• ISTITUTI QURILISH FAKULTETI «QURILISH TEXNOLOGIYASI VA UNI TASHKIL ETISH» kafedrasi
  • IV bosqich bakalavr-talabalari uchun, 5340200 – «Bino va inshootlar qurilishi » 3 BO’LIM ASOSIY NAZARIY MATERIALLAR
  • O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta-maxsus ta’lim vazirligi




    Download 4.29 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet1/38
    Sana30.06.2022
    Hajmi4.29 Mb.
    #24613
      1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   38
    Bog'liq
    3 bo\'lim. Ma\'ruzalar matni BIK
    Ишчи гуруҳ масофавий, kompiyuter, Presentation KNAUF 12A


     
     
    O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA-MAXSUS TA’LIM 
    VAZIRLIGI 
     
    MIRZO UKUG’BEK NOMLI SAMARQAND DAVLAT ARTEKTURA-QURILISH 
    ISTITUTI 
    QURILISH FAKULTETI 
     
    «QURILISH TEXNOLOGIYASI VA UNI TASHKIL ETISH» kafedrasi 
     
     
    FAN YUZASIDAN O’QUV-USLUBIY 
    MAJMUASI 
    “ZAMONAVIY QURILISH MATERIALLARINI ISHLATISH 
    TEXNOLOGIYASI 
    (KNAUF butlovchi tizimlari jamlanmasi)” 
    IV bosqich bakalavr-talabalari uchun, 
    5340200 – «Bino va inshootlar qurilishi » 
     
    3 BO’LIM 
    ASOSIY NAZARIY MATERIALLAR 
     
     
    Muallif T.F.N. katta o’qituvchi Baxriyev N.F 
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    Самарканд - 2019 
     



     
    MUNDARIJA 
    1 ma’ruza 
    Kirish. Fanning maqsadi va masalalar yechimi. “Quruq” usulda 
    pardozlash yo’nalishi va KNAUF firmasi taraqqiyot tarixi, 
    faoliyatining asosiy yo’nalishlari. Qurilishda “Quruq” usulda 
    pardozlash texnologiyasining ahamiyati va yning afzalliklari

    2 ma’ruza 
    KNAUF butlobchi tizimlari jamlanmasi (KBTJ) tashkil qiluvchi 
    quruq qorishma mahsulotlar. Quruq qurilish qorishmalarini 
    ishlab chiqarishda qo’llaniluvchi xom ashyo materiallar, ishlab 
    chiqarish texnologiyasi haqida 
    10 
    3ma’ruza 
    KNAUF butlobchi tizimlari jamlanmasini (KBTJ) tashkil 
    qiluvchi qoplama list mahsulotlar. Ishlab chiqarish texnologiyasi, 
    o’ziga xos xususiyatlari va xossalari.
    22 
    4ma’ruza 
    KNAUF butlobchi tizimlari jamlanmasini (KBTJ) tashkil 
    qiluvchi montaj elementlari. Ularning o’ziga xos xususiyatlari va 
    xossalari.
    32 
    5ma’ruza 
    Suvoq ishlari texnologiyasi, ishlarini bajarish va ularga 
    qo’yiladigan asosiy talablar. Suvoqtalab yuzalarni KBTJ quruq 
    tayyor qorishmalari vositasida qo’lda suvash va pardozlash.
    45 
    6-ma’ruza 
    Uy-joy devorlari yuzasini gipskarton qoplamalar bilan sinchsiz 
    (karkassiz) usulda qoplamali pardozlash texnologiyasi. Bino va 
    inshootlar devorlarini gipskarton qoplamalar yordamida sinch 
    tortib pardozlash texnologiyasi.
    58 
    7-ma’ruza 
    Bino va inshootlar ichki maydonlar sathini KBTJ vositasida 
    pardevorlar bilan to’sish texnologiyasi.
    66 
    8-ma’ruza 
    Bino va inshootlar shift sathini KBTJ vositasida qoplama shift 
    usulida pardozlash texnologiyasi. Bino va inshootlar shift sathini 
    KBTJi vositasida osma shift usulida pardozlash texnologiyasi. 
    78 

