturasini yuqorisida ishlashi loyihalashtirilgan 
    dasturiy ta'minot komponentlari hisoblanadi. Bu shuni anglatadiki, veb brouzer 
    dasturi(Firefox yoki Internet Explorer ga o'xshash) orqali ilovalarga huquq olinadi. 
    Internet arxitekturaning cho'qqisida qurilgan bo'lishi internetga ulangan bo'lishini 
    zaruriy darajada talab qilmaydi. Bu esa web ilovalari quyidagilarga o'xshash 
    standart web texnologiyalarini ustiga qurilganligini anglatadi: 
    HTTP 
    FTP 
    SMTP 
    TCP 
    IP protocols 
    HTML 
    XML 
    Coldfusion 
    ASP 
    JSP 
    PHP 
    ASP.NET 
    Desktop(ish stoli kompyuterlari uchun) ilovalarini dasturlash bunday 
    dasturlar aynan bitta kompyuter uchun ishlaydi.
    Taqsimlangan 
    ilovalar.sеrvеrning 
    kritik 
    jarayonlari 
    (m-n, 
    qurilma 
    drayvеrlari), yadro rеjimidan ishga tushiriladi, ammo boshqa jarayonlar bilan 
    axborotlarni uzatish ana'naviy sxеmasi bo’yicha bohlanadi. Kliеnt-sеrvеr 
    modеlining ustunligi yana shundan iboratki, u taqsimlangan tizmlarga qulay 
    moslashadi. haqiqatda, har bir bo’lak mustahil bo’lgandan kеyin, ularning 
    ixtiyoriysi masofadagi mashinada oson bajarilishi mumkin. Shunda kliеnt nuqtai 
    nazaridan ham shu jarayon boradi: talabnoma jo’natiladi va javob qaytariladi 


    47 
    Tizimli dasturiy ta'minot. Bu sathdagi dastur, kompyutеr tizimining boshqa 
    dasturlari va bеvosita apparat ta'minoti bilan o’zaro bog’lanishni ta'minlaydi, ya'ni 
    bu dasturlar dallollik vazifasini o’taydi. Butun hisoblash tizimining ekspluatatsiya 
    (ishlatish) ko’rsatkichlari ish sathining dasturiy ta'minotiga bog’liqdir. Masalan, 
    hisoblash tizimiga yangi qurilma ulash vaqtida boshqa dasturlarni shu qurilma 
    bilan bog’lanishini ta'minlash uchun, tizimli darajada dastur o’rnatilishi kеrak. 
    Aniq qurilmalar bilan o’zaro bog’lanishga javob bеruvchi dasturlar qurilma 
    drayvеrlari dеyiladi va ular tizimli sath dasturiy ta'minoti tarkibiga kiradi. 

    Download 1.28 Mb.
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22




    Download 1.28 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi buxoro davlat universiteti

    Download 1.28 Mb.
    Pdf ko'rish