• OQOVA SUVLARNI TOZALASH
  • 6. Fuqoro muhofazasi
  • 22-modda
  • 7 Xulosa
  • Foydalinilgan adabiyotlar.
  • Spisok, ispolzovannыx veb saytov
  • KORXONANING SUV BILAN TAMINLANISHI




    Download 0.7 Mb.
    bet6/6
    Sana24.03.2017
    Hajmi0.7 Mb.
    1   2   3   4   5   6

    KORXONANING SUV BILAN TAMINLANISHI

    1-jadval:



    Suv bilan ta’minlash manbasi

    Suvdan foydalanish me’yori

    m3/soat



    Aylanma harakatdagi suvning hajmi m3/soat

    Toza suvni tejash

    Loyiha bo’yicha

    Aslida

    1

    2

    3

    4

    5

    Viloyat markaziy suv ta’minoti

    5,2-5,5

    6,2-6,5

    2,5

    55%

    Korxonada sig’imlarni yoqish jarayonida muallaq zarachalar va organik moddalar bilan ifloslangan oqova suvlar hosil bo’ladi. Ushbu oqova suvlarni tozalash uchun avval mexanik usullar, so’ng adsorbtsion usul qo’llaniladi.

    OQOVA SUVLARNI TOZALASH

    2-jadval




    Oqava suv turlari

    Oqava suv xajmi

    Oqava suv tarkibi

    Tozalash usuli

    Tozalash moslamasi

    Toza suvdan foydalanish

    Toza suv iqtisodi

    tozalanmagan

    tozalangan

    1

    Maishiy xo’jalik

    5

    5

    -

    Filtrlash kaogulyatsiya biologik hovuz

    Filtrlash kaogulyator biologik hovuz

    Qaytadan siklga kiritiladi

    87.5%

    Qattiq chiqindi shaklida katalizator hosil bo’ladi uni tarkibidan kerakli moddalarni ajratib foydalanishga berish kerak.

    6. Fuqoro muhofazasi

    Fuqoro muhofazasi umumdavlat mudofa ishlari tizimi bo’lib, aholini va xalq xo’jaligi obektlarini tinchlik va harbiy davrlarda favqulotda vaziyatdan himoyalash obektining barqarorligini oshirish favqulotda vaziyatlarning oldini olish va yuz berib bo’lganda kechiktirib bo’lmaydigan ishlarni amalga oshirish bilan shug’llanadi. Prezidentimiz o’z asarlarida ,,Siyosatimizning asl mohiyati aholi xavfsizligini ta’minlash ularni turli ofatlar va FV lardan himoyalashdir” deb takidlaganlar. SHuday ekan FV larni oldindan aniqlash aholini ushbu xaflardan ogohlantirish.FV lar yuz berganda tezroq harakat qilish insonlarning qurbon bo’lishiga yo’l qo’ymaslik hamda iqtisodiy zararni kamaytirish vazifalari dolzarb masala bo’lib kelmoqda.

    Harakat - borliqnint ajralmas xususiyati boʻlgan oʻzgaruvchanlikni (q. Barqarorlik va oʻzgaruvchanlik) ifodalovchi falsafiy kategoriya. H. tushunchasi imkoniyatlarning voqelikka aylanishini, roʻy berayotgan hodisalarni, olamning betoʻxtov yangilanib borishini aks ettiradi.
    1994-yil 4-martda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining FV vazirligining tashkil etilishi to’g’risidagi farmoni e’lon qilindi. O’zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan so’ng, shu o’tgan davr mobaynida bir necha terroristik guruhlarni ommaviy noroziliklari va qurolli to’qnashuvlar sodir bo’ldi. 2000 yil 15- dekabrda ,,Terrorizimga qarshi ko’rash” tug’risidagi 31 ta moddadan iborat, O’zbekiston Respublikasi qonuni qabul qilindi. Masalan: 2-modda asosiy tushunchalar tayanchi terroristik faoliyatlarni amalga oshrishda ishtirok etayotgan shaxs.

    Terroristik guruhlar, oldindan til biriktirib terrorizm harakatiga tayyorgarlik ko’rsatgan va sodir etgan kishilar guruhi ushlab turilgan shaxsni ozod etish shartlari sifatida davlat hokimiyati yoki mansabdor shaxslarni noqonuniy harakat qilishga majburlash.

