ErməNİstanda azərbaycan məNŞƏLİ toponiMLƏRİN İzahli lüĞƏTİ 1




Download 2.08 Mb.
bet13/13
Sana24.03.2017
Hajmi2.08 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13

AŞAĞI DÜYÜN - İrəvan xanlığında kənd adı [159]. Düyün (sonra Yuxarı Düyün) kəndindən bir qrup ailənin kənar yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. 1935-ci ildə kənd Dvin adlandırılmış və onun əsasında Dvin inzibati rayonu yaradılmışdır. Əsli - Duvin. (Bax: Yuxarı Düyün)

AŞAĞI ZAĞALI - Basarkeçər (Vardenis) r-nunda kənd adı. Zağalı (sonra Böyük Zağalı) kəndindən XIX əsrin əvvəllərində yaranmış məntəqədir. 1928-1832-ci illərdə İrandan və Türkiyədən gəlmə ermənilər də məskunlaşmış və azərbaycanlılarla qarışıq yaşamışlar. XX əsrin əvvəllərində onlar çıxardılmışlar. 1946-cı ildə kənd ermənicə Tsovak adlandırılmışdır.

AŞAĞI ZEYVƏ - Eçmiadzin r-nunda kənd adı. Zeyvə (sonra Yuxarı Zeyvə) kəndindən yaranmış məntəqədir. 1918-ci ildə azərbaycanlı əhalisi qovulmuşdur. 1978-ci ildə ermənicə Hartaşen adlandırılmışdır. (Bax: Yuxarı Zeyvə)

AŞAĞI ƏYLƏNLİ - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Eçmiadzin r-nunda kənd adı (133, 8). XIX əsrin axırlarında Əglənlu-Yasaqlu da adlanmışdır. 1828-1832-ci illərdə İrandan və Türkiyədən gəlmə ermənilər də yerdəşdikdən sonra əhali qarışıq yaşamışdır. 1918-ci ildə azərbaycanlılar qovulmuşdur.

AŞAĞI ƏLİMİRƏK - İrəvan əyalətinin Abaran nahiyəsində kənd adı [23, 54]. Əsli  - Aşağı Əli Mərək.

AŞAĞI ƏRDƏNƏ  - İrəvan əyalətinin Şirakel nahiyəsində kənd adı [23, 134]. "Ağkilsə kəndinin yaxınlığında yerləşən Aşağı Ərdənə kəndi" (yenə orada).

AŞAĞI ƏRMİK - İrəvan quberniyası, İrəvan qəzasının Ararat r-nunda kənd adı [133]. Ərmik kəndindən (bax) çıxmış ailələrin yaratdığı məntəqədir. 1949-cu ildə əhalisi Azərbaycana köçürülmüşdür. (Bax: Ərmik)

AŞAĞI KALAQUZ - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı [133]. Yerli tələffüz forması Qalaquzdur. Anadolunun Amasiya, Şokat və Sivat bölgələrində yaşamış Ulu Yörük tayfa birləşməsinin Qalaquz [36, 186] qolunun adındandır. (Bax: Kalaquz)

AŞAĞI  KARVANSARA - İrəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [23, 93].

AŞAĞI ƏLİQIRIQ -  Martuni r-nunda kənd adı. (Bax: Əliqırıq kəndi)

AŞAĞI KƏYTİ - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı [133]. Digər adı Salamabaddır. Kəyti (sonra Yuxarı Kəyti) kəndindən çıxmış bir qrup ailənin həmin kəndə məxsus icma torpağında məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. XIX əsrin axırlarından sonra kəndin adı çəkilmir. (Bax: Yuxarı Kəti)

AŞAĞI KEÇİLİ - Masis r-nunda kənd adı. Keçili (sonra Yuxarı Keçili) kəndindən yaranmışdır. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. (Bax: Yuxarı Keçili)

AŞAĞI KƏHRİZ - İrəvan quberniyası,  İrəvan qəzasının Artaşat r-nunda kənd adı [133]. Digər adı Kəhriz - İsabəydir. XX əsrin əvvəllərində kənd dağılmışdır.

