Tasdiqlayman”




Download 13.98 Mb.
Pdf ko'rish
bet9/317
Sana21.09.2022
Hajmi13.98 Mb.
#26180
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   317
Bog'liq
13.Axborot xavfsizligi OA

Litsenziya – litsenziyalovchi organ tomonidan 
yuridik 
yoki 
jismoniy 
shaxsga berilgan, litsenziya talablari va shartlariga 
so‘zsiz 
rioya 
etilgani 
holda 
faoliyatning 
litsenziyalanayotgan 
turini 
amalga 
oshirish 
uchun 
ruxsatnomani bilishi. 
16 
Axborotni muhofaza 
qilishsh sohasidagi 
faoliyatni 
litsenziyalash 
tizimining meyoriy-
huquqiy bazasi. 
2 
O‘zbekiston Respublikasining 2007-yil-17 iyuldagi 
102-sonli qonuni1 «O‘zbekiston Respublikasi Oliy 
Majlisining 2001-yil 12-mayda qabul qilingan 
«Amalga oshirilishi uchun litsenziyalar talab 
qilinadigan 
faoliyat 
turlarining 
ro‘yxati 
to‘g‘risida»gi 222-II-sonli qarorining 1- ilovasiga 
o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqidagi 
qaorlarni o‘rganadi. 
17 
Yetakchi chet el 
mamlakatlarda 
axborotni muhofaza 
qilish tizimi 
2 
Mamlakatning tahdidlarga mos aks ta’sir ko‘rsatish 
layoqatiga ega bo‘lgan axborot xavfsizlik tizimini 
yaratish uchun, rivojlangan chet el mamlakatlarida 
axborot urushining zamonaviy konsepsiyalari, 
o‘ziga xos xususiyatlari, axborot qurolining turlari 
va qo‘llash samaradorligi, shuningdek, chet el 
mamlakatlarida axborot xavfsizligini ta’minlash 
masalalari qay tarzda yechilishini bilishi va 
bilimlariga 
qarab 
baholanadi. 
A
niqlangan 
kamchiliklarni qayd qilish va ularni bartaraf etish. 
18 
Texnik vositalar 
bilan 
himoyalanadigan 
axborotlarning turlari 
2 
Ma’lumotlarni himoyalashning texnik vositalariga 
mexanik, elektromexanik, elektron-mexanik, optik, 
akustik, lazer, radio, radiolokatsion va boshqa 
qurilmalar hamda himoyalanadigan obektga borish 
yo‘lini to‘sishga mo‘ljallangan tizim va binolar 
kiradi. 
Ma’lumotlar va obektlarni himoyalash uchun 
murakkab 
va 
takomillashgan 
usullaridan 
foydalaniladi. 
19 
Axborot chiqib 
ketish texnik 
kanallarining tasnifi 
va tarkibi 
2 
Vizual-optik 
ma’lumot 
chiqish 
kanalining 
sinflanishi. Akustik ma’lumot chiqish kanali
Elektromagnit ma’lumotlar chiqish kanalining 
sinflanishi 
tushuntirib 
beradilar.
A
niqlangan 
kamchiliklarni qayd qilish va ularni bartaraf etish. 