    Hokimiyat yoki mansab vakolatini suiisteʼmol qilish - q. Mansabdorlik jinoyatlari, Xizmat mansabini suiisteʼmol qilish.


    4-modda. Terrorizimga qarshi ko’rashni asosiy pirinsiplari.

    • qonunchilik

    • shaxs huquq erkinliklari va qonuniy manfaatlarining ustivorligi

    • shaxsning muqarrarligi

    • terrorizimga qarshi kurashni oshkor va nooshkara usullarining uyg’unligi.

    22-modda. Terrorchilik harakati natijasida yetkazilgan moddiy zarar davlat tomonidan qonun hujjatlari asosida qoplanadi.

    24-modda. Jabirlangan shaxslar normal hayotga qaytarish huquqiy yordam berish ruxiy, tiibbiy va nisbiy reabilitatsiya huquqiga egadir.

    28-modda. Terrorchilik faoliyatida ishtirok etishdan o’z ixtiyori bilan qaytsa bu haqida tegishli davlat organlariga xabar bersa og’ir oqibatlarga olib keluvchi terroristik xurujlarning oldini olishga yordam bersa qonun xo’jjatlariga muvofiq javobgarlikdan ozod etiladi.

    SHo’rtan gaz kimyo majmuasi Qashqadaryo viloyatining G’uzor tumanida joylashgan. Bu zavod tabiiy gazni fraksiyalarga ajratib, uning asosiy mahsuloti bo’lmish granula (polietilin) ishlab chiqarishga mo’ljallangan.

    Korxonada fuqaro xavfsizliklarini ta’minlash maqsadida moddiy texnika ba’zasidan kelib chiqib quyidagi bo’lim va xizmatlar tashkil etilgan.

    Texnika (techne - mahorat, sanʼat) - moddiy boylik olish hamda odamlar va jamiyatning extiyojlarini qondirish maqsadida inson atrofdagi tabiatga taʼsir qilishiga imkon beradigan vositalar va koʻnikmalar majmui.

    _ umumiy aloqa xizmati (telefon)

    _jamoa tinchligini taminlash (qo’riqlash xizmati)

    _yong’inga qarshi kurash bo’limi

    _tibbiy bo’lim

    _avaryaviy texnik xizmat

    _moddiy texnik ta’minot bolimi

    _trasport xizmati

    _markaziy tahlliy labaratoryasi

    Bu korxonada kuchli bosim, katta tempiratura ostida jarayon borishi sababli portlash va yong’in havfi yuqori. SHu sababli zavod to’liq avtomatlashtirilgan. Agar to’satdan FV ro’y bersa signalizatsiyalar ishga tushadi va qutqaruv xizmati yetib kelib vaziyatni bartaraf etadi.

    Korxonada KTZM (kuchli ta’sir etuvchi zaharli moddalar) ishlatilinadi. Bularga: oltingugir, amin, zaxarli gazlar, kislotalar va boshqalar kiradi. Bu moddalar inson organizimiga kuchli ta’sir ko’rsatadi.SHu sababli bu moddalar maxsus omborlarda saqlanadi.Bu yerda ishlovchi xodimlar maxsus himoya uskunalari bilan taminlangan.

    FV larda aholining hayotiy faoliyati xafsizligini taminlashda bir qator qoidalarni ko’rib chiqish muhim rol o’ynaydi. Xususan aholini FV larga o’qitish, FV larni vaqtida xabar berish, kimyoviy va bakterial razvetka ishlarini tashkil qilish va amalga oshirish hamda doimiy va labaratorya nazoratlarini tashkil qilish, yong’inga qarshi, epidimiyaga qarshi va sanitariya-gigienik tadbirlarni o’tkazish, qutqaruv ishlarini o’rgatish bilan bajariladigan ishlar uchun moddiy boyliklar zaxiralarini to’plash va boshqalar.

    FV larda fuqorolarni muxofaza qilishning asosiy usullari aholini evakuatsiya qilish, himoya inshoatlariga berkitish, shahsiy himoya hamda tibbiy profilaktik vosiytalarni qo’llashdan iborat.

