«scientific progress» Scientific Journal issn: 2181-1601 ///// \\\\\ Volume: 1, issue: 6




Download 0.65 Mb.
Pdf ko'rish
bet4/8
Sana03.08.2022
Hajmi0.65 Mb.
#25091
1   2   3   4   5   6   7   8
Bog'liq
raqamli-iqtisodiyotda-axborot-kommunikatsion-texnalogiyalar

 
668 
 

Kollektiv bilimlardan foydalangan holda innovatsion g’oyalarni generatsiya 
qilish (mass collaboration, kraudsorsing), mahsulot va hizmatlar ishlab chiqarish, 
yangi innvovatsion loyihalarni moliyalashtirsh (kraudfunding) [5]. 

Moddiy boyliklarni birgalikda iste’mol qilish imkoniyatlari (Sharing Economy) 
jamiyatning ko’pchilika’zolarida moddiy boyliklarga egalik qilishga bo’lgan 
munosabatni o’zgartirib yubordi. Masalan, rivojlangan mamlakatlardagi ko’pchlik 
yoshlar o’zlari uchunhususiy mulk sotib olish va unga egalik qilishga katta qiziqish 
bildirmayaptilar [3]. Chunki ular uchun ko’proq hayotiy erkinlik, ma’naviy hatti-
harakatlar erkinligi va hissiyotlarga berilish, dunyo mamlakatlariga sayohatlar
ekologik turizm tadbirlari ko’proq ahamiyatga ega bo’lib qoldi. 

Iste’molchilarda mahsulot yoki hizmat haqida fikr hosil qilishda ijtimoiy 
tarmoqlarning ahamiyati tobora oshib borishi[5]. Chunki hozirgi kunlarda ijtimoiy 
tarmoqlarda ishlash va muloqot qilish barcha yoshlar hayotining ajralmas qismi bo’lib 
qolgani hech kimga sir emas. 

Intellektual mulkka egalikning yangi litsenziya turlari (halq litsenziyalari - 
Public Lisence) paydo bo’lishi[6]. Bunda yaratilgan mahsulot yoki hizmatga 
ko’pchilikning egalik qilish qoidasi amal qiladi. Masalan, halq tomonidan intellectual 
mulkka egalik qilishga imkon beradigan Creative Common (CC) turidagi litsenziyalar, 
ochiq dasturiy ta’minot uchun jamoaviy litsenziyani ko’zda tutadigan General Publik 
License (GPL, GNU); 

Biznes-modellarning transformatsiyasi[3]. Raqamli iqtisodiyot yangi biznes- 
modellarda namoyon bo’ladi va bu bozorning boshqa ishtirokchilarda o’ziga hos 
bo’lgan zanjirli reaktsiya hosil qiladi. Bular ichida eng ommaboplari - 
kastomlashtirilgan mahsulot va hizmatlarga bo’lgan intilish, personallashtirilgan 
hizmatlar olish istagi, kompaniyaning rivojlanish strategiyasiga elektron tijorat 
vositalarini jalb qilsh hamda Freemium-model, Tree-to-play, Print-on-demand, Full-
Crowdsoursing, Donation kabi raqamli biznes arxitekturalaridan foydalanishdir [3]. 
Ishlab chiqaruvchi firmalarning internet orqali bevosita sotuvlarni tashkil qilishi
elektron vitrinalardan foydalanish, tarmoq va tarmoqlararo virtual birjalarni tashkil 
qilish, omborlarsiz ishlash imkoniyati (drop shopping) va zahiralarni talabga binoan 
qondirish (on-demand). 
 

Download 0.65 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8




Download 0.65 Mb.
Pdf ko'rish

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



«scientific progress» Scientific Journal issn: 2181-1601 ///// \\\\\ Volume: 1, issue: 6

Download 0.65 Mb.
Pdf ko'rish