     



    1- ma’ruza 
    KIRISH.
    FANNING MAQSADI VA MASALALAR YECHIMI. “QURUQ” USULDA 
    PARDOZLASH YO’NALISHI VA KNAUF FIRMASI TARAQQIYOT TARIXI, 
    FAOLIYATINING ASOSIY YO’NALISHLARI. QURILISHDA “QURUQ” USULDA 
    PARDOZLASH TEXNOLOGIYASINING AHAMIYATI VA YNING AFZALLIKLARI
    Ma
    ’ruza rejasi: 
    1. Kirish. Fanning maqsadi va masalalar echimi. 
    2. “Quruq” usulda pardozlash yo’nalishi va KNAUF firmasi taraqqiyot tarixi, 
    faoliyatining asosiy yo’nalishlari
     
    1. Kirish 

    Zamonaviy qurilish materiallarini ishlatish texnologiyasi (KNAUF butlovchi 
    tizimlari jamlanmasi misolida) fani “Qurilishda ishlab chqarish texnologiyasi”, “Bino va 
    inshootlarni barpo etish texnologiyasi” va boshqa fanlar qatorida 534200 - “Bino va 
    inshootlar qurilishi” ta’lim yo’nalishda tahsil olayotgan bakalavr talabalar professional 
    mahoratini va mutaxasislik layoqatini oshirishda asos bo’luvchi maxsus fanlar sirasiga 
    kiradi.
    KNAUF butlovch tizimlari texnologiyasi qurilish industriyasida jadal suratlar bilan 
    rivojlanayotgan eng zamonaviy texnologiyalardan biri bo’lib, turli tuman bino va 
    inshootlarni pardozlashda “Quruq usulda pardozlash texnologiyasi” nomi bilan mashur va
    hozirgi davrda butun dunyo bo’ylab ommaviylashib bormoqda. 
    Hozirgi zamon qurilishida yangi texnologiyalarni qo’llash pardozlash ishlariga 
    qo’yilayotgan yuqori sifat, tezkorlik va davr talabi bo’lib, bu texnologiya pardozlanuvchi 
    yuzalarga loy chaplab suvoq qilish ishlaridan voz kechib, “Qurug usulda”, texnologik 
    amallar va pardozlashga sarflanuvch vaqtni ko’p marotiba qisqartiruvchi yo’nalishni taklif 
    qiladi. Yani bu texnologiya pardozlanishi talab qilinayotgan yuzalarga zavod dasgohlarida 
    ishlab chiqarilgan, yuqori sifat va silliqlikdagi tayyor material, va buyumlarni o’rnatishni 
    taklif qiladi. Bu uslub “KNAUF butlovchi tizimlari” deb nomlanib, u jadal sur’atlar bilan 
    rivojlanayapti, kundan-kunga takomillashib, yangi materiallar, biriktirish elementlari, 
    tugunlari, yig’ib o’rnatish asbob uskuna va mashinalarigacha taklif qilayapti. Qaysikim, 
    pardozlash ishlarini ko’p marta osonlashtirib, unga sarflanuvchi vaqt va xarajatlarni 
    kamaytiradi, yuqori sifatli, sufta-silliq, go’zal ko’rinishda pardozlangan binolar 
    ko’rinishiga ega bo’ladi
    2. Fannig maqsadi va masalalar echimi 
    Ushbu fanning asosiy maqsadi tinglovchilarni “KNAUF butlovshi tizimlari” 
    namunasida zamonaviy “Quruq usulda” pardozlash ishlari texnologiyasi bilan tanishtirish,
    bu usul va amallarni o’zlashtirish, O’zbekiston Pespublikasi qurilish sohasidagi va xalq 
    xojaligidagi turli-tuman maslalarni mohirona echa oluvchi mutaxasislarni tayyorlash.
    Fanning asosiy masalasi “KNAUF butlovchi tizimlari” misolida pardozlash ishlari 