    Korxonada asosan umumiy foydalanadigan himoya vosiytalariga namdan himoyalaydigan, suv o’tkazmaydigan, issiqqa va sovuqqa chidamli himoya vosiytalaridan foydalaniladi. Bularga: himoya kaskalari, protivagazlar, maxsus charmdan tikilgan oyoq kiyimlar, maxsus pidjaklar va hokozalar.

    Korxonada ishlab chiqarish jarayoni mobaynida zaxarli moddalar tarqalganligi sabbabli gazniqoplar va resparatorlardan zavod hududida foydalanish shart.

    FV lar vaqtida obektdagi ish jarayonini mustahkamlanishini oshirish bo’yicha quyidagi chora tadbirlar amalga oshiriladi. Korxona binosini qurishda yonmaydigan tebranishga chidamli va boshqa mustahkam qurilish matriallaridan foydalaniladi.

    Bundan tashqari bino qurilishida temir-biton simli ya’ni sestmik belbog’lardan foydalanilgan.

    FV lar vaqtida binoning xohlagan qavatidan tashqariga xavfsiz joyga chiqadigan yo’llar, eshik, deraza, darvoza, yo’laklar ya’ni chiqish evakuvatsiya yo’llari yaratib qo’yilgan. Yong’in vaqtida qutqaruv ishlarini bajarish uchun harakatlanadigan qo’lda ishlatiladigan o’t o’chirgichlar, chelak, suvli baklar, qumli yashik, namat va yonmaydigan matriallar tayyorlab qo’yilgan.

    Chelak - Samarkand viloyati Payariq tumanidagi shahar(1981 yil dan). Ilgari uning oʻrnida Oytamgʻali qishlogʻi boʻlgan. Chealk shahri Chelak tumani markazi sifatida hizmat qilgan bo'lsada, hozir Chelak tumani Payariq tumani qayta qo'shilgani bois tuman markaz bo'lmasada, bir qancha ma'muriy idoralarni o'zida jamlagan.

    Sanitariya ko’rsatmalari yuqori sifatli maxsulotlar ishlab chiqarishni kafolatlash maqsadida korxonaga kiritilayotgan xom-ashyo ma’lum talablarga javob berishi shart.

    Deltanolomin, tabiy gaz xom-ashyolariga ishlatiladi. Keltirilgan xom-ashyolar omborlarda tokchalarda, yomkostlarda saqlanadi. Harorat 30 C dan yuqori bo’lmagan, namlik 30% ko’p bolmasligi shart.

    Ichimlik suvi uchun muljallangan trubalar uchun maxsus ruxsatnoma bo’lishi shart.

    7 Xulosa

    Bitiruv ishimda SHGXM korxonasida tabiiy gazni fraktsiyalarga ajratish masalasi ko’rib chiqilgan. Ajratib olingan gazlardan salmoqligi metandir. Tabiiy gazni fraktsiyalarga ajratish yuqori xaroratda (800-900 0S), yuqori bosimda (500 kPa) o’tadi, shu sababli tabiiy gazni fraktsiyalash jarayonini zamonaviy o’lchovchi va rostlovchi qurilmalar yordamida avtomatlashtirib funktsional sxemasi tuzildi. O’lchovchi qurilmalar va rostlagichlar-kontrolyorlar tanalandi. Tashkil etilgan boshqarish tizimini muqobil rejimini topish uchun Matlab dasturida boshqarish tizimi modeli tuzildi va u yordamida rostlagichlarning eng muqobil koeffitsentlari tanlanildi. Boshqarish tizimi bitta parametrni boshqaradi, gazni fraktsiyaga ajratish jarayoni juda tez o’tishi sababli bir necha parametrlarni ta’sirini ko’rib chiqish maqsadida, aktiv eksperiment yordamida statik model tuzib chiqildi. Bu statik model yordamida 3 ta parametrni o’zaro ta’sirini ko’rib chiqib kerakli xulosalarni chiqarish mumkin.

    Xozirgi kunda kimyo sanoatini boshqarishda PLK (programmali mantiqiy kontrollerlar) qo’llanilmoqda. Bitiruv ishimda PLK ni kimyo texnologiyasida qo’llash usuli va arxitekturasi bilan tanishib chiqildi.

