Pedagogik muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari va funksiyalari




Download 362.5 Kb.
bet8/33
Sana13.06.2021
Hajmi362.5 Kb.
#15004
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   33
Pedagogik muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari va funksiyalari.Muloqot – yunoncha so‘z bo‘lib, suhbatlashuv, shaxslararo suhbat va o‘zaro fikr almashuv, ikki yoki undan ortiq kishilarning so‘zlashuvida paydo bo‘ladi. Inson muloqot jarayonida ijtimoiy tajriba, ta’lim-tarbiya, turli munosabatlar, axloqiy me’yorlar g‘oya va mafkura omillari ta’sirida yashab ijtimoiylashadi va shaxs sifatida kamolotga yetadi.

Pedagogikada muloqot tarbiyachi va tarbiyalanuvchilar jamoasining o‘zaro ta’sir malakasi, usuli va tizimini anglatib uning mohiyati, o‘zaro axborot almashishida, ta’lim va tarbiyaviy ta’sir o‘tkazishida, o‘zaro bir-birlarini tushunishga erishishlarida namoyon bo‘ladi hamda quyidagi xususiyatlarga ega:



  • muloqot tarbiyachining pedagogik faoliyatida eng muhim kasbiy qurol hisoblanadi;

  • muloqot jarayonida uning maqsadga muvofiq amalga oshirishni ta’minlash uchun ijtimoiy nazorat va ijtimoiy qonuniyatlar muhim ahamiyatga ega;

  • tarbiyachi va tarbiyalanuvchi munosabatlarining eng muhim tarkibiy qismi muloqot sanalib, motivatsiyada motiv qanday ahamiyat kasb etsa, u ham xuddi shunday muhim rol o‘ynaydi;

  • pedagogikada muloqot – tarbiyachining tarbiyalanuvchilarga ta’sir o‘tkazish asosida o‘zaro munosabatini faol tashkil qilishi, muayyan bir maqsadni dastur asosida amalga oshirishning rejalashtirilgan funksiyasini bajarishidir;

  • muloqot – hamkorlik faoliyatining ehtiyojidan vujudga kelib chiqadi va shaxslararo munosabat rivojlanishining ko‘p qirrali jarayoni hisoblanadi;

  • noto‘g‘ri pedagogik muloqotdan tarbiyalanuvchida qo‘rquv, o‘z kuchiga ishonchsizlik paydo bo‘ladi, uning diqqat–e’tibori, ishchanlik harakati susayadi, nutq dinamikasi buziladi, mustaqil va erkin fikrlash qobiliyati pasayadi.

Pedagogik muloqot – bu tarbiyachining tarbiyalanuvchilar bilan mashg'ulotda va mashg'ulotdan tashqari faoliyatda eng qulay psixologik muhitni vujudga keltirib, ijobiy ruhiy iqlimni yaratishi uchun imkoniyat beruvchi kasbiy munosabatidir.

Tarbiyachining tarbiyalanuvchilar bilan o‘zaro yaqin muloqotidan asosiy maqsad:



  • salbiy holatlarni vujudga keltiruvchi barcha jarayonlarga barham berish;

  • tarbiyalanuvchilarda mustaqil fikr yuritish ko‘nikmalarini hosil qilish;

  • tarbiyalanuvchilarni faollikka, erkin fikrlashga, o‘z fikr mulohazalarini cho‘chimasdan bayon qilib unga tayanishga o‘rgatish;

  • tarbiyalanuvchilarning yashirin qobiliyatlarini uyg‘otish;

  • mashg‘ulot va mashg‘ulotdan tashqari jarayonlarda quvonch va shodlik kayfiyatini paydo qilish.

A.S.Makarenkoning fikricha, tarbiyachi muloqoti hurmat va talabchanlikka asoslangan munosabat shaklida bo‘lishi lozim.

V.D.Suxomlinskiy tarbiyachining "…maktabgacha ta'lim muassasi hovlisida gapirgan har bir so‘zi puxta o‘ylangan, aql va mulohazalarga boy, ma’lum bir tarbiyaviy maqsadga qaratilgan bo‘lishi kerak" deb ta’kidlaydi. Tarbiyachining har bir so‘zi olimning fikricha, nafaqat tarbiyalanuvchi qulog‘iga aytiladi, balki uning qalbiga ham qaratilgan bo‘lishi shart. Umuman ilg‘or tarbiyachilarning fikricha, tarbiya faqat tarbiyachi va tarbiyalanuvchining o‘zaro hamkorlik pozitsiyasi asosidagi muloqot jarayonida quriladi.





Download 362.5 Kb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   33




Download 362.5 Kb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Pedagogik muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari va funksiyalari

Download 362.5 Kb.