    texnologiyasi bo’yicha zamonaviy nazariy bilimlarni va amaliy mahoratni egallashdir.
    Ushbu kursni o’qitish bo’lg’usi bakalavr-mutaxasislarga quyidagilarni o’rgatadi: 
     KNAUF kompaniyasining rivojlanish tarixi, faoliyatining asosiy yo’lalishi (shu 
    jumladan O’zbekiston Respublikasiga kirib kelishi) bilan tanishuv; 
     Binolarni “Ho’l” va “Quruq” usulda pardozlash asbob-uskunalari, qurilmalar, o’quv 
    qo’llanmasi, texnik me’yoriy hujjat va adabiyotlar bilan tanishtiradi; 
     KNAUF turkimida ishlab chqarilgan pardozbop mahsulotlarning xilma-xil turlari, 
    o’ziga xos xususiyatlari va ishlatilish sohalarini o’rgatadi; 
     Gipsli bog’lovchi moddalar ishlab chiqarish texnologiyasi, KNAUF turkimiga 
    kiruvch quruq holdagi tayyor suvoq kukunlarining xilma-xil turlari, xususiyatlari va 
    islatilish sohasini ko’rsatadi; 
     “KNAUF butlovch tizimlari” vositasida “Quruq usulda” zamonaviy pardozlash 
    texnologiyasi va uning afzalliklarini ko’rsatadi; 
     “KNAUF bulovch tizimlari” vositasida bino va inshootlar konstruktiv uzasini 
    pardozlash texnologiyasini o’zlashtirish, uzalarni suvoq qilish va pardozlash 
    ishlarida hal qilinuvchi asosiy talablarni o’rgatadi; 
     Uy-joylar devor uzasini mexanizasiyalashtiriltan uslubda suvoq qilish va bunda PTF 
    rusumli suvoq qoishma-loy tayyorlas va purkagich mashinasidan foydalanish 
    texnologiyasi o;zlashtiriladi; 
     Uy-joy devorlari uzasini gipskarton xontaxta listlar yordamida sinchsiz (karkassiz) 
    uslubda pardozlash texnologiyasini o’zlashtirish; 
     Uy-joy devorlari uzasini gipskarton xontaxta listlar yordamida sinchli (karkas) 
    uslubida pardozlash texnologiyasini o’zlashtirish; 
     Uy-joylar ichki konstrukc’iyalari yuzasini pardozlashda talab qilinuvchi umumiy 
    talab va tavsuyalar;
     Uy-joylar sathini xonalarga bo’lishda qatlamdevorlar (peregorodka) o’rnatishda 
    KNAUF butlovch tizimlaridan foydalanish texnologiyasi;
     Uy-joylar shiftini KNAUF butlovchi tizimlari yordamida osma va qoplama xontaxta 
    listlarda pardozlash texnologiyasini o’zlashtirish; 
     Uy-joylar sathida egri chziqli va qavariq usalar hosil qilish va ularni KNAUF 
    butlovchi tizimlari yordamida pardozlash texnologiyasi;
    3. KNAUF kompaniyasining taraqqiyot tarixi 
    KNAUF kompakompaniyasiga aka-uka Knauflar Olmoniyada 1932 yilda asos 
    solishgan. Hozirgi kunda bu kompaniya qurilish materiallari ishlab chiqarish bo’yicha 
    jahonda va MDH davlatlarida etakchi o’rinni egallaydi. KNAUF konserni bir qator 
    moliyaviy va sanoat gruhlaridan tashkil topgan. KNAUF ning MDH gruhi eng yirik sanoat 
    konserni hisoblanib, hozirgi kunda 50 dan ortiq gips xom ashyosi, qurilish materiallari va 
    marketing bo’limlariga ega bo’lib unda 6 mingdan ortiq ishchi-xodimlar faoliyat 
    ko’rsatadi. KNAUF ishlab chiqarish korxonalari yuqori darajada avtomatlashtirilgan. 
    Ouvrupodagi eng yirik KNAUF gipsokarton xontaxta qoplamalari ishlab chiqarish 
    korxonasida 800 dan kamroq ishchi-xodim ishlaydi, lenik bu korxona 1991 yilda sobiq 
    Sovet Ittifoqida ishlab chiqarilgan qurilish mahsulotlaridan 4 baravar ko’proq mahsulot
    ishlab chiqarish quvvatiga ega. Knauf korxonalarining hammasida qatiy sifat nazorati 



