• Karbonat və sulfat çöküntülərinin yaranmasının qarşısını almaq üçün soyuducu suyun emal rejimlərinin hesablanması 1.
  • Soyuducu suyun xlor və mis kuporosu ilə emalı




    Download 4.24 Mb.
    bet28/53
    Sana24.03.2017
    Hajmi4.24 Mb.
    1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   53

    Soyuducu suyun xlor və mis kuporosu ilə emalı

    Xlor,

    yaxud mis kuporosunun təyinatı



    Soyuducu suyun emalı

    Əlavə göstəricilər







    Xlor

    Mis kuporosu (mis ionuna görə)










    Doza,

    mq/l

    Hər dövrdə xlorlamanın davam etmə müddəti, dəq,saat

    Dövrilik

    Doza,

    mq/l

    Hər dövrdə mis kuporosu ilə emalın davam etmə müddəti

    Dövrilik




    Suyun su anbarı (nohur) – soyuducularda çiçəklənməsi ilə mübarizə

    -

    -

    -

    0,1-0,5, su anbarında su-yun yuxarı layının 1-1,5 mhünd ürlüyündə,yaxud nohurdakı bütün su həcminə hesabla

    İstismar dövründə təcrübə ilə təyin edilir

     


    -

    Mis ionlarını satış məhsuluna çevirmək üçün doza

    4-ə vurul-malıdır



    Boru kəmərləri və istilik-mübadilə aparatlarının bakterial bioloji təbəqə ilə örtülməsinin qarşısının alınması

    -

    40-60 dəq

    Sutkada 2-6 dəfə

     


    -

    -

    -

    Xlorun do-zası ən uzaq-da yerləşən istilik-müba-dilə aparat-larından sonra dövri suda 30-40dəq-ə ərzin-də 1mq/lfəal qalıq xlorun olmasını təmin etmə-lidir

    Suvarılan istilik-mübadilə aparatları, səpələyicili hovuzlar və qradirniyaların su yosunları ilə örtülməsinə qarşı mübarizə

    -

    -

    -

    1-2

    st

     


    Ayda

    3-4 dəfə


     

    -

    Suvarılan istilik-mübadilə aparatları, səpələyicili hovuzlar və qradirniyaların mikroorqanizmlər və su yosunları ilə örtülməsinə qarşı mübarizə

    7 - 10

    st

    Ayda

    3-4 dəfə


     

    1-2

    st

     


    Ayda

    3-4 dəfə


     

    -

    Q e y d. Balıqçılıq üçün istifadə edilən su anbarı-soyuducuların (nohurların) suyunun mis kuporosu ilə emalına yol verilmir. Balıqçılıq əhəmiyyətli sututarlara tullantısı, həmçinin suvarılan istilik-mübadilə aparatları, səpələyicili hovuzları və qradirniyaları olan dövri su təchizatı sistemlərində, tullanan suda sututarlar üçün yol verilən miqdarda mis ionları olarsa mis kuporosundan istifadəyə yol verilir.




     

    Əlavə 12

    (tövsiyə edilən)

     

    Karbonat və sulfat çöküntülərinin yaranmasının qarşısını almaq üçün



    soyuducu suyun emal rejimlərinin hesablanması

     

    1.      Su turşularla emal edildikdə qidalandırıcı suya daxil ediləcək turşunun dozası (1) düsturu ilə hesablanmalıdır.



    burada e- turşunun ekvivalent çəkisi olub sulfat turşusu üçün-49 mq/mq-ekv; xlorid turşusu üçün-36,5 mq/mq-ekv qəbul edilir;



    Q- qidalandırıcı suyun qələviliyi, mq-ekv/l;

    Qd-turşu ilə emal edildikdə dövri sistemdə olan suyun dayanıqlı qələviliyi, mq-ekv/l;

    Ct-H2SO4, yaxud HCl-un texniki turşudakı miqdarı, %;

    Kb-çöküntü verməyən duzların qatılaşma əmsalı(buxarlanma əmsalı)olub, qiyməti Kb=(P1+P2+P3)/(P2+P3)=P/P2+P3

    düsturu ilə hesablanır;

    burada P1,P2,P3-sistemdən buxarlanma və hava axını ilə aparılan və sistemdən atılan su itkiləridir (dövri su sərfindən %-lə).

    Dövri suyun qələviliyi (2) düsturu ilə hesablanır.



    burada - dövri suda duzun ümumi miqdarından Svə soyudulmuş suyun temperaturundan t2asılı olan qiymətdir və cədvəl 1-ə əsasən qəbul edilir;



    (Ca)q- qidalandırıcı suda kalsiumun miqdarı, mq/l;

    (CO2)s- soyudulmuş suda karbon qazının miqdarı (mq/l) olub qidalandırıcı suyun qələviliyi və sistemdə suyun buxarlanma əmsalından Kasılı olaraq cədvəl 2-ə əsasən qəbul edilir;

    (CO2)q- qidalandırıcı suda karbon qazının miqdarıdır, mq/l.