AŞAĞI KİLSƏ - Quqark r-nunda kənd adı. Kilsə (sonra Yuxarı Kilsə) kəndindən yaranmış məntəqədir. 1968-ci ildə Qaranqu dağının sürüşməsi ilə əlaqədar əhalisi Yuxarı Kilsə (Dizman) kəndinə köçürülmüşdür (6, 155). (Bax: Yuxarı Kilsə)

AŞAĞI KİRƏTAQ - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanda Qafan r-nunda) kənd adı [133]. Kirətaq (sonra Yuxarı Kirətaq) kəndindən yaranmış məntəqədir. Türk dillərindəki kora -"qışlaqda gecələr mal-qaranı salmaq üçün tikinti, tövlə" və yataq sözlərindən ibarətdir.

AŞAĞI KÖRPÜ - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur   qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan r-nunda) kənd adı (133). 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır.

AŞAĞI KÖRPÜLÜ - Noyemberyan r-nunda kənd adı. Körpülü (sonra Yuxarı Körpülü) kəndindən yaranmış məntəqədir. 1950-ci ildə Gürcüstandan ermənilər bu kəndə köçmüş və azərbaycanlılarla qarışıq yaşamışlar. 1978-ci ildə kənd ermənicə Haxtapak adlandırılmışdır. 1988-ci ildə əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. (Bax: Yuxarı Körpülü)

AŞAĞI KÜRƏKLİ -   İrəvan əyalətinin İqdır nahiyəsində kənd adı [23, 67]. "Kəndin başqa adı Hacı Əmin qışlağıdır" (yenə orada).

AŞAĞI GƏNZƏK - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı [133, 155]. Gənzək kəndindən yaranmış məntəqədir. (Bax: Gənzək)

AŞAĞI GƏNÜZ -   İrəvan əyalətinin Vedi nahiyəsində kənd adı [23, 107].

AŞAĞI GİLAN - Rəvan əyalətinin Qarni nahiyəsində kənd adı [169, 204].

AŞAĞI GÖBƏKLİ - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Qafan r-nunda) kənd adı [133]. XIX əsrin ortalarında Göbəkli kəndindən yaranmış məntəqədir. XX əsrin əvvəllərində dağılmışdır.

AŞAĞI GƏZBİN - Talin r-nunda kənd adı. 1926-cı ildə ləğv edilmişdir.

AŞAĞI GÖDƏKLİ - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında kənd adı. Gödəkli (sonra Yuxarı Gödəkli) kəndindən yaranmış məntəqədir. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. (Bax: əsli -Kotaklı, Yuxarı Gödəkli və Gödəkli)

AŞAĞI GÖZƏLDƏRƏ - İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında  (Martuni r-nunda) kənd adı. Mənbədə "Kiçikli kimi də tanınan Aşağı Gözəldərə kəndi" kimi qeyd olunmuşdur [23, 137]. 1828-1832-ci illərdə İrandan və Türkiyədən gəlmə ermənilər də məskunlaşmış və azərbaycanlılarla qarışıq yaşamışlar. 1918-ci ildə azərbaycanlılar qovulmuşdur. 1945-ci ildə kənd ermənicə Vardanik adlandırılmışdır. (Bax: Yuxarı Gözəldərə)

AŞAĞI GÖZƏLDƏRƏ - İrəvan əyalətinin Şirakel nahiyəsində kənd adı [23, 137]. "Başqa adı Kiçikli" (yenə orada).

AŞAĞI GÖYKƏND - İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində kənd adı [23, 36].

AŞAĞI GÜLÜDÜZÜ - İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında (Yeğeqnadzor r-nunda)  kənd adı [133]. Gülüdüzü (sonra Yuxarı Gülüdüzü) kəndindən yaranmış məntəqədir. 1950-ci ildə Yuxarı Gülüdüzü ilə birləşdirilmişdir [20, 353]. (Bax: Yuxarı Gülüdüzü)

AŞAĞI MAKARA  (AŞAĞI MAĞARA) - İrəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [23, 45]. "Yenicə kəndinin yaxınlığında yerləşir" (yenə orada).

AŞAĞI NECİLİ - İrəvan xanlığının Zəngibasar mahalında kənd adı [159]. 1828-1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir. Sonra əhalinin bir hissəsi geri qayıtmış və ermənilərlə qarışıq yaşamışdır. 1978-ci ildə kənd Sayat-Nova adlandırılmışdır. 1988-ci ildə kəndin azərbaycanlıları qovulmuşdur. (Bax: Yuxarı Necili)

AŞAĞI PİRTİKAN - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında kənd adı [133]. Pirtikan kəndindən yaranmış məntəqədir. 1918-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1922-ci ildə qovulanların az hissəsi geri qayıtmış və ermənilərlə qarışıq yaşamışdır. 1946-cı ildə kənd ermənicə Dzoraquyq adlandırılmışdır. 1948-ci ildə kəndin azərbaycanlı əhalisi Azərbaycana köçürülmüş, Suriyadan və Livandan gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. Oradakı pirin adındandır (6, 155).

