• 1. O’zbekistonda quyosh energiyasidan foydalanish bo’yicha davlat qarorlari
  • Mavzu: O`zbekiston quyosh energiyasidan foydalanish Reja: O’zbekistonda quyosh energiyasidan foydalanish bo’yicha davlat qarorlari




    Download 1.26 Mb.
    bet1/4
    Sana24.11.2022
    Hajmi1.26 Mb.
    #31568
      1   2   3   4
    Bog'liq
    «Fizika – matematika» fakulteti «Fizika» kafedrasi




    Mavzu: O`zbekiston quyosh energiyasidan foydalanish
    Reja:
    1. O’zbekistonda quyosh energiyasidan foydalanish bo’yicha davlat
    qarorlari
    2. Quyosh energiyasidan foydalanishning hozirgi ko’rinishi va tahlili.
    3.Quyosh energiyasi va uning manbai
    4. Quyosh energiyasidan foydalanishda zamonaviy texnalogiyalar.
    1. O’zbekistonda quyosh energiyasidan foydalanish bo’yicha davlat
    qarorlari
    Quyosh yerda hayot, jumladan insoniyat mavjudligining asosiy sababchisi hisoblanadi. Aslida insoniyat paydo bo’lganidan buyon o’zi e’tibor bermagan holda quyosh energiyasidan foydalanib kelmoqda. Chunki insonlar hayoti uchun xizmat qiluvchi Yer osti Yer ustidagi mavjud barcha energiya manbalari, o’simlik va hayvonot dunyosi aslida quyosh energiyasining mahsulidir. Shu bilan birga insonlar quyosh energiyasidan bevosita amalda foydalanish yo’llarini izlaganlar va bugungi kunda bu muammoga katta e’tibor berilmoqda. Mutaxassislarning fikricha bugungi kunda jahon energetikasini rivojlantirishda energiya resurslarini kuchaytirish ustuvor yo’nalish hisoblanadi.
    Birinch-Prezidentimiz I.A.Karimov rahnamoligida energiya tejaydigan texnalogiyalardan foydalanishga alohida e’tibor qaratilgan.Mutaxassislarning ta’kidlashicha, yurtimiz iqlim sharoitida quyosh, suv, shamol, biogaz singari noan’anaviy energiyalardan foydalanishning ulkan imkoniyatlari mavjud. Respublikamiz hududida yilning qariyb 350 kuni quyoshli bo‘ladi, doimiy shamol esib turadigan ochiq maydonlar ko‘p. Bunday tabiiy salohiyat bugungi kunda jahon miqyosida tobora ommalashib borayotgan yuqori samarali qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishda juda qo‘l keladi. Olimlarimiz bu borada keng qo‘llaniladigan zamonaviy texnologiyalarni yaratish va amalga tatbiq etish bo‘yicha ko‘plab loyihalar ustida ish olib bormoqdalar. Quyosh energiyasidan foydalanishning ilmiy-amaliy asoslarini ishlab chiqish bo‘yicha yetakchi ilmiy-tadqiqot muassasa hisoblangan O‘zbekiston Fanlar Akademiyasining «Fizika-Quyosh» ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasiga qarashli Fizika-texnika institutida yaratilayotgan ilmiy ixtirolar bunga misoldir.
    Ishlab chiqarishga yangi texnalogiyalarni joriy etish va mavjud energiya resurslaridan oqilona foydalanishni ko’zda tutuvchi energiyani tejash siyosatining izchil amalga oshirilayotgani ishlab chiqarilayotgan mahsulot tannarxini pasaytirish, iqtisodiyot tarmoqlarining texnik iqtisodiy ko’rsatkichlarini yaxshilashga xizmat qilmoqda.
    Ayni paytda energiya resurslari va energiyani tejash, shuningdek muqobil energiya manbalari sohasiga texnalogiyalarni joriy etish va ulardan foydalanish bo’yicha qarorlar va davlat dasturlari amalga oshirilmoqda.
    Birinchi Prezidentimiz Islom Karimovning 2013-yil 1-martda qabul qilingan “Muqobil energiya manbalarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi farmonida muqobil energetika sohasidagi ilmiy salohiyatni yanada takomillashtirish, muqobil energetika manbalarini ishlab chiqaruvchilar va foydalanuvchilarni rag’batlantirish, ularga soliq va bojxona imtiyozlarini berish “Muqobil energiya manbalari to’g’risida”gi qonun loyihasini ishlab chiqish vazifalari belgilangan.
