Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti




Download 2.93 Mb.
bet6/109
Sana18.01.2021
Hajmi2.93 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   109
1.1 -rasm. Tizimlar tasnifi.

mezonlari uchun foydalana-digan, xodimlarning yurish-turishi va texnik vositalarning ishlatilish tartibini belgilovchi qoidalar yig‘indisidir.

Tashkiliy tizimlar ishlab chiqarish vositalaridan foydala-nuvchi kishilar jamoasining ishlab chiqarish faoliyatini boshqarish uchun mo‘ljallangan. Oxirgisi ancha muhim holat hisoblanadi, chunki tashkiliy tizimlar texnik vositalarning o‘ziga xosligini, xususan, boshqaruv vositalarini hisobga olishi lozim.

Tizimda boshqaruv ob’ekti – bu muayyan moddiy zahiralarga ega va aniq mahsulotni olishga yo‘naltirilgan ishlab chiqarish operatsiya-larini bajaruvchi vazirlik, idora, korxona, sex, ishlab chiqarish, uchastkalar, ijrochilar jamoasi yoki ayrim shaxslardir. Boshqaruv ob’ektining faoliyati ishlab chiqarish jarayoni chog‘idagi turli holatlardagi vazifalarni amalga oshirishga bo‘ysundirilgan.

Boshqaruv organi ob’ektni boshqarish uchun tashkiliy tizimdan foydalanuvchi shaxs yoki shaxslar guruhi sanaladi.

Tashkiliy tizimlar avtomatlashtirilgan yoki avtomatlashtirilmagan bo‘lishi mumkin.

Tashkiliy tizimlar bir qator o‘ziga xos xususiyatlarga ega. Dastlabki o‘ziga xosligi shuki, tizimning asosiy elementi murakkab, faol tizim bo‘lgan insondir. Inson yurish-turishi, hulqi jihatlarining amaliy talablarini bayon etuvchi norasmiy modellarini tuzish juda murakkab, ba’zan esa iloji yo‘q. Ayni paytda inson tashkiliy tizimlarda qaror qabul qiluvchi shaxs (QQSH) hisoblanadi.

Tashkiliy tizimlarning ikkinchi o‘ziga xosligi ko‘p maqsadli ishlash xususiyatidir. Ushbu tizimlar faoliyatining samaradorligi umuman olganda ham uning kichik tizim va elementlarini tashkil etuvchilariga ko‘ra ko‘plab miqdordagi texnik, iqtisodiy va ijti-moiy ko‘rsatkichlar bilan belgilanadi. Samaradorlikni baholashning ko‘p qirraligi ko‘pgina o‘zaro bog‘liq jihatlar bo‘yicha boshqarishni tashkil etish zaruriyatiga olib keladi. Bunda tizimning boshqa elementlari bilan moddiy va axborot jihatdan o‘zaro ta’sirini tashkil etish talab etiladi.

Uchinchi o‘ziga xoslik – tashkiliy tizimlarning uzluksiz rivoj-lanishini uz ichiga oladi, u yangi ehti-yojlar paydo bo‘lishi, bu ehtiyojlarni tashqi va ichki shart-sharoit hamda o‘zgarishlar bilan bog‘liq holda qondirish yo‘llarini takomillashtirishdan iborat. Oqibatda, ob’ektlar tarmoqlari doimiy o‘zgaradi, uning element-lari o‘rtasida yangi aloqalar paydo bo‘ladi. Shuningdek, ham alohida ob’ekt, ham umuman tizim sifatida boshqarish tizimi o‘zgaradi.



Download 2.93 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   109




Download 2.93 Mb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

Download 2.93 Mb.