AŞAĞI PİRÜLÜ - Yelizavetpol quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Qafan r-nunda) kənd adı [133]. Pirülü (sonra Yuxarı Pirülü) kəndindən yaranmış məntəqədir. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. (Bax: Yuxarı Pirülü)

AŞAĞI SALLI - İrəvan xanlığının Dərələyəz mahalında kənd adı (152) . XX əsrin 30-cu illərində kollektivləşmə ilə əlaqədar olaraq kənd ləğv edilmişdir. Erkən orta əsrlərdə Şimali Qafqazda yaşamış Sal tayfasının adındandır.

AŞAĞI TALİN - İrəvan quberniyası,  Aleksandropol qəzasının Talin r-nunda kənd adı [133, 236]. 1918-ci ildə ermənilər yerləşmişlər. 1978-ci ildə kənd ermənicə Daştadzor adlandırılmışdır. (Bax: Talin)

AŞAĞI TALIŞ - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında kənd adı (133, 236). (Bax: Talış)

AŞAĞI TƏRNƏQUT - İrəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [23, 85]. Mənşəcə xəzərlərin Tərnə tayfasının adını əks etdirir.

AŞAĞI TOXANŞALI - İrəvan əyalətinin İqdır nahiyəsində kənd adı [23, 68]. "Çidəmli kəndinin yaxınlığında yerləşir" (yenə orada).

AŞAĞI TUT - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kiçik kənd adı [133, 249]. XIX əsrin sonlarından sonra adı çəkilmir. Türk dillərindəki tut - "düşərgə" sözündəndir.

AŞAĞI TÜRKMƏN - Eçmiadzin r-nunda kənd adı. 1935-ci ildə kənd ermənicə Lyusaquyq adlandırılmışdır. Qızılbaşların Türkmən tayfasının [16] məskunlaşması nəticəsində yaranmış kəndlərdəndir.

AŞAĞI XATUNARX  (AŞAĞI XATINARX) - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında, indi Eçmiadzin r-nunda kənd adı (133, 262). XIX əsrin ortalarında Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir. 1886-cı ilə aid məlumata görə əhalisi erməni idi. 1978-ci ildə kənd ermənicə Qay adlandırılmışdır.(Bax: Xatunarx)

AŞAĞI ÇADIRĞAN - İrəvan əyalətinin Vedi nahiyəsində kənd adı [23, 52]. Mənbənin başqa yerində Aşağı Çatqıran kimidir (yenə orada). (Bax: Çatqıran)

AŞAĞI ÇANAXÇI - İrəvan quberniyasının Irəvan qəzasında kənd adı (133, 279). (Bax: Çanaxçı və Yuxarı Çanaxçı)

AŞAĞI ÇARUQÇI - İrəvan xanlığının Sürməli mahalında kənd adı (133, 280). 1918-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və kənd dağıdılmışdır. (Bax: Yuxarı Çarıxçı)

AŞAĞI ÇƏMBƏRƏK - Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasında (indi Ermənistanın Krasnoselsk r-nu) kənd adı [133]. Çəmbərək kəndindən yaranmış məntəqədir. (Bax: Yuxarı Çəmbərək)

AŞAĞI ÇİMƏNKƏND - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı [133]. Digər adı Qarabağdır. (Bax: Aşağı Qarabağlar)

AŞAĞI CAMIŞLU - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı (133, 80). (Bax: Yuxarı Camışlı)

AŞAĞI CAMIŞBASAN  - Vedibasar mahalında orta əsrlərdə mövcud olmuş kəndin adı. Digər adı Əzizkənddir. 1948-1949-cu illərdə əhalisi Azərbaycana köçürüldükdən sonra kənd dağılmışdır.

