Tashkent Arxitektura qurilish instituti




Download 0.88 Mb.
bet15/135
Sana19.03.2017
Hajmi0.88 Mb.
#409
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   135
K L A V I A T U R A .
Klaviaturada foydalanuvchi tomonidan ma’lumotlarni kompyuterga kiritishga mo’ljallangan qurilmadir. IBM PS XT kompyuterlarida 83 ta tugmachali klaviatura IBM PS AT 101 tugmachali klaviaturalar mavjud. Hozirda, asosan 101, 105 klavishligi chiqariladi.

Klaviaturadagi tugmachalarni bajapadigan vazifaga qarab quyidagi bo’lakka bo’lamiz.

1. Alfavit – raqamli , maxsus belgilar kiritiladigan klavishalar (tugmachalar) ( probel, 0-9 bo’lgan sonlar , lotin xarflar A - Z , kirill xarflari , A – YA , xizmatchi simvollar va x.k.)

2. Funksional klavishalar F1- F10

3. Xizmatchi klavishlar ENTER, EXC, yo’nalish tugmachalari.TAB, LEFT, Up , DOWN, RIGHT, PgUr, PgDn.

4 . Yordamchi klaviatura.

Ayrim xizmatchi klavishalarni ko’rib chiqamiz.

ENTER – satr kiritilishi tugaganligini bildiradi;

EXC – (inglizcha qochish) buyruqni bekor qilish , dasturdan chiqish uchun foydalaniladi;

HOME – kursorni qator boshiga qo’yadi.

END - kursorni qator oxiriga qo’yadi

PgUr – matnni orqaga varaqlaydi.

PgDn - matnni oldinga varaqlaydi.

Delete [ Del ] – kursor ko’rsatayotgan belgini olib tashlash.

Ins [ Insert ] – simvol kiritayotgan vaqtida bosilsa , kursor ko’rsatayotgan pozisiyadagi mavjud simvol o’rniga yangisi uriladi. Agar mazkur klavish bosilmasa, bor simvol bir pozisiyaga, o’ngga surilib oraga yangi simvol kiritiladi.

Baskspace – kursordan chapdagi belgini o’chipadi.

Print Screen – ekrandagi tasvirni qog’ozga printer orqali bosib chiqaradi, undan tashqari faylga va Windows buferiga nusxa ko’chirishga xizmat qiladi.

[ Break ] – programma ishini to’xtatadi.

[ Scroll Lock ] – blokirovka rejimi surishni saqlaydi. Kursor ekranga o’z xolatini mustaxkamlash ishini bajapadi.

Tab – matnlar bilan ishlanayotganda keyingi qator navbatdagi maxsus ko’rsatilgan nuqtaga (pozisiyaga) suradi (o’ngga – chapga).

Ctrl (boshqarish) + Alt (o’zgartiruvchi) + Shifr (surish ) – boshqa tugmachalarning vazifalarini o’zgartirish uchun ishlatiladi.

Numlock – bosilsa raqamlar kiritish, aks holda kursorni boshqaruvni klavishlar vazifasini o’taydi.

[ Caps Lock ] – bosma xarflarni kiritish yana bossangiz yozma (kichik) xarflarga o’tish mumkin.

[ Shift] + [Ctrl] yoki [Shift] + [Ctrl] – alfavitni o’zgartirishimiz mumkin.

[Ctrl]+[Alt]+[Del] – baravariga bosilsa, kompyuter qayta yuklanadi.

[ Rr + Sor] [Shift] + [ Rr + Ser] – ekrandagi tasvirni qog’ozga printer orqali chiqariladi.

[Ctrl] + [Break] – bajarilayotgan programma yoki buyruq tugatilishini ta’minlaydi.

Kursor – bu o’chib yonib turadigan vertikal chiziqcha. Agar shu chiziqcha ekranda ko’rinsa, demak, siz alfavit raqamli axborotlarni kiritish mumkin. Masalan, grafik holatda esa kursor o’z ko’rinishini o’zgartirishi mumkin.

Windows muxitida ishlaganimizda sichqoncha ko’rsatkichi doim bo’ladi. Ayrim vaqtlarda ko’rsatkich o’z ko’rinishini o’zgartirishi mumkin. Sichqoncha yordamida quyidagi asosiy xarakatni bajarish mumkin:


  • ko’rsatkichni ekranning kerakli joyiga ko’chirish;

  • sichqoncha tugmasini bosib, darhol qo’yib yuborish;

  • sichqoncha tugmasini ikki marta tez bosish biror ob’ektni tanlash.




Download 0.88 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   135




Download 0.88 Mb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Tashkent Arxitektura qurilish instituti

Download 0.88 Mb.