• 2.2.5 chizma-ro’yxatni tozalash. Tozalash tugmasi bosilganda oynadagi barcha tugunlar o`chiriladi. 2.2.2 Dasturning sinflari metodlari.
  • O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi buxoro davlat universiteti




    Download 1.28 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet21/22
    Sana29.10.2022
    Hajmi1.28 Mb.
    #28506
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22
    Bog'liq
    Yarim Statik malumotlar

    2.2.1.4-chizma. Tugunni o’chirish. 
    Bu chizmada ro`yxat elementlarini o’chirish oynasi ko’rsatilgan. Qiymat 
    maydoniga yaratilgan tugunlar orasidan o`chirilishi kerak bo’lgan tugunning 
    qiymati kiritiladi. Agar qiymat maydoniga noto’g’ri qiymat kiritilsa bunday tugun 
    mavjud emasligi to’g’risidagi xabar oynasi chiqadi. Aks holda ekranga o’chirish 
    deb nomlangan oyna chiqadi. Oynada ikkita Tugma va ogohlantiruvchi yozuv 
    chiqadi. Yes tugmasi bosilganda ro’yxatning shu tuguni o’chiriladi. No tugmasi 
    bosilganda o’chirish oynasi bekor qilinadi. 
    2.2.5 chizma-ro’yxatni tozalash. 
    Tozalash tugmasi bosilganda oynadagi barcha tugunlar o`chiriladi. 
    2.2.2 Dasturning sinflari metodlari. 
    Quyida keltirilgan sinfning vazifasi ro’yxatning tugunlarini chizishdan 
    iborat. 
    TMyImage = class(TImage) 


    52 
    private 
    fnumber: integer; 
    fvalue: integer; 
    public 
    property number : integer read fnumber write fnumber
    property value : integer read fvalue write fvalue; 
    function valueChange(vl,ind:Integer):boolean; 
    function select:boolean; 
    end; 
    TMyImage = class(TImage)—bu kod delphining Timage sinfining obyektini 
    yaratish.
    fnumber: integer, fvalue: integer---obyektning yopiq maydonlari 
    Quyida bitta tugunni yaratish funksiyasi: 
    function TMyImage.valueChange(vl,ind:integer):boolean; 
    function imaChange:boolean; 
    begin 
    Width:=108; 
    Height:=50; 
    Canvas.Brush.Color:=clWindow; 
    Canvas.Rectangle(40,1,108,40); 
    Canvas.Font.Size:=20; 
    Canvas.TextOut(45,4,inttostr(vl)); 
    if ind>1 then 
    begin 
    if ((ind-1) mod 5=0) then 
    begin 
    Canvas.MoveTo(20,0); 
    Canvas.LineTo(20,20); 
    end else 
    begin 


    53 
    Canvas.MoveTo(0,20); 
    end; 
    Canvas.LineTo(33,20); 
    Canvas.MoveTo(40,20); 
    Canvas.LineTo(30,13); 
    Canvas.LineTo(30,27); 
    Canvas.LineTo(40,20); 
    end; 
    result:=true; 
    end; 
    begin 
    result:=false; 
    value:=vl; 
    number:=ind; 
    result:=imaChange; 
    end; 
    Ozgartirish tugmasining kod qismi: 
    Tugma bosilganda for takrorlash operatori ScrollBox1 kompanentasining 
    ichidagi kompanentlardan indeksi SpinEdit1ning qiymatiga teng bolsa, qo’yilgan 
    shartning 
    Then qismi bajariladi. 
    for i := 1 to ScrollBox1.ComponentCount-1 do 
    begin 
    if (ScrollBox1.Components[i] as TMyImage).value=SpinEdit1.Value then 
    begin 
    (ScrollBox1.Components[i] as TMyImage).select; 
    MyImageClick(ScrollBox1.Components[i]); 
    x:=true; 
    break; 
    end; 


    54 
    end; 
    if not x then 
    ShowMessage('Xatolik: Bunday qiymatli element mavjud emas!'); 
    end; 
    Tozalash tugmasining kod qismi: 
    lastImage.Free; 
    lastImage:=nil; 
    while ScrollBox1.ComponentCount>0 do 
    begin 
    (ScrollBox1.Components[0] as TMyImage).free; 
    end; 
    k:=0; 
    Button2.Enabled:=true; 
    //tugma 
    bosilganda 
    ro’yxat tozalanguncha 
    tugmaning holati o’zgarib turadi. 
    end; 
    Xulosa. II.bob Dastur spetsifikatsiyasi va dasturga qo’yiladigan funksional 
    va nofunksional talablar haqida. II.bob 2 ta qismdan iborat. 2.1. Delphi dasturlash 
    tili imkoniyatlari haqida ma’lumotlar keltirilgan. 2.2.Dasturni loyihalash haqida. 
    Bunda yaratilgan dastutnig foydalanuvchi grafik interfeysi, dastur qanday 
    dasturlash ilovasida tayyorlanganlgi haqida ma’lumotlar berilgan. 