    Respublikamizda quyosh energiyasini issiqlik va elektr energiyasiga aylantirish va undan foydalanish, yuqori temperaturalar olish va geliomaterialshunoslik bo’yicha fundamental ilmiy tadqiqotlar bilan birgalikda katta miqiyosdagi amaliy ishlar olib borilmoqda. Dunyoda eng katta va noyob quyosh pechining faoliyat ko’rsatilayotganligi va quyosh elektrostansiyalarini barpo etish yo’lidagi sa’yi- harakatlar, shuningdek “Quyosh energiyasidan foydalanish” Xalqaro Markazining tashkil etilishi fikrimizning dalilidir.
    O’zbekiston energiya resurslari o’ziga yetarli mamlakat hisoblanadi. O’zbekiston Markaziy Osiyo davlatlari orasida birinchilardan bo’lib, quyosh energetikasi bo’yicha o’z ilmiy ishlanmalariga asoslangan yangi taraqqiyot bosqichiga ko’tarilgan mamlakatdir. Bu borada O’zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining “Fizika-Quyosh” ilmiy ishlab chiqarish birlashmasi Fizika-texnika institutining xizmati katta. Institut olimlari mamlakatimizdagi ulkan gelioenergetika salohiyatidan oqilona foydalanish bo’yicha samarali tadqiqotlar olib bormoqda. O’n yildan ortiqroq vaqtdan buyon mamlakatimiz olimlarining ilmiy ishlanmalari asosida quyosh energiyasi bilan suv isitadigan qurilmalar negizida uy-joy va ijtimoiy obektlarni issiq suv va issiqlik bilan ta’minlash tizimi ishlab chiqilmoqda va ulardan tajriba tariqasida foydalanilmoqda.
    Toshkent shahrida, Samarqand viloyati va boshqa hududlarda suvni isitib beradigan gelioqurilmalar o’rnatilgan. O’zbekiston olimlarining eng yangi tadqiqotlari qishloq xo’jaligida ham qo’llanilayotir. Ma’lumki ayrim sabablarga ko’ra, elektr uzatish tarmoqlari va suv ta’minoti tizimi ishlamaydigan hududlarda suvni yuqoriga ko’tarib berish borasida qiyinchiliklar mavjud. Shu maqsadda quyosh energiyasini elektr energiyasiga aylantiradigan fotoelektr qurilmalardan keng foydalanilmoqda. Bu qurilmalar quyosh batareyalari, energiya to’plash tizimi va doimiy tokni o’zgaruvchan tokka aylantiradigan moslamani o’z ichiga oladi.
    Fotoelektr qurilmasi uzoq muddat xizmat qiluvchi hamda maxsus texnik xizmatni talab qilmaydi va bir necha yil davomida sarflangan xarajatni qoplaydi.
    Shuni inobatga olgan holda O’zbekistonning birinchi prezidenti I. Karimovning 2014-yil 4- iyundagi “Samarqand viloyatida quvvati 100 MVt bo’lgan quyosh fotoelektr stansiyasini qurish investitsion loyihasini amalga oshirish bo’yicha chora tadbirlar to’g’risida”gi 2183- sonli qarori ijrosi doirasida va idoralararo tender kengashining 2016-yil 27-oktabrdagi qaroriga binoan Samarqand viloyatida qurilayotgan 100 MVt li quyosh fotoelektr stansiyasini loyihalashtirish, qurish va ekspluatatsiya qilish bo’yicha asosiy pudratchi deb, Xitoyning “Zhuhai Singes Green Building Technology Co Ltd” kompaniyasi etib belgilandi.
    Ushbu tender 2014- yil oktabr oyida e’lon qilingan bo’lib, uni qurib foydalanishga topshirish uchun 2 yil vaqt talab qilishi mumkin.



    1.1.1-chizma. Quyosh batareyalari.

    Download 1.26 Mb.
      1   2   3   4




    Download 1.26 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Mavzu: O`zbekiston quyosh energiyasidan foydalanish Reja: O’zbekistonda quyosh energiyasidan foydalanish bo’yicha davlat qarorlari

    Download 1.26 Mb.