AŞAĞI ÇIRAQLI - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında qışlaq adı (133, 82). (Bax: Yuxarı Çıraqlı)

AŞAĞI CRAXOR - Yelizavetpol quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Qafan r-nunda) kənd adı [133]. 1955-ci ildə Craxor su elektrik stansiyasının tikintisi ilə əlaqədar olaraq yaranmış kənddir. Azərbaycanlılar ermənilərlə qarışıq yaşamışlar. 1988-ci ildə azərbaycanlılar qovulmuşlar. Türk dillərindəki çeraq -"mineral bulaq" və or -  "çöməklik" sözlərindən ibarətdir.

AŞAĞI ŞAMİ - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı [133]. 1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə Yezid kürdləri (balbaslar) yerləşdirilmişdir.

AŞAĞI CÜYÜRLÜ - Rəvan əyalətinin Ağcaqala nahiyəsində kənd adı [169, 192].

AŞAĞI ŞEYPURXAN - Noyemberyan r-nunda kənd adı. XX əsrin 30-cu illərində kollektivləşmə ilə əlaqədar olaraq kənd ləğv edilmişdir. XIX əsrin ortalarında Şeypurxan (bax) kəndindən yaranmış məntəqədir.

AŞAĞI ŞORCA - Basarkeçər (Vardenis) r-nunda kənd adı. Digər adı Salmankənddir. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana köçürülmüşdür. (Bax: Şorca)

AŞIQ ALI (AŞQALI) - Ani r-nunda xaraba kənd adı (6, 156). Aşqalı dağının adındandır.

AŞQALI - Şirak düzünün cənub-şərqində dağ adı. Yerli təhrif forması Aşıq Alıdır. Ehtimal ki, Ərzrum qalasının başqa adı olan Aşqala adındandır.

AŞQOŞ -   İrəvan əyalətinin Zarzəmin nahiyəsində kənd adı [23, 121].

AŞIQ HƏSƏN -   İrəvan əyalətinin İqdır nahiyəsində kənd adı [170, 19].

AŞIQ HÜSEYN - İrəvan xanlığının Dərəkənd-Parçenis mahalında  kənd adı [159]. 1828-1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır.

AŞİRABAD  - Nairi r-nunda kənd adı.  1950-ci ildə ləğv edilmişdir.

AŞTARAK - İrəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [23, 75]. (Bax: Əştərək)

AŞNAK - Alagöz dağ silsiləsinin cənub-qərb yamacında dağ zirvəsinin adı (60, 68). Oradakı bir yaylaq da Aşpak adlanır.

AŞNAK - Talin r-nunda kənd adı. Yerli tələffüz forması Əşnəkdir. Ani şəhəri yaxınlığında Talin ilə yanaşı ilk dəfə XII əsrdən məlumdur [32, 252]. 1920-ci ildə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulduqdun sonra kənd dağılmışdır. Ehtimal ki, Aşan tayfa adındandır. Cənubi Azərbaycandakı Aşan, Dağlıq Qarabağdakı  Aşan kənd adı ilə mənşəcə eynidir.



AŞTAŞ - İrəvan əyalətinin Novobayazid qəzasında xaraba kənd adı (133, 26).

AŞHİGAH - Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasında (indi Ermənistanın İcevan r-nunda) kənd adı [133]. 1935-ci ildə kənd Laləkənd (sonra Laləqyuğ), 1975-ci ildə ermənicə Vazaşen adlandırılmışdır. Ehtimal ki, türk dillərindəki aşiq - "açıqlıq", "düzən", ya da aska -"alınmaz qayalı dağ" [126, 68] sözündəndir. Monqol dilində asqa "daş (qaya parçaları) səpintisi" (Монгольско-Русский словарь, М. 1957, c.45), qırğız dilində aska "qaya" (Ахматов Т.К. Географические названия Таласской долины Киргизской ССР. "Onomastika Kirqizii", Frunze, 1985, c.35.)  mənasındadır 1590-cı ilə aid türkcə mənbədə Sisyan nahiyəsində Əşkəmor kənd adı çəkilir [169, 360]. Türkmənistandakı Aşqabat, İrandakı 16 Aşqabad (asqa və türk dillərində bət "aşırım" "üz" "səth" sözlərindən) toponimləri ilə səsləşir.
Katalog: Language

Download 2.08 Mb.
1   ...   5   6   7   8   9   10   11   12   13




Download 2.08 Mb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



ErməNİstanda azərbaycan məNŞƏLİ toponiMLƏRİN İzahli lüĞƏTİ 1

Download 2.08 Mb.