• Kalit so’zlar: Ajratgich, kontakt, pichoq, kamera, kontakt, tok, kuchlanish, qutb, qayta ulash.
  • 27-mavzu. Yuqori kuchlanishli ajratkichlar. Ularning tuzilishi va ishlash tamoyili. Reja




    Download 114.8 Kb.
    Pdf ko'rish
    Sana28.02.2022
    Hajmi114.8 Kb.
    #18224
    Bog'liq
    27-Ma\'ruza
    1-amaliy, 1-amaliy mashg\'ulot, geokniga gornaya elektrotehnika capenko efred mirskiy mi suharev, Tyutor M. Saitovning hisoboti, Гурунтлар.тест, amaliyot dasturi (EEE)


    27-mavzu. Yuqori kuchlanishli ajratkichlar. Ularning tuzilishi va ishlash 
    tamoyili. 
    Reja: 
    Ajratgichlar va ularning vazifasi. 
    Ajratgichlar bilan bajariladigan ishlar. 
    Ajratgichlarning kontakt tizilari va pichoqlari. 
    Kalit so’zlar: Ajratgich, kontakt, pichoq, kamera, kontakt, tok, kuchlanish, 
    qutb, qayta ulash. 
    Ajratkichlar bu kontaktli kommutatsion apparat bo’lib, u toksiz va kichik tokli 
    elektr zanjirlarni ulash yoki uzish uchun xizmat qiladi. Ajratkich xavfsizlikni 
    ta’minlash maqsadida uzilgan holatda kontaktlari orasida izolyatsiya oralig’iga ega 
    bo’ladi. 
    Remont ishlari paytida remont uchun chiqarilgan apparatning tok o’tkazuvchisi 
    va kuchlanish ostida qolgan tok o’tkazuvchi kismlar orasidagi ajratgich tomonidan 
    ko’rinadigan uzilish hosil qilinadi. 
    Ajratkichlar yordamida yuklama toklarini uzish mumkin emas, chunki 
    ajratkichlarning kontakt tizimi yoy so’ndiruvchi qurilmaga ega emas, shuning uchun 
    yukklama toklarini noto’g’ri uzish hollarida turg’un yoy hosil bo’lib, bu hol 
    fazalararo q.t. ga va ishlayotgan shaxsning baxtsiz hodisaga uchrashiga olib kelishi 
    mumkin. Ajratkichni ishlatishdan oldin zanjir uzgich yordamida uzilgan bo’lishi 
    kerak. 
    Biroq elektroqurilmalarning sxemalarini soddalashtirish uchun quyidagi 
    operatsiyalarni bajarishda ajratkichlarni ishlatish ruxsat etiladi: 
    elektr tarmog’ida yerga tutashish bo’lmasa, transformatorlarning neytrali va 
    yoy so’ndiruvchi g’altaklarini uzish va ulash; 
    shinalarning zaryad tokini va hamma kuchlanishlardagi asbob-uskunalarni 
    (kondensatorlarning batareyalaridan tashqari) uzish va ulash; 
    10 kV va undan kichik kuchlanishdagi 15A gacha bo’lgan yuklama tokini ochiq 
    joyga o’rnatilgan uch qutbli ajratkich bilan uzish va ulash; 
    agar ajratkich past omli parallel zanjir (shina ulagich yoki aylanib o’tuvchi 
    Uzgich bilan) bilan ishonchli shuntlangan bo’lsa, u bilan operatsiyalarni bajarishga 
    ruxsat etiladi; 
    ajratkich va uzgichlar yordamida kuch transformatorlarining kichik 
    magnitlovchi tokini hamda havo va kabel liniyalarining zaryadlovchi tokini uzish va 
    ulash mumkin. 
    Ajratkich uzadigan tok uning konstruksiyasi (pichoqlarining gorizontal
    vertikal joylashuvi) ga, qutblari orasidagi oraliqqa, qurilmaning nominal 
    kuchlanishiga bog’liq bo’lganligi uchun, bunday operatsiyalarga instruksiya va 
    direktiv ko’rsatmalar orqali ruxsat beriladi. 
    Agar zanjirda ajratkich va uzgich bo’lsa, u holda magnitlovchi tok va zaryad 
    toklarini uzish va ulashda, shu operatsiyalarni tez bajaradigan prujinali yuritmaga 
    ega bo’lgan uzgichdan foydalanish lozim. 


    57-rasm. Gorizontal-aylanuvchi RND 3-2-110/2000 tipidagi ajratkich: a-
    ajratkich ulangan holatda; 1-rama; 2-tayanch izolyator; 3-shinadagi ulovchi uchlik; 
    4-elastik bog’lama; 5- lamelli bosh pichoq; 7-yerga tutashtirpuvchi pichoqlar; 8- 
    yuritmaga keladigan tortqi; 9-yuritma; b-110 kV li ORU ga o’rnatilgan ajratkichning 
    uzilgan holati. 
    Ajratkichlar elektroqurilmalarning sxemalarida muhim axamiyatga ega
    ularning 
    ishonchli ishlashiga qarab butun elektroqurilma ham ishonchli ishlaydi, shu 
    sababli ularga kuyidagi talablar qo’yiladi: 
    havoda ko’rinadigan uzilish hosil qilishi, bu holning elektr mustahkamligi 
    maksimal impuls kuchlanishiga mos kelishi kerak; 
    q.t. toklari oqib o’tganida elektrodinamik va termik turg’un bo’lishi; o’z-
    o’zidan uzilib (o’chib) qolmasligi eng noqulay ish sharoitlarida (muzlash, qor, 
    shamol va shu kabilar) aniq uzish va ulash imkonini berishi lozim. 
    Ajratkichlar qutblarining soniga qarab bir va uchqutbli, qurilma turiga qarab 
    - ichki va tashqi qurilmalar uchun, konstruksiyasi bo’yicha - kesuvchi, 
    aylanma, g’ildirovchi va osma tiplarda bo’ladi. O’rnatilish usuliga qarab pichoqlar 
    vertikal va gorizontal joylashgan ajratkichlarga bo’linadi. 
    Sinov savollari 
    Ajratgichlar nima uchun ko’rinadigan uzilish hosil qilishi lozim. 
    Ajratgichlarning kontakt tizimiga qo’yilgan talablarni izohlang. 
    Ajratgichlar qutblar soniga ko’ra nechaga bo’linadi?. 
    Foydalanilgan adabiyotlar. 
    Allaev Q.R., Siddiqov I.X., Hakimov M.H., Ibragimov R.I., Siddiqov O.I., 
    Shamsutdinov H.F. «Stansiya va podstansiyalarning elektr qismi».-O’quv 
    qo’llanma, T.: Cho’lpon nomidagi NMIU, 2014. 304 b. 
    Рожкова Л.Д. Карнеева Л.К. Чиркова Т.В. «Электрооборудование 
    электрических станций и подстанций» 4-издания –М.: Издательский центр 
    «Академия», 2007. 
    Steven W. Blume, Electric power system basics, 2007. 

    Download 114.8 Kb.




    Download 114.8 Kb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    27-mavzu. Yuqori kuchlanishli ajratkichlar. Ularning tuzilishi va ishlash tamoyili. Reja

    Download 114.8 Kb.
    Pdf ko'rish