    Bitiruv ish 81bet, 15 rasm, 10 jadval va 17 adabiyotdan iborat.



    Foydalinilgan adabiyotlar.

    1. Karimov I.A “Jaxon moliyaviy iqtisodiy inqirozi, O’zbekiston sharoyitida bartaraf etishningyo’llari va choralari.” Tashkent, 2009. 2.Polotskiy L.M., Lapshenkov G.M. Avtomatizatsiya ximicheskix proizvodstv; uchebnoe posobie dlya Vuzov.-M.: Ximiya, 1985. 295s., il.

    3. Yusupbekov N,R., Muxamedov B.E.,Gulomov SH.M. Texnologik jaraenlarni boshqarish tizimlari. Darslik, -T.:Ukituvchi, 1997, -353 b.

    4. Ortiqov A., Musaev A.K., Yunusov I.I. Texnologik jaraenlarni nazorat qilish va avtomatlashtirish. Uslubiy qo’rsatma. Toshkent.

    Toshkent - Markaziy Osiyoning eng yirik qadimiy shaharlaridan biri - O‘zbekiston Respublikasining poytaxtidir. Oʻrta Osiyoning yirik sanoat-transport chorraxasi va madaniyat markazlaridan biri. Mamlakatning shimoli-sharqiy qismida, Tyanshan togʻlari etaklarida, 440–480 m teppalikda, Chirchiq daryosi vodiysida joylashgan.
    TKTI 2004.

    5. Ortiqov A., Musaev A.K., Yunusov I.I. Texnologik jaraenlarni nazorat qilish va avtomatlashtirish. O’quv qo’llanma. Toshkent. TKTI 2004.

    6. Dudnikov Ye.G. Avtomaticheskoe upravlenie v ximicheskoy promыshlennosti. - M.: Ximiya, 1987.- 368 s.

    7. Polotskiy L.M., Lapshenkov G.I. Avtomatizatsiya ximicheskix proizvodstv. - M.: Ximiya, 1982.- 295 s.

    8. Avtomatizatsiya texnologicheskix protsessov legkoy promыshlennosti: Ucheb posobie dlya vuzov po spets. «Avtomatizatsiya texnologicheskix protsessov i proizvodstv» / Pod red. L.N. Plujnikova. - 2-e izd., pererab. i dop. - M.: Legprombыtizdat, 1984.- 366s.

    9. Mamikonov A.G. Proektirovanie ASU.- M.: Vыsshaya shkola, 1987.- 303 s.

    10. Stefani Ye.P. Osnovы postroeniya ASU TP.- M.: Energoizdat, 1982.- 352s.

    11. Piggot S.G. Integrirovannыe ASU ximicheskix proizvodstv. - M.: Ximiya, 1985.- 410 s.

    12. Kafarov V.V., Makarov V.V. Gibkie avtomatizirovannыe sistemы v ximicheskoy promыshlennosti: Uchebnik dlya vuzov. - M.: Ximiya, 1990.- 320s.

    13. Plyutto V.P. Upravlenie ximiko-texnologicheskimi protsessami. Protsessы massoobmena: [Ucheb. posobie].- M.: MXTI, 1984.-48s.

    14. Plyutto V.P. i dr. Avtomatizirovannыe sistemы upravleniya periodicheskimi proltsessami ximicheskoy texnologii. – M.: MXTI, 1985.-48s.

    15. Itskovich E.L., Sorokin L.R. Operativnoe upravlenie neprerыvnыm proizvodstvom. – M..: Nauka, 1989.-155s.

    16. Mishel J. Programmiruemыe kontrollerы. Arxituktura i primenenie.M. Mashstr. 1992.



    17. SHalыto A.L. Logicheskoe upravlenie. Metodы apparatnoy i programnoy relizatsii algoritmov. SPB. M, Nauka, 2000.

    Spisok, ispolzovannыx veb saytov:



    Download 0.7 Mb.
    1   2   3   4   5   6




    Download 0.7 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    KORXONANING SUV BILAN TAMINLANISHI

    Download 0.7 Mb.