20 
Obektni kuzatish, 
eshitish va signalni 
tutib olishning asosiy 
usullari va 
tamoyillari 
2 
Ma’lumotlarni vizual-optik kanal bo‘yicha chiqib 
ketishidan 
himoyalash 
– 
konfedensial 
ma’lumotlarning yorug‘lik energiyasi hisobiga 
nazorat zonasidan chiqib ketishini bartaraf etish 
yoki kamaytirish bo‘yicha kompleks tadbirlardir. 
Ma’lumotlarni vizual-optik kanal bo‘yicha chiqib 
ketishidan 
himoyalashni tushuntiradi va jadvallarga ko‘ra 
baholash.
21 
Axborotlarni injener-
texnik himoyalash 
2 
Injener-texnik himoyaning tasnifi – bu konfedensial 
ma’lumotlarni himoyalashga qaratilgan maxsus 
idoralar, texnik vositalar va tadbirlar majmuidir. 
Maqsad, vazifa, himoya obektlari va o‘tkaziladigan 
tadbirlarning turlichaligi ko‘rinish, yo‘nalganlik va 
boshqa tavsiflar bo‘yicha vositalarning sinflanish 
tizimini qarab chiqishni tushuntiradi va jadvallarga 
ko‘ra baholash. 
A
niqlangan kamchiliklarni qayd 
qilish va ularni bartaraf etish. 
22 
Tashkiliy himoya
tushunchalar 
2 
Axborotlarni 
muhofaza 
qilishning 
dasturiy 
vositalari axborotlar xavfsizligini ta’minlashga 
mo‘ljallangan va kompyuter vositalarining dasturiy 
ta’minoti tarkibiga kiritilgan maxsus dasturlardir. 
Kompyuter viruslaridan va boshqa dasturlar 
ta’siridan 
va 
o‘zgartirishlardan himoyalanish
kompyuter tizimlarida axborotlarni qayta ishlash 
jarayonini 
himoyalashning 
mustaqil 
yo‘nalishlaridan 
hisoblanadi. 
Ushbu 
xavfga 
yetarlicha baho bermaslik foydalanuvchilarning 
axborotlari uchun jiddiy salbiy oqibatlarni keltirib 
chiqarishi bilishini
23 
Dasturlarni 
o‘zgartirishlardan 
himoyalash va 
butunlikning nazorati 
2 
KTning xavfsiz ishlashining asosiy shartlaridan biri, 
amalda 
sinovdan 
o‘tkazilgan va o‘zining yuqori samara berishini 
ko‘rsatgan bir qator qoidalarga rioya qilishni 
tushuntirib beradilar va kamchiliklarini bartaraf 
qilinadi. 
24 
Ma’lumotlarni 
uzatish tarmog‘ida 
axborot 
xavfsizligining 
apparat-dasturiy 
vositalari. 
2 
Ma’lumotlar uzatishda tarmoq axamiyati, axborot 
xavfsizligi, dasturiy vositalari va apparatlarda 
ishlashni 
ko‘rsatib 
beradilar.
A
niqlangan 
kamchiliklarni qayd qilish va ularni bartaraf etish. 
25 
Kriptografiya: uning 
asosiy tushunchalari 
va qisqacha tarixi 
2 
Kriptografiya tarixini bilish, Kriptografiyani asosiy 
tushunchalari, 
porol 
qo‘yish, 
shifrlash, 
Kriptografiya 
bosqichlarini 
sanab 
o‘tadi va 
tushuntiradi. 
A
niqlangan kamchiliklarni qayd qilish 
va ularni bartaraf etish. 
26 
Sodda shifrlar va 
ularning xossalari. 
2 
An’anaviy (klassik) shifrlash usullariga o‘rinlarini 
almashtirish shifrlari, oddiy va murakkab 
almashtirish shifrlari va ularning kombinatsiyalari 
va modifikatsiyalari 
tusuntirib beradi. 
Soda 
shifrlash xossalarini aytib beradi.
A
niqlangan 
kamchiliklarni qayd qilish va ularni bartaraf etish. 


27 
Ochiq va yopiq 
kalitlar bilan 
shifrlash tizimi 
2 
Kalitdan foydalanib shifrlash algoritmining
turlarini 
bilishi, 
simmetrik va asimmetrik
kalitlardan 
foyalanishiga qarab baholanadi.A
niqlangan 
kamchiliklarni qayd qilish va ularni bartaraf etish. 
28 
Maxfiy hujjatlar 
tarkibini aniqlash 
2 
Maxfiy axborot tashuvchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish 
va hisobga olish. Maxfiy hujjatlar loyihalari ochiq 
hujjatlar yoki ular tuzilgan qoralamadan, yoki 
boshqa axborot tashuvchisida bosilgan matndan 
chop etiladilar. Aniqlangan kamchiliklarni qayd 
qilish va ularni bartaraf etish. 
29 
Maxfiy ma’lumotni 
hujjatlashtirish 
2 
Maxfiy ma’lumotlarni hujjatlashtirish jarayonlari 
misolidan foydalanib, boshqaruv hujjatlari bo‘yicha 
ishlarni tashkil etish va o‘tkazishda ba’zi 
tushunchalarning ta’siri haqidagi savolga javob 
berish. Aniqlangan kamchiliklarni qayd qilish va 
ularni bartaraf etish. 
30 
MAxfiy hujjatlarni 
yozish va ishlab 
chiqarish 
2 
Buxgalteriya shakllaridagi maxfiy hujjatlarning 
xavfsizligi uchun nafaqat hujjatning o‘zi 
to‘g‘risidagi ma’lumotlarni, shu jumladan nusxalar 
va varaqlar sonini, balki hujjatning har qanday 
harakati va joylashgan joyini bilishu. Maxfiy 
hujjatlar va ularning tashuvchilarini hisobga olish 
maxfiy ish yuritishni tushuntirib beradi. Aniqlangan 
kamchiliklarni qayd qilish va ularni bartaraf etish. 
31 
Maxfiy hujjatlarni 
arxivini saqlash va 
yozish uchun 
tayyorlash 
2 
Maxfiy hujjatlarga ega bo‘lgan ishlar har doim 
maxfiy yozuvlarni saqlash xizmatida 
markazlashtiriladi. Maxfiy va ochiq ish odatda bitta 
sarlavha ostida o‘rnatiladi. Maxfiylik muddati 
faylni saqlash muddatidan uzoqroq yoki qisqaroq 
bo‘lishini tushuntirib beradilar va jadvalga asosida 
baholanadi. Aniqlangan kamchiliklarni qayd qilish 
va ularni bartaraf etish. 
32 
Axborot xavfsizligini 
ta’minlashda 
kriptografik 
usullardan 
foydalanish 
2 
Axborot xavfsizligini ta’minlash usullarini 
sinfga ajratad.
tashkiliy usul,
huquqiy usul, apparat-
dasturiy usul, kriptografik usullarni tushuntrib 
beradi.

Download 13.98 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   ...   317




Download 13.98 Mb.
Pdf ko'rish