• Tayanch tushuncha va iboralar
  • Mavzu. Texnologiya darslarida o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish texnologiyalari Reja




    Download 44.23 Kb.
    bet1/4
    Sana17.03.2022
    Hajmi44.23 Kb.
    #18748
      1   2   3   4
    Bog'liq
    1-Ma'ruza O‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish
    1-МА'RUZA, Samrqand davlat universiteti, boshlan-ich-sinf-tabiatshunoslik-darslarida-sinfdan-tash-ari-mash-ulotlarning-samaradorligi

    Mavzu. Texnologiya darslarida o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish texnologiyalari
    Reja:

    1. Kasbga yo`naltirishning tarixiy taraqqiyoti haqida tushuncha berish.

    2. Texnologiya ta’limi jarayonida kasb tanlashga yo`llashning maqsadi, vazifalari, forma va metodlari

    Tayanch tushuncha va iboralar: Hunarmandchilik, kasb-hunar, Inson-inson, inson-tabiat, inson-texnika, inson belgilar tizimi, inson badiiy obraz. Kasbiy maslahat, kasb tanlovi, kasbiy moslashish hissiy irodaviy xislatlar.

    Mustaqil O`zbekiston Davlat siyosati darajasiga ko`tarilgan ta’lim sohasida amalga oshirilayotgan isloxatlar jarayonida asosiy bo`g`in hisoblangan umumiy o`rta ta’lim maktablari faoliyatining muhim vazifalaridan biri o’quvchilarni hayotga tayyorlash va kasb tanlashga yo`naltirishda iboratdir.


    Kasbga yo`naltirishga yoshlarning kasbni erkin va mustaqil toplashning ilmiy-amaliy tizimi sifatida qarash lozim. U har bir shaxsning ham individual xususiyatlarini, ham xalk xo`jaligi manfaatlari nuqtai nazaridan mehnat resurslarini to`laqonli ta’minlash, bozor iqtisodiyoti munosabatlari zaruratini hisobga olish kerak. O’quvchilar shaxsini shakllantirishning omili sifatidagi mehnat tarbiyasining samaradorligini oshirishga kasb tanlash ishlarining puxta o`ylab tashkil qilinishi katta rol oynaydi. Har bir o’quvchining oldida o`zi yoqtirgan kasbni tanlash uchun keng imkoniyatlar bor.
    Har qaysi maktabdagi kasb tanlash ishlarining vazifasi va mazmuni uning atrofidagi ishlab chiqarishning xususiyatlari, tabiiy sharoitlari mazkur iqtisodiy tomondagi xalk xo`jaligi va madaniyatining rivojlanish yo`nalishlari bilan belgilanadi. Maktab o`z tarbiyalanuvchilarini kasblar, mehnatining mazmuni, u yoki bu kasb egalariga qilinadigan talablar haqidagi bilimlar bilan qurollantirish o’quvchilarning individual, jismoniy va psixologik xususiyatlarini o`rganish va ularga ana shu xususiyatlarga mos kasblarni tanlashlarida yordam berish kerak.
    Mehnat va kasbiy tayyorgarlik tizimi bevosita yoshlarning mehnat va kasb tarbiyasini, ta’limini kasbiy axborotlar, kasb tanlash, kasbga yo`naltirish ishlarini amalga oshiradigan ulkan ishlardan biri bo`lib juda o`tmish taraqqiyotiga egadir. Xalqimizning millat, xalq, elat bo`lib shakllanishi mehnatsiz, kasblarsiz, hunarsiz tasavvur etib bo`lmaydi.
    Inson paydo bo`lishidan boshlab mehnat bilan shug`ullangan, turmush buyumlari yasagan namunalar bajargan. XII-XV asrlarda Movarounnaxr va Xurosonda hunar, ilmi kuloni rivojlanishi eng yuqori pog`onaga ko`tarildi. Har bir xalq ota-bobosidan meros bo`lib, avloddan-avlodga o`tib kelayotgan o`zining tarixiy –madaniy birligi bilan ajralib o`ziga xos xususiyatlarni saqlab kelgan. O`zbeklar ham shular jumlasidandir. Respublikamizning hududida o`tkazilgan arxeologik tadqiqotlar shuni ko`rsatadiki, hunarmandchilik bu yerlarda ikki ming yillar oldin rivojlangan. Bu davrda sinfiy jamiyat paydo bo`lib, yirik mehnat taqsimoti negizida hunarmandchilik mustaqil soha bo`lib ajralib chiqqan.
    IX-XII asrlarda hunarmandchilik keng rivojlanib xalqimizning xorijiy davlatlar bilan iqtisodiy-madaniy aloqalar avj olgan. Ayrim maktablarga asoslanib shuni aytishimiz mumkin, 32 xil hunar turi mavjud bo`lgan aholi yashaydigan joyni shahar deb atalgan 1897 yili 1-chi aholi ro`yxati vaqtida katta shaxarlarda aholining ko`pchilik qismi hunarmandlar hisoblangan. Aholisining 64 foiz, Qo`qonning 52%. Marg`ilonning 50% mustaqil kasb – hunar egasi hisoblangan.
    Hunarmandchilikning qadimiy davrlarda eng ko`p tarqalgan turi temirchilik, zargarlik, misgarlik va tunikasozlik bo`lgan. Xozirgacha keng tarqalgan qadimiy kasblar biri yog`och buyumlari yasash hunarmandchiligidir.
    XX asr boshlarida tikuv mashqlari paydo bo`lishi bilan yangi hunarmandchilik kasb yuzaga keldi. Shu bilan birga, Hunarmandlar terida poyafzal, nonvoylik, qandolatchilik, qassoblik, oshpazlik kasblari yuzaga kelgan.
    Ulug` bobokolonimiz A.Navoiy o`z g`azallarida yoshlarni ilm-hunar egallashga chaqiradi.
    Ilm kasbini qildi to joni bor,
    Hunar o`rgandi onga ki imkoni bor.

    Download 44.23 Kb.
      1   2   3   4




    Download 44.23 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Mavzu. Texnologiya darslarida o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish texnologiyalari Reja

    Download 44.23 Kb.