Microsoft Windowsning server OTlari




Download 10.37 Mb.
bet90/102
Sana22.07.2021
Hajmi10.37 Mb.
#15514
1   ...   86   87   88   89   90   91   92   93   ...   102
2.Microsoft Windowsning server OTlari.

Mustaqil kompyuterdagi TOT ni bir nechta qismlarga bo‘lish mumkin.



1-rasm. TOT larning strukturasi.

Kompyuterning lokal resurslarini boshqaruvchi vosita (muhit)-jarayonlarning orasida(o‘rtasida) tezkor xotirani taqsimlash funksyasini, jarayonlarni planlashtirish va dispertcherizatsiyalash (boshqaruvni markazlashtirish), multiprotsessorli mashinaning protsessorini boshqarish, periferiy qurilmalarini boshqarish va lokal OT ning boshqa resurslarini boshqarish funksiyasini bajaradi.

O‘ziga tegishli resurslarni taqdim etish va umumiy foydalanishga xizmat vositasi-OTning server qismi(server). Bu muhit hamkorlikdagi ishlarni chegaralash,tartiblash imkoniyatiga ega. M: fayl va yozuvlarni quflash (ximoyalash), tarmoq resurslarini boshqarish, o‘zining fayl tizimiga uzoqli (kirish) dostup (udalenny dostup) ning so‘rovlarini va ma’lumotlar bazasini tahlil qilish o‘zining periferiy qurilmasiga uzoqli foydalanuvchilarning so‘rovlari navbatini boshqarish va xokozo.

Uzoqlashgan resurslarga bo‘ladigan dostup (foydalanish huquqi) so‘rovlari va xizmati muhiti -TOTning mijoz qismi (redirektor). Bu qism aniqlash ishlarini bajaradi. Tarmoqqa uzoqlashgan resurslarni surovlarini va foydalanuvchilarni yo‘naltiradi. Serverdan javobni olishni amalga oshiradi va ularni tarmoq formasida o‘zlashtiradi, ya’ni lokal yoki uzoqlashgan so‘rovlarning bajarilish tadbig‘ini farqlantirmadi.

OT ning kommunikatsion vositalari-Ular yordamida tarmoqda almashinish imkoniyati paydo bo‘ladi. Bu qism ma’lumotni adreslash va buferlash imkoniyatini yaratadi. Ma’lumotni tarmoqda jo‘natish marshuritini tanlaydi. Xabarni transpartirovka qilish vazifasini bajaradi.

Har qanday kompyuterning ish bajarish funksiyasiga ko‘ra unda OTning server yoki klent qismi mavjud bo‘ladi. 2-rasm. Kompyuterlarning o‘zaro bog‘lanishida operatsion tizim komponentalarining o‘zaro bog‘liqligi ko‘rsatilgan. 1-kompyuter “mijoz”, 2- kompyuter “server” vazifasini bajarmokda. 1- kompyuter da server qismi, 2- kompyuterda klent qismi mavjud emas Rasmda mijoz kompyuterning redirektor-komponetasi alohida keltirilgan. SHu komponenta topshiriqdan kelayotgan barcha so‘rovlarni ushlab qoladi va ularni analiz qiladi. Agar so‘rov shu kompyuter resurslari uchun ta’luqli bo‘lsa, redirektor uni lokal OT pereadresatsiya qiladi, mobodo so‘rov uzoqlashgan resurs uchun bo‘lsa, tarmoqka yo‘naltiradi. Bu yerda mijoz qism so‘rovni lokal formadan tarmoq formatiga almashtiradi va transport qiladigan podtizimga uzatadi. Bu podtizim serverga jo‘natilinadigan va olinadigan ma’lumotga javob beradi. 2- kompyuterning server qismi so‘rovni qabul qiladi va qayta ishlaydi hamda lokal OTga bajarish uchun jo‘natadi. OTdan natija olinib server transport podtizimga murojat qiladi va mijozga javobni yo‘naltiradi. Mijoz qismi: olingan so’rovning formati va adresiga mos ravishda natijani qayta ishlaydi va o‘zlashtiradi.

Birinchi TOT lar lokal OTlarni to‘liq qamrab olgan edi, faqat ularda tarmoq uchun mo‘ljallangan qobiq (obolochka) mavjud edi. Ular minimum tarmoq funksiyasini, tarmoq qobig‘i bilan ishlash imkoniyati mavjud bo‘lib, tarmoq ishlarining asosini bajara olganlar. Bu ko‘rinishdagi TOT larni MS-DOT o‘rnatilagan (3-versiyasidan keyin) barcha kompyuterlarda ko‘rish mumkin. M: fayl va yozuvlarni blokirovka qilish, fayllarga hamkorlikda ishlash dostupini o‘rnatish va hokozo. TOT larni lokal OT larda qobiq ko‘rinishida qurish va ishlashtish zamonaviy OTlarda ham qo‘llanilib kelinmoqda



2-rasm. Kompyuterlarning uzaro bog‘lanishida operatsion tizim

komponentalarining uzaro bog‘likligi.

