• 1.Muhit. Ekologiyada muhit
  • 2.Moslanish.
  • Muhit. Ekologik omillar va ularning tirik organizmlarga ta’sir etishining umumiy qonuniyatlari. Reja




    Download 19.32 Kb.
    bet1/3
    Sana13.05.2022
    Hajmi19.32 Kb.
    #21029
      1   2   3
    Bog'liq
    Ortalıq hám ekologiyalıq faktorla1


    Ortalıq hám ekologiyalıq faktorlar. Ortalıqqa organizmderdiń iykemlesiwi.


    Muhit. Ekologik omillar va ularning tirik organizmlarga ta’sir etishining umumiy qonuniyatlari.
    REJA:
    1.Muhit.
    2.Moslanish.
    3.Ekologik omillar.
    4.Ekologik omillarning tirik organizmlarga ta’sir etishining umumiy qonuniyatlari.
    5.Organizmlarni ekologik klassifikastiya qilish printsiplari.
    1.Muhit.
    Ekologiyada muhit deb tirik organizmlarni o’rab turgan, uning holatiga, rivojlanishiga yashab qolishigava ko’payishiga bevosita ta’sir etadigan jamiki o’lik va tirik tabiat sharoitiga aytiladi.
    Muhit tushunchasi turli ma’nolarni anglatadi.Bular ekologik, geografik, fizik, falsafiy, ijtimoiy va boshqalar.
    Asosan muhit ikki tipga ajratiladi.
    1.Tabiiy muhit: havo, suv, tuproq, tirik organizm va hakazo.
    2.Sun’iy muhit: inson tomonidan yaratilgan bo’lib, insonning mehnat mahsulidir.
    Tirik organizmlar tarqalgan bizning biosferamizda hayot asosan 4 xil muhitda mavjud:
    1.Suv muhiti
    2.Havo muhiti
    3.Tuproq
    4.Tirik organizmlar
    Muhit – hamisha har xil elementlarning murakkab kompleksidir.
    2.Moslanish.
    Sayoramizda tirik organizmlar bir-birlaridan keskin farq qiluvchi o’ziga xos to’rtta muhitda tarqalgan ekan, ular ana shu muhitlarga xos moslanishlar hosil qilgan.
    Organizmlarni ma’lum muhitga yashashga moslashishi adaptastiya deyiladi.
    Moslanish asosan uch xil ko’rinishda bo’ladi.
    1.Morfologik moslashish: Organizmlar tana, gavda tuzilishi {shakli} moslashishi masalan. Gidrobiontlar tanasining suv qarshiligini engishiga moslashish va hokazo.
    2.Fiziologik moslashish: Organlar funkstiyasini moslashishi masalan. Cho’lda yashovchi hayvonlarda suvga bo’lgan tanqislikni qondirish uchun yog’larning biokimyobiy oksidlanishidan foydalanish.
    3.Xulqiy-etologik moslashish: Xatti-harakat, xulqi moslashishi masalan. Tashqi muhit bilan hayvon tanasi o’rtasida normal issiq almashinuvi uchun uya qurish, qulay haroratli joyni izlab topish, qushlar, sut emizuvchilar va hokazolarning mavsumiy ko’chishi.


    Download 19.32 Kb.
      1   2   3




    Download 19.32 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Muhit. Ekologik omillar va ularning tirik organizmlarga ta’sir etishining umumiy qonuniyatlari. Reja

    Download 19.32 Kb.