    o’rnatilgan. U MDH davlatlaridagi amaldagi barcha me’yoriy hujjatlar, davlat 
    standartlariga, SHNK va Ourupo DIN (evrostandart) lariga mos keladi. Bu korxonalarda 
    ishlab chqarilgan mahsulot oddiygina qurilish ashyosi bo’lib qolmay, balki turli 
    maqsadlarga mo’ljallangan binolarni ichki va tashqi pardozi tizimida bir vaqtning ozida 
    bir necha masalalarni hal qiluvchi jamlanma tizimdir. Siz uylaringizda qulay va ish 
    joyingizda 
    engil 
    faoliyat 
    ko’rsatishingiz uchun KNAUF butlovchi tizimlari 
    texnologiyasidan to’gri foydalanishingiz muhim ahamiyatga ega. 
    KNAUF kompaniyasining korxonalari jahonning 40 dan ortiq mamlakatida joylashgan. 
    Ovrupo, Osiyo, Afrika AQSH va Janubiy Amerika mamlakatlarida 150 dan ortiq
    korxonalari faoliyat ko’rsatib kelmoqda. KNAUF kompaniyasining bir yillik aylanma 
    mablag’I 5.5 mlrd.evrodan ortiq. MDH va Mo’gilistonda 46 ta (shu jumladan marketing 
    xizmati) KNAUF kompaniyasi korxonalari faoliyat ko’rsatib kelmoqda.
    4. KNAUF kompaniyasi faoliyatining asosiy yo’nalishlari 
    KNAUF korxonalari pardozlash materiallari ishlab chiqarish bilan birga KNAUF butlovch 
    tizimlari jamlanmasini taklif qilishadi, bu jamlanma asosida bino va inshootlar pardoziga 
    doir har qanday vazivani sivatli va to’liq hal qilish mumkin bo’ladi. KNAUF butlovch 
    tizimlari jamlanmasi yordamida qurilish-pardozlash ishlaridagi har qanday masalani 
    maksimal darajada echimini topsa bo’ladi. 
    Sartli belgilarini keltiramiz:
    S-bu jamlamaga kiruvchi qatlamdevorlar, va shu qatlamdevorni butlovchi barcha 
    elementlar (ipidan-ignasigaca) to’plami kiradi. Masalan: S111-(KNAUF gipsokarton 
    listlari GKL)dan bir qatlamli metal sinch-karkasga maxkamlangan qatlamdevor 
    (peregorodka).
    P-KNAUF butlovchi tizimlari jamlanmasi yordamida yig’iluvchi osma shift 
    (potolok)lar turkimi. Masalan: P113(P213)- gipsokarton yoki gipstolali xontaxta listlardan 
    metal va yog’och karkaslarga osib qoplangan shift(potolok) bo’lib, shu shiftni tiklash 
    uchun zarur bo’lgan barcha elementlar (ipidan-ignasigacha) shu jamlanmada mujassam 
    bo’ladi.
    KNAUF butlovchi tizimlari jamlanmasi quyidagilardan iborat: 
     asosiy materiallar va buyumlar; 
     qo’shimcha-yordamchi materiallar; 
     mashina va mexanizmlar; 
     texnik kuzatuv-ko’maklashuv moslamalari; 
     o’qitish-q’rgatish, ko’rsatish; 
     reklama-targ’ibot-tashviqot. 
    KNAUF butlovchi tizimlari jamlanmasi dinyoning 50 dan ortiq mamlakatlarida 
    o’zining ishlab chiqarish korxonalariga ega bo’lib, bu korxonalarda ishlab 
    chiqarilgan butlovchi qisimlar butun dunyo bo’ylab tarqalgan. Masalan: eng kata 
    korxonalar Olmoniya federasiyasida, Russiya federasiyasida, Yunon(Gresiya), 
    Ukraina, Moldova va Q’zbekistonda faoliyat ko’rsatadi. Bu mamlakatlarda ishlab 
    chiqarilgan KNAUF butlovchi tizillariga kiruvchi elementlar nemis standartlariga 
    to’liq javob berishi bilan bir qatorda Russuya GOST lariga, sh jumladan Qzbekiston 