Ammo bundan effektliroq ko‘rinishda TOTlarni qurishning yana boshqa bir turi mavjud. OT yozish vaqtida uni tarmoq funksiyalarini to‘liq bajarishga moslab yaratish, ya’ni tarmoq uchun ishlashga mo‘ljallash. Tizimning asosiy moduli tarmoq funksiyasini to‘liq qamrab oladigan bu-ko‘rinishdagi OTlarni “tarmoq funksiyalari ichida qurilgan OT” deb yuritiladi. Ular tarmoqlarning logik (mantiqiy) qurilishini ta’min etadi, tarmoq eksplutatsiyasi va modifikatsiyasini oddiylashtiradilar va yuqori unimdorlikka egadirlar hamda maqsadli hisoblanadilar. Bularga Microsoft firmasining Windows NT, 2003 server, 2008 servrer OTlarni misol qilishimiz mumkinki, boshqa OT ga ko‘ra unimdorligi va ma’lumotni yaxshi himoya qila olishi bilan keskin farq qiladi. Bizga ma’lumki, tarmoqda biror kompyuter o‘zining resurslarini boshqa kompyuter uchun taqsimlay olsa, bera olsa, server hisoblanadi. Boshqa kompyuterning resurslariga murojat etuvchi tarmoqdagi kompyuter klient hisoblanadi. Demak tarmoqdagi ixtiyoriy kompyuter yoki server yoki klient vazifasini yoki ikki holatni ham mujassamlashtirishi mumkin. Kompyuterning asosiy vazifasi server funksiyasini (tarmoqdagi boshqa kompрyuter uchun umumiy fayl bera olsa, uzaro hamkorolik taklifini, dasturlarni hammaga namoyon eta olsa, hamkorlik faksidan foydalana olsa) bajara olsa ajratilgan server deb yuritiladi. Serverning qanday resurslarni taqsimlay olishiga ko‘ra: serverlar: fayl-server, faks-server,Web,printer-server, ilova-serverlar deyiladi. (3-rasm)









SHubhasiz ajratilgan serverlar uchun maxsus server funksiyalari mukammallashtirilgan OTlar o‘rantiladi. Bu OTlarning server qismi yuqoridagi funksiyalarni aniq bajarish va himoyalash uchun maxsuslashtirilgan. Masalan ular tarkibiga Novell NetWare va boshqalar. Bundan tashqari Windows NT OT ni misol qilishimiz mumkin. Uning Windows NT Server (dlya videlennogo servera) va Windows NT Workstation (dlya rabochey stansii) versiyalari mavjud. Ularda klient qismi maxsus qobiq OT ko‘rinishida qurilgan bo‘lsa, NT Server varianti server resurslarini taqdim etishning ko‘pgina vositalari bilan qurollangan, u bir vaqtning o‘zida ko‘pgina klientlar bilan bog‘lanishi, u bilan axborot almashinish imkoniyatiga ega, markazlashtirilgan boshqaruvchi hamda yuqori sifatli himoyaga ega. Ko‘pgina ajratilgan serverlar joriy topshiriqlarni bajarmasligi uchun(ularning unumdorligi susayadi) klient qismi mavjud emas.



Ammo bu masala Windows NT Server da teskari holatda hal etilgan. Bunday tarmoqdagi boshqa kompyuter resurslariga so‘rov bo‘lib qolsa, resurslarni klientlar o‘rtasida almashinish imkoniyatini beruvchi umumiy lokal dastur joylashtirilgan. Bu ishni Windows NT Workstation bajaradi. Demak ajratilgan serverli tarmoqdagi barcha kompyuterlar bir vaqtda ham server ham klient vazifasini bajara oladi, bunaqa tarmoq funksiyasini simmetrik deb qarab bo‘lmaydi. Ulardagi dasturiy va texnik holatlarni 2ta kompyuter da ko‘rishimiz mumkin. (4-rasm).

4-rasm. Kompyuterning dasturiy va texnik holatlar.


1-kompyuter: server funksiyasini yuqori staxda bajaruvchi va maxsus TOT o‘rnatilgan.

2-kompyuter: asosan klient fuksiyasini bajaruvchi, shu yo‘nalishga mo‘ljallangan ishlarni bajaruvchi OT o‘rnatilgan.

Nosimmetrik funksiya -nosimmetrik appararatli vositlarni talab etadi. SHuning uchun ajratilgan serverlar tezkor va tashqi xotiraning katta bo‘lishini talab etadi. Ular uchun nosimmetrik OTlar(spes) va nosimmetrik (spes) qudratli kompyuter bo‘lishi lozim.

Birinchi darajali tarmoqlarda hamma kompyuterlar bir-birlarining resurslaridan foydlanish huquqi barobar (dostup). Har qaysi foydanauvchi o‘zining resursini taqsimlaydigan qilishi mumkin, boshqasi undan foydalanishi mumkin. Bunday tarmoq barcha kompyuter uchun bir xil OT o‘rnatilgan bo‘lishi mumkinki, u barcha kompyuterning tarmoqda bir xil imkoniyatga ega bo‘lishini ta’min etadi.Bu tarmoqlarda ham nosimmetrik holatlarni ham kuzatish mumkin. Masalan: bir kompyuter o‘zining resurslarini boshqasidan himoyalashi mumkin. U server unga murojat etuvchi klient vazifasini o‘taydi.





Download 10.37 Mb.
1   ...   86   87   88   89   90   91   92   93   ...   102




Download 10.37 Mb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Microsoft Windowsning server OTlari

Download 10.37 Mb.