• Modda miqdori va eritmalar konsentratsiyasi.
  • Kimyoviy analiz bosqichlari




    Download 235.72 Kb.
    bet3/18
    Sana19.03.2017
    Hajmi235.72 Kb.
    #394
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18
    Kimyoviy analiz bosqichlari.
    Kimyoviy analiz murakkab, ko`p bosqichli jarayon bo`lib, o`z ichiga vazifaning qo`yilishi, analiz usuli va sxemasini tanlash, namuna olish,uni analizga tayyorlash,analizni bajarish ,natijalarni matematik ishlash, ularni taqdim etish va saqlash bosqichlarini oladi.Analizdan kutilgan oxirgi natija moddaning miqdori, taqsimlanishi yoki tuzilishi bilan bog`liq.
    Modda miqdori va eritmalar konsentratsiyasi.
    Kimyoda modda miqdorining o`lchov birligi sifatida mol qabul qilingan.Har qanday moddaning bir mol miqdorida Avagadro soniga (6.02045 1023) teng bo`lgan zarrachalar bo`ladi. Bu qiymat sanash mumkin bo`lmagan mikroobyektlarning miqdorini baholash uchun qulaydir.Modda miqdorining belgisi sifatida n qabul qilingan bo`lib , u

    fo`rmula yordamida (bu yerda m-modda massasi,gr ; M-moddaning malyar massasi, gr/mol) topilishi mumkin.Modda ekvivalentining molyar massasi tushunchasi ham analitik kimyoda keng ishlatiladi.

    Modda ekvivalentining malyar massasi

    (bu yerda Э-modda ekvivalentining molyar massasi, B- moddaning negizliligi yoki reaksiyalarda qatnashgan elektronlar soni) fo`rmula bilan ifodalanadi.Moddaning malyar massasi soni jihatdan uning nisbiy molekulyar massasiga teng qilib,grmlarda olinadigan massasidir.Shunday qilib , modda ekvivalentining malyar massasi uning nisbiy molekulyar massasining negizligi yoki tegishli reaksiyada qatnashuvchi elektronlari soniga nisbati bo`yicha aniqlanadi.

    Masalan,

    HCl+NaOHNaCl+H2O va

    H2SO4+NaOHNaHSO4+H2O
    reaksiya uchun HCL va H2SO4 ekvivalentining malyar massasi
    M=Э,

    H2SO4 + 2NaOHNa2SO4+H2O

    reaksiya uchun

    Э=M,


    Analitik kimyoda , ko`pincha , molyar va narmal konsentratsiyali eritmalar bilan

    ishlanadi.Ayrim xollarda ulushli konsentratsiyalar ham ishlatiladi.Shuning uchun ularni bilish eritmalar tayyorlshda muhim ahamiyatga ega.Molyar konsentratsiya(cm) – erigan modda mol miqdorining uning hajmiga bo`lgan nisbati


    CM=
    bilan ifodaladi (mol/l,mol/dm3 ) . Modda ekvivalentining malyar massasi asosida tayyorlangan eritmalarga normal eritmalar deyiladi.Narmal konsentratsiya (CN, N) – erigan modda ekvivalenti malyar massaning uning hajmiga (l, dm3) nisbati bilan ifodalanadi.

    Normal eritma deb, 1000 ml yoki 1*10-3m3 eritmada g-ekv yoki kg-ekv modda erishidan hosil bo`lgan eritmaga aytiladi. U quyidagi formula asosida hisoblanadi:

    ;( 5 )

    Bunda, CH yoki N normal kontsentratsiya;

    e – erigan moddaning gramm ekvivalenti;

    V – eritma hajmi, ml.



    Titr. eritma titri deb, 1 ml yoki yo litr eritmada erigan moddaning g yoki kg larda ifodalangan miqdoriga aytiladi.

    ( 6 )

    Eritmaning titri va normal kontsentratsiyasi o`rtasida quyidagi bog’lanish mavjud



    ( 7 )

    Ayrim paytda moddaning titri aniqlanayotgan modda bo`yicha hisoblanadi:



    ( 8 )

    TA/V - 1 ml A moddani titrlash uchun shuncha gramm B modda kerakligini ko`rsatadi.


    Massa ulushi (foiz) (w) konsentratsiyadan ham keng foydalaniladi:
    ,
    bu yerda meritmaning umumiy massasi, g). Shuningdek, hajmiy mol ulushi konsentratsiyalardan ham foydalanadilar:

    bu yerda n- moddaning umuiy miqdori, mol; Veritmaning umumiy hajmi, l, ml.

    M o l y a r k o n s e n t r a t s i y a tushunchasi ham mavjud bo`lib (haroratga bog`liq emas) , u analitik kimyoda juda kam ishlatiladi. Bulardan tashqari, million ulush (r r t), milliard ulush (r r b), trillion ulush (r r t), titr (1 ml eritmadagi moddalarning gramlar soni, g/ml) singari konsentratsiya ifodalari ham keng qo`llaniladi.


    Download 235.72 Kb.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18




    Download 235.72 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Kimyoviy analiz bosqichlari

    Download 235.72 Kb.