    Dövri suda duzun ümumi miqdarı Sd (4) düsturu ilə hesablanır.



    burada Sq- qidalandırıcı suda duzun miqdarıdır, mq/l.

    Su turşularla emal edildikdə sistemin üflənməsini nəzərə almamağa yol verilir bu şərtlə ki, soyuducuda hava axını ilə su aparıldıqda və texnoloji ehtiyaclar üçün sistemdən su götürüldükdə buxarlanma əmsalının çatdığı qiymət sulfatların miqdarının kalsium sulfat şəklində çökməsini təmin edən qatılığa çatmasın.

     

    Cədvəl 1



     

     

     

    Soyudulmuş suyun temperaturut20C



    Məhlulun (soyudulmuş suyun) ion gücü qr-ion/l







    0,0049409

    0,009882

    0,0148232

    0,0197643

    0,0247055

    0,0365233

    0,0548014

    0,0666192

    0,0822021

    0,094019

    0,1096028

    0,1214206

    0,1370035

    0,1488213

    0,1644042




    Soyudulmuş suda duzun miqdarı Sdmq/l







    200

    400

    600

    800

    1000

    1500

    2000

    2500

    3000

    3500

    4000

    4500

    5000

    5500

    6000

    5

    10

    15



    20

    25

    30



    35

    40


    8,29

    8,09


    7,82

    7,53


    7,18

    6,83


    6,38

    5,91


    8,96

    8,75


    8,47

    8,14


    7,76

    7,39


    6,90

    6,39


    9,49

    9,26


    8,96

    8,62


    8,22

    7,82


    7,31

    6,76


    9,93

    9,69


    9,38

    9,02


    8,60

    8,18


    7,64

    7,00


    10,32

    10,07


    9,75

    9,37


    8,94

    8,50


    7,95

    7,36


    11,11

    10,84


    10,49

    10,09


    9.62

    9,15


    8,55

    7,92


    12,10

    11,81


    11,42

    10,99


    10,48

    9,97


    9,31

    8,62


    12,65

    12,34


    11,94

    11,49


    10,96

    10,42


    9,74

    9,02


    13,29

    12,97


    12,55

    12,07


    11,51

    10,95


    10,23

    9,47


    13,74

    13,41


    12,97

    12,48


    11,90

    11,32


    10,58

    9,79


    14,28

    13,93


    13,48

    12,98


    12,37

    11,77


    10,99

    10,18


    14,70

    14,35


    13,89

    13,35


    12,74

    12,12


    11,32

    10,48


    15,13

    14,76


    14,29

    13,74


    13,Ş10

    12,47


    11,65

    10,78


    15,47

    15,10


    14,61

    14,05


    13,40

    12,75


    11,91

    11,03


    15,89

    15,50


    15,00

    14,43


    13,76

    13,09


    12,23

    11,32


     

     

     



    Cədvəl 2.

    Qidalandırıcı suyun qələviliyi Qqmq-ekv/l

    Buxarlanma əmsalı Kb







    1,2

    1,5

    2

    2,5

    3

    1,2

    1,5

    2

    2,5

    3




     

    Qradirniyalarda soyudulmuş suda (CO2)s-un miqdarı, mq/l




     

    Turşu ilə emal etdikdə

    Dekarbonizasiya zamanı




    1

    -

    0,6

    0,6

    0,5

    0,5

    0,2

    0,7

    0,9

    1,5

    2,4




    2

    2,2

    2,1

    2,1

    2,0

    2,0

    1,8

    3,3

    6,9

    12,0

    18,9




    3

    3,6

    2,8

    2,5

    2,3

    2,2

    6,0

    10,0

    26,0

    34,0

    36,0




    4

    5,3

    4,6

    3,8

    3,5

    3,4

    12,0

    28,0

    36,0

    40,0

    43,0




    5

    9,0

    6,4

    5,1

    4,5

    4,3

    34,0

    36,0

    40,0

    -

    -




    6

    16,3

    9,0

    7,6

    6,0

    5,4

    -

    -

    -

    -

    -




    Q e y d. Su səpələyicili hovuzlarda və su anbarları (nohurlar)-soyuducularda soyudulduqda (CO2)s-nin qiyməti texnoloji axtarışların nəticələri əsasında qəbul edilməlidir.

















































    Dövri su təchizatı sistemində (5) düsturunda göstərilən şərt ödənildikdə kalsium sulfat çöküntü vermir.

    burada fi - ikivalentli ionların fəallıq əmsalı olub soyudulmuş suyun ion gücünün (6) düsturu ilə hesablanan qiymətindən, (qr-ion/l) asılı olaraq cədvəl 3-ə əsasən qəbul edilir.

    Cədvəl 3.