    55 
    XOTIMA 
    Ushbu bitiruv malakaviy ishimning mavzusi “Bir bog’lamli ma’lumotlar 
    tuzilmalari bilan amal bajarish bo’yicha interaktiv labaratoriya mashg’ulotlari 
    yaratish” deb nomlanib, u kirish qismi, ikkita bob, xotima va foydalanilgan 
    adabiyotlar ro’yxatidan iborat. 
    BMIning I.bob Ma’lumotlar tuzilmasilari va algaritmlari haqida ma’lumotlar 
    keltirilgan. I.bob 3 ta bo’limdan iborat. 1.1. bo’limda ma’lumotlar tuzilmalari va 
    axborotlarni xotirada tasvirlash. haqida ma’lumotlar keltirilgan. 1.2 bo’limda 
    ma’lumotlar tuzilmalarining klassifikatsiyasi haqida gapirib o’tilgan. Har bir 
    tuzilma turlari haqida ma’lumotlar ko’rsatib o’tilgan. 1.3. bo’limda ro’yxatla 
    haqida ma’lumotlar keltirilgan. Keltirilgan ma’lumotlar misollar bilan tushintirib 
    o’tilgan. 
    BMI ning II.bob Dastur spetsifikatsiyasi va dasturga qo’yiladigan funksional 
    va nofunksional talablar haqida. II.bob 2 ta qismdan iborat. 2.1. Delphi dasturlash 
    tili imkoniyatlari haqida ma’lumotlar keltirilgan. 2.2.Dasturni loyihalash haqida. 
    Bunda yaratilgan dastutnig foydalanuvchi grafik interfeysi, dastur qanday 
    dasturlash ilovasida tayyorlanganlgi haqida ma’lumotlar berilgan.
    Barcha o’rganilgan ma’lumotlar asosida Delphi dasturlash muhitida 
    interaktiv labaratoriya mashg’uloti tayyorlandi.
    Jamiyatimiz bugun XXI-asrga qadam qo`ydi. Yangi asr bu butun jaxon 
    tomonidan “Axborot va axborotlashtirish” asri deb e`lon qilindi. Demak biz bu 
    soxadagi ishlarimizga yanada chuqurroq kirishishimiz va bu soxaga e`tiborni 
    yanada kuchliroq qaratishimiz zarur. XX –asrda komp`yuter va komp`yuter 
    texnikasi shu darajada rivojlandiki insoniyatning u kirib bormagan biror bir 
    turmush soxasi yoki faoliyati qolmadi. Komp`yuter texnikasi insonlar turmush 
    tarzini yengillashtird. Uning og’irini yengil qildi. Xattoki avtomobil yoki pochta 
    xizmati yaratilganda ular insonlar uzog’ini yaqin qilgan bo`lsa, komp`yuter 
    texnikasi va internet yaratilgach, insonlar uzog’i yanada yaqin bo`ldi. Bugun biz 


    56 
    o`z uyimizda yoki ish joyimizda o`tirib dunyoning u tarafidagi yaqinlarimiz bilan 
    suxbatlashishimiz, ularning xolidan xabardor bo`lishimiz mumkin. Buning uchun 
    esa bizdan deyarli vaqt talab etilmaydi go`yoki biz o`zimizni ular bilan yuzma-
    yuz o`tirib suxbatlashayotganday xis qilamiz. Bularning barchasi bir tarafdan olib 
    qaraganda mo`jizaning o`zginasidir.Bularning barchasi XX – asrda paydo 
    bo`lgan bo`lsa, XXI-asrda insoniyatni bundanda ulkan, bundanda mas`uliyatli 
    xamda ko`z ko`rib quloq eshitmagan ishlar kutmoqda. Shularni hisobga olgan 
    holda yurtimizda ta’limni rivojlantirish jarayonida, pedagogik dasturiy vositalarni 
    yaratish va ulardan foydalanish ta’limni rivojlantirishning eng asosiy omillaridan 
    biri hisoblanadi. 
    Ushbu BMI ni bajarish davomida yaratgan dasturim talabalarga o’qish 
    jarayonida eng qulay ma’lumotlar to’plami bo’lishi mumkinligini va mustaqil 
    o’rganishlari uchun desktop ilovalar qulayligini tushunib yetdim. 


    57 

    Download 1.28 Mb.
    1   ...   14   15   16   17   18   19   20   21   22




    Download 1.28 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi buxoro davlat universiteti

    Download 1.28 Mb.
    Pdf ko'rish