    SHNK lariga ham moslangan bo’lib, shu meyoriy hujjatlar talabiga to’liq mos 
    keladi va sifat jihatidan to’liq kafolatlangan. 
    QURILISHDA “QURUQ” USULDA PARDOZLASH ISHLARINING AHAMIYATI 
    VA UNING AFZALLIKLARI 
    Ma’ruza rejasi: 
    1. Qurilishda “Quruq” usulda pardozlash ishlarining mohiyati, ahamiyati va yning 
    afzalliklari.
    2. «QURUQ» qurilish pardozlash uslubi KNAUF butlovchi tizimlari jamlanmasi 
    mahsulotlarini pardozlash ishlarida qo’llash: 
    3. “Osma” shiftlar. 
    4. Qatlamdevor (peregorodkalar) o’rnatish. 
    5. Yigma va quyma shoxsufa (pol) to’shamalari.
    “Quruq” usulda pardozlash uslubi bu zamonaviy texnologiyalar, sifatli mahsulotlat va 
    materiallar jamlanmasi, istemolchilarga oldindan kafolatlangan xizmatlar turkimidir. Bu 
    texnologiyanig afzalliklari quyidagilar:
    - qurilis-parozlash ishlarida “ho’l-nam” va “loy chaplash-isqirt” jarayonlardan qisman 
    vos kechiladi; 
    - mehnat unumdorligi oshiriladi, jarayonning ijtimoiy ko’rkamligi oshirilib, vaqt 
    tejamkorligi ta’minlanadi; 
    - butlovchi materiallarning deyarli barchasi zavod sharoitida ishlab chiqarilib, bunda 
    ishlov berilayotgan konstruksiya pordoz sifatini ta’minlashda ish bajaruvchining roli 
    maksimal darajada kamaytiriladi; 
    - maksimal darajada qo’l mehnati qisqartirilib, pardozlash ishlarida yuqori sifat va 
    mehnat unumdorligiga erishiladi; 
    - texnologiya buyurtmachi va quruvchi-pudratchi uchun ham manfaatli bo’lib 
    ymumdavlat ahamiyatiga ega bo’ladi. 
    2. Qurilishda “Quruq” usulda pardozlash ishlarining mohiyati, ahamiyati va yning 
    afzalliklari 
    Hozirgi zamon qurilish industriyasida yangi zamonaviy texnologiyalarni qo’llash, 
    ayniqsa pardozlash ishlarida sifat va samaradorlik talablaridan kelib chiqadi. Ma’lumki har 
    bir texnologik jarayon biror bir ishni bajarish uslubidir va bu uslub amallar yigindisidan 



    tashkil topadi. Texnologik jarayonni jadallashtirish uchun, uni tashkil qiluvchi amallar 
    sonini qisqartirish yoki ish unumdorligini oshirish talab qilinadi. Bu masalani pardozlash 
    ishlari texnologiyasi darajasida qaraydigan bo’lsak ko’zimiz qora tinib, boshimiz aylana 
    boshlaydi. Chunki pardozlash ishlari texnologik jarayoni qurilishda eng murakkab, qo’l 
    kuchiga tayangan, quruvchining yuqori mahoratiga bog’liq, hol va nam, chang-to’zon 
    bilan bog’langan bo’limdir. 
    Pardozlash ishlari va ularni amalga oshirish texnologiyasi qaysi amallardan tashkil 
    topgan va ularni qanday qilib jadallashtirish mumkin? Pardozlash ishlari deb - bu qurib 

    Download 4.29 Mb.
      1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   38




    Download 4.29 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta-maxsus ta’lim vazirligi

    Download 4.29 Mb.
    Pdf ko'rish