• Asosiy qism I BO‘LIM. XOR VA XORSHUNOSLIK FANNING NAZARIY MASHG‘ULOTLARI MAZMUNI NG MAZMUNI.
  • Fanni o‘qitishda zamonaviy axborot va pedagogik




    Download 102.79 Kb.
    bet5/16
    Sana24.01.2021
    Hajmi102.79 Kb.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16
    Fanni o‘qitishda zamonaviy axborot va pedagogik

    Texnologiyalar.
    Kursni o’qitishda yangi pedagogik texnologiyalari, interaktiv usullar: «Blits» o’yin, «FSMU», «3x4», «Aqliy xujum», «Elpig’ich», «Chinni gul», «Kuchsiz zanjir» kabilardan foydalanish. Lingafon apparatlari, kompyuter texnikasi, magnit yozuvlari, plastinkalar, test savollari, tarqatma materiallar, xor asarlaridankontsert dasturlaridan foydalanish lozim bo’ladi.
    Asosiy qism

    I BO‘LIM. XOR VA XORSHUNOSLIK

    FANNING NAZARIY MASHG‘ULOTLARI MAZMUNING MAZMUNI.

    Xor san’atining rivojlanishi.

    Xor san’ati uzoq tarixga egadir. Musiqa janrlari ichida eng ommaviy xususiyatga ega bolgan tur- bu xor san’atidir. U kishilarimizning kundalik hayoti bilan chambarchas bog’liq bo’lib, ularni g’oyaviy-estetik jihatdan tarbiyalaydi. Qadim zamonlardan beri xalqlar orzu umidlari, his-tuyg’ularini qo’shiq aytish, pantomime qilish kabi vositalar bilan ifodalab kelganlar. Ko’pchilik bo’lib qo’shiq aytish deuyarli hamma xalqlarning mehnat faoliyati, an’anaviy marosimlari, qolaversa, butun turmush hayoti bilan doimo bog’liq bo’lib kelgan.

    Xor ijrochiligining kelib chiqishi tarixi (XVI-XVII asrlar).

    An’anaviy marosim qo’shiqlari xalq tomonidan to’qilgan xor bo’lib ijro etilib kelingan. G’qrb davlatlarida, shuningdek Rossiyada xalq qo’shiqlari bilan bir qatorda, keyinchalik cherkovda aytiladigan professional xor ijrochiligi paydo bo’ladi. Qadimiy cherkov qo’shiqchiligi, asosan unison bo’lib, Xasrlarda ikki ovozli qo’shiqlar paydo bo’ladi. Uyg’onish davrida ko’p ovozli xor ijrochiligi rivojlandi. Professional xor qo’shiqchiligi cherkovlardan tashqari, podshoh, knyaz’, pomeshchiklar saroylarida keng tarqalgan.
    O’zbekistonda xor san'atining rivojlanishi.

    O’tmishda So’g’t davlatida professional xor mavjud bo’lgan, keyinchalik Arab iste’losidan keyin bu san’at rivojlanmagan. O’zbek musiqasi asosi monodik (bir ovozli) bo’lganligi sababli ko’p asrlar davomida ko’p ovozli xor ijrochiligi amalda qo’llanilmagan va professional yakka ijrochilik formasi saqlanib qolgan. O’zbekistonda musiqa va xor san’ati 1920 yillardan boshlab rivojlana bordi. To’garaklar tuzila boshladi.

    Xorning badiiy-ijro yo’nalishi. Xavaskorlik, professional xalq xorlarni tashkil topishi.

    Professional va havaskorlik xorlari o’zining badiiy-ijrochilik yo’nalishlariga qarab, xalq xorlari va akademik xorlarga bo’linadi.bularning har biri o’zining spec’ifik xususiyatiga ega. Akademik va xalq xorlari bir-biridan ijro uslubi, repertuari, tashkiliy asoslari, ish va boshqarish metodlari bilan farqlanadi. Professional xalq xorlarining asosiy ishi-xalq o’rtasidagi keng koncert-ijrochilik faoliyatini olib borish, o’zlari ijod qilgan o’lkalardagi iste’dodli yosh xonanda, raqqosa va sozandalarga otaliq qilishdir.

    Ovoz apparati tuzilishi.

    Insonning ovoz apparati o’ziga xos murakkab “musiqa asbobi” bo’lib, u o’zining rang-barang tembr boyligi, nihoyatda nozik musiqa ifodalash xususiyatlarigaegaligi bilan hamma musiqa asboblaridan ustun turadi. Chunki kishi ovozi kuy va so’zni organic payvandlash natijasida musiqiy nutqning asl ma’nosini ochib beradi. Inson ovoziga teng keladigan birorta ham musiqa asbobi yo’q. Ko’pincha inson ovozi “gapiruvchi musiqa asbobi” deb yuritiladi.


    Xor turlari, ularning ko’rinishi va tarkibi.

    Xorlar asosiy ikki turga bo’linadi. Yahlit-bir jinsli xorlar: Bolalar , ayollar, erkaklar xori. Aralash xorlar: erkaklar va ayollardan tashkil qilgan xor. Bir jinsli va aralash xorlar ko’rinish jihatidan bir, ikki, uch, to’rt va undan ko’p ovozli bo’lishi mumkin.

    Vokal-xor tarbiyasi va texnika elementlari

    Xor kollektivining asosini undagi vocal-xor ishlari tashkil qiladi. Xorda vokal ishlarining sifat darajasi xor dirijyorining malakasiga, vocal qobiliyati va pedegogik mahoratiga bog’liq. Xorda olib boriladigan vocal ishlarining maqsadi, xonandalarda to’g’ri kuylash malakalarini o’stirishdir. Vokal xor texnikasiga asosan, nafas, tovush hosil qilish, uni cho’zish, dinamika, intonaciya va dikciya malakalari kiradi.




    Download 102.79 Kb.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16




    Download 102.79 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Fanni o‘qitishda zamonaviy axborot va pedagogik

    Download 102.79 Kb.