    Soyudulmuş suyun ion gücü 

    qr-ion/l

    0,01

    0,02

    0,03

    0,04

    0,05

    0,06

    0,07

    0,08

    0,09

    0,1

    0,11

    0,12

    0,13

    0,14

    0,15

    0,16

    İkivalentli ionların aktivlik

    əmsalları



    0,67

    0,58

    0,53

    0,5

    0,47

    0,45

    0,43

    0,41

    0,39

    0,38

    0,36

    0,35

    0,34

    0,32

    0,31

    0,3

     

    burada - qidalandırıcı suda bikarbonatlar, natrium, maqnezium və kalsium ionlarının qatılığı, qr-ion/l;



    - sulfat və xlorid ionlarının turşu ilə emal edilmiş qidalandırıcı sudakı miqdarı olub(qr-ion/l) sulfat turşusu ilə emal zamanı (7),xlorid turşusu ilə emal zamanı isə (8) düsturu ilə hesablanır.

    burada və - turşu ilə emala qədər qidalandırıcı suda xlorid və sulfat ionlarının miqdarı, qr-ion/l;



    D- turşunun (1) düsturu ilə təyin edilən dozası, mq/l;

    - kalsium sulfatın həllolma sabiti olub suyun 25-600C temperaturunda 2,4.10-5 qəbul edilməlidir.

    Dövri sistemdən su atılmadıqda (5) şərti ödənilməzsə miqdarı bu şərti ödəyən qədər su sistemdən atılmalıdır.



    2. Dövri su rekarbonizasiya ilə emal edildikdə karbon qazının tələb olunan miqdarı (9) düsturu ilə hesablanmalıdır.

    mq/l (9)

    Küldən təmizlənmiş tüstü qazları, yaxud karbon qazı dövri suya barbotaj boruları, yaxud su şırnaqlı ejektorlar vasitəsilə daxil edilməlidir. Tüstü qazlarının sərfi normal atmosfer təzyiqində (1 bar) və 00C temperaturda (10) düsturu ilə hesablanmalıdır.



    m3/st (10)

    burada qs- dövri suyun sərfi, m3/st;



    - tüstü qazlarında karbon qazının həcmə görə faizlə miqdarı olub qazın analizi nəticəsində təyin edilir.

    Bu göstəricilər olmadıqda tüstü qazlarında (CO2)-nin miqdarı: kömürün yandırılmasından – 5-8%; neft və mazutun yandırılmasından – 8-12%; domna qazında - 15-22% qəbul etmək olar; suya təmiz karbon qazı daxil edildikdə  qəbul edilir.



    - suya daxil edilən karbon qazından istifadə dərəcəsidir, % (qaz suya su şırnaqlı ejektor-larla daxil edildikdə 40-50%, barbotaj boruları, yaxud qaz üfürücülərlə daxil edildikdə isə 20-30% qəbul edilməlidir);

     - normal atmosfer təzyiqində və 00C temperaturda tüstü qazlarının həcm çəkisidir, qr/m3 olub (faktiki göstəricilər olmadıqda 2000 qr/m3 qəbul edilməsinə yol verilir).

    Tüstü qazları, yaxud təmiz karbon qazını üfürücülərlə dövri suya daxil etdikdə barbotaj boruları ən az 2 m su layı altına endirilməlidir. Su şırnaqlı ejektorlardan istifadə etdikdə tüstü qazları, yaxud təmiz karbon qazı ilə dövri suyun bir hissəsi emal edilərək ümumi axına qarışdırılır.

    Dövri suyun ejektorlardan keçirilən hissəsinin miqdarı (11) düsturu ilə hesablanmalıdır.

    burada  - verilmiş temperaturda və 1 bar parsial təzyiqdə karbon qazının suda həllolma qabiliyyətidir, mq/l, (cədvəl 4).

    Karbon qazını suda həll etmək üçün qurğular və karbon qazı ilə doymuş suyu nəql etdirən borular korroziyaya davamlı materiallardan olmalıdır.

    Cədvəl 4.



    Suyun temperaturu0C

    10

    15

    20

    25

    30

    40

    50

    60

    Karbob qazının həll olma qabiliyyəti, mq/l

    2310

    1970

    1690

    1450

    1260

    970

    760

    580

    Karbon qazının (9) düsturu ilə dozası hesablandıqda sistemin üfürülmə qiyməti Pverilməli və qidalandırıcı suyun miqdarı P təyin edilməlidir.

    Əgər qəbul edilmiş üfürülmədə z-in qiyməti texniki-iqtisadi cəhətdən məqsədəuyğun alınmasa P3 artırılmalı, yaxud suyun turşular və ya fosfatlarla emalı tətbiq edilməlidir.




    Download 4.24 Mb.
    1   ...   24   25   26   27   28   29   30   31   ...   53




    Download 4.24 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Soyuducu suyun xlor və mis kuporosu ilə emalı

    Download 4.24 Mb.