Buyuk mutafakkirlarning texnologiya ta’limi va tarbiyasiga oid fikrlari




Download 21.4 Kb.
bet3/3
Sana24.01.2023
Hajmi21.4 Kb.
#39253
1   2   3
Bog'liq
“Qo‘l ishlari haqida umumiy ma’lumot, qo‘l ishlaridan namunalar tikish” mavzusini guruhlarga bo‘lib o‘qitish metodikasi.

4. Buyuk mutafakkirlarning texnologiya ta’limi va tarbiyasiga oid fikrlari.
Sharqning buyuk mutafakkirlari, allomalari deyarli barcha davrlarda o‘z asarlarida, she’r va g‘azallarida, adabiy meroslarida halol mehnatni, kasb-hunar egallashning muqaddasligini va zariirligini ta’kidlab, ulugiab o‘tganlar. Ulug‘ bobokolonimiz, A.Navoiy o‘z g‘azallarida yoshlarni ilm-hunar egallashga chorlaydi:
Ilm kashini qildi to joni hor,
Hnar o ‘rgandi ongaki imkoni bor.
X asrda yashab ijod qilgan ulug‘ bobokalonimiz Abu Nasr Al-Farobiy ham kishilarni halol mehnat qilishga va kasb-hunar egallashga chaqiradi. Farobrobiyning fikricha: “Inson ojiz banda, hech narsaga qodir bolmagan mavjudod emas, balki u eng oliy kamolot natijasi bo‘lib o‘z aql-idrok ziyosiga ega, o‘zi uchun zarur bo‘lgan hamma narsani yaratishga qodir borliqdir”.
Forobiy mehnat va kasb-hunar ko‘nikmalarini, axloqiy fazilatlarni hosil qilish lozimligini ta’kidlab: “Agar kasb-hunar fazilati tug‘ma boiganda, podshohlar ham o‘zlari istab va harakat qilib emas, balki podshohlik ularga faqat tabiiy ravishda muyassar boigan, tabiat talab qilgan tabiiy bir majburiyat boiib qolar edi. Kasb-hunar fazilati tug‘ma boimas ekan, xalqlar va shahar ahllarida, odob-axloq, rasm-rusm, kasb-hunar, odat va irodani hosil qilishi insondan zo‘r kuch va qudrat talab qiladi. Bu ikki yol bilan, ya’ni ta’lim va tarbiya yoli bilan hosil qilinadi. Ta’lim degan so‘z xalqlar va shaharlar o‘rtasida nazariy fazilat va amaliy kasb-hunar fazilatlarini birlashtirish degan so‘zdir”, - degan edi.
Kasb-hunar egallashning ahamiyati to‘g‘risida qomusiy olim Abu Ali Ibn Sino (980—1037)ning asarlarida ham ko‘ramiz. Uning fikiichнi bolaga yoshligidan mehnat biror kasb-hunarni o‘rgatish lozim. Bola kasb-hunarni ma’lum darajada o‘zlashtirib bo‘lgandan so‘ng o‘z kasb-hunaridan hayotda foydalanishi, ya’ni halol mehnat bilan mustaqil hayot kechirishiga o‘rgatish kerak.
“Yoshlarga ilm bera borib, ularga mehnat va hunar o‘rgatmoq muhim mas’uliyatli ishdir. Hunar o‘rganish birla yoshlar har qanday nojo‘ya xatti-harakatlardan xoli bo‘ladilar”, - deb ta’kidlaydi Abu Ali Ibn Sino. Uning hunarli bo‘lishga qaratilgan nasihatlari hozirgi kunda ham muhim ahamiyatga ega:
Oltin olmagin-u o‘rgangin hunar
Hunarni oldida xasdir oltin zar.
Sharqlik, markaziy osiyolik mutafakkirlar hamda o‘zbek ma’rifatparvar shoirlari ham mehnat qilish,kasb-hunar egallashning ahamiyati to‘g‘risida o‘z asarlarida qimmatli maslahatlarini qoldirganlar, bu meros hozirgi kunda ham yoshlarni mehnat qilishga o‘rgatish va kasb-hunarga yo‘naltirishda muhim ahamiyatga ega.
Insoniyatning tarixiy taraqqiyotida Sharq-u G‘arbda ham yoshlarni kasb-hunar egallashlariga alohida e’tibor bilan qaralgan. Ularning kasb-hunar egallashlarida otalik, ustozlik maslahatlarini, yo‘l-yo‘riqlarini muntazam berib kelganlar. Rasman kasbga oid maslahat idoralari asrimiz boshlarida paydo bo‘la boshlagan.
Download 21.4 Kb.
1   2   3




Download 21.4 Kb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Buyuk mutafakkirlarning texnologiya ta’limi va tarbiyasiga oid fikrlari

Download 21.4 Kb.