• Shınıǵıw nızamı
  • Assimilyaciya nızamı
  • Xalqımızdıń ertengi kúniniń qanday bolıwı perzentlerimizdiń búgin qanday tálim hám tárbiya alıwına baylanıslı”




    Download 8.85 Mb.
    bet8/26
    Sana03.08.2022
    Hajmi8.85 Mb.
    #25098
    1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   26
    Bog'liq
    2 Tema

    Tálim nızamları tómendegishe:
    Óz ara baylanıslıq nızamı – tálim tárbiya processinde eki ruwxıy hárekettiń óz ara baylanıslıqtaǵı rawajlanıw nızamı. Bul nızam boyınsha tálim tárbiya processi tálim beriwshi hám tálim alıwshı ruwxıyatınıń bir jónelistegi háreketin názerde tutadı.
    Bul nızamǵa muwapıq, tálim tárbiya processin shólkemlestiriwshi eki shaxstan biriniń háreketi ekinshisiniki menen mas kelmese, tálim tárbiya processi júzege kelmeydi. Bunda sabaqtı nátiyjeli shólkemlestiriw hám onı sapalı, mazmunlı ámelge asırıw ushın pedagog klassta yamasa auditoriyada bir túrdegi halattı, yaǵnıy bilim beriw hám bilim alıw halatın qáliplestiriw kerek.
    Shınıǵıw nızamı – nızam boyınsha iyelengen bilimin kónlikpe, keyin qábiletke aylandırıwda, shınıǵıwdı ilajı barınsha tez ámelge asırıwın názerde tutadı.
    Intensivlik nızamı – bul nızam boyınsha, shınıǵıwlar juwabı qanshelli intensiv tárizde bolsa sonshelli tez ózlestiredi.
    Assimilyaciya nızamı – boyınsha hár bir jańa “túrtki” qaytıwshı reakciyanı payda etedi delinedi. Sonıń ushın iyelengen bilimdi qaytarıw jolı bilimdi “túrtip” turıw kerek delinedi.
    Nátiyjeli nızamda – reaksiya unamlı bolsa, bilim bekkemlenedi, eger unamsız bolsa yad onı óshirip taslaydı delinedi.
    Oqıw processinde ámel qılıwshı barlıq nızamlıqlar ulıwmalıq hám jeke tárizde eki toparǵa bólinedi. Ámel qılınıwına kóre tek ǵana óz aldına quramlı bólimlerge tiyisli bolǵan nızamlıqlar bolsa jeke (anıq) dep ataladı. I.P.Podlasiy tálim processiniń tómendegi ulıwmalıq nızamlıqların ajıratıp kórsetedi:
    1. Tálim maqseti tómendegilerge baylanıslı jámiyettiń rawajlanıw páti hám dárejesi, jámiyettiń talapları hám imkaniyatları hámde pedagogika páni hám ámeliyatınıń rawajlanǵanlıǵı hám imkaniyatlar dárejesi.
    2. Tálim mazmunı tómendegilerge baylanıslı tálimniń sociallıq mútájlikleri hám maqsetleri, social hám ilimiy-texnikalıq rawajlanıw dárejesi, oqıwshılardıń jası imkaniyatları, tálim teoriyası hám ámeliyatınıń rawajlanıw dárejesi, sonıń menen bir qatarda oqıw ornınıń materiallıq-texnikalıq hám ekonomikalıq imkaniyatları.
    3. Tálim sıpatı (nátiyjeliligi) tómendegilerge baylanıslı aldınǵı basqısh ónimdarlıǵı da usı basqıshta erisilgen nátiyjeler, úyrenilip atırǵan material qásiyeti hám kólemi, oqıwshılarǵa shólkemlestiriwshi pedagogikalıq tásir kórsetiw hámde oqıwshılardıń bilim alıwǵa qábiletleri hám tálim waqtı.
    4. Tálim metodları nátiyjeliligi tómendegilerge baylanıslı metodlardı qollawda bilimleri hám kónlikpeleri, tálim maqseti, tálim mazmunı, oqıwshılardıń jası, tálim alıw imkaniyatları, materiallıq texnikalıq támiyinleniwi hámde oqıw processin shólkemlestiriw.
    5. Tálimdi basqarıw ónimdarlıǵı tómendegilerge baylanıslı tálim sistemasında qayta baylanıslardıń intensivligi hám dúzetiw, tásir kórsetiwlerdiń tiykarlanǵanlıǵı.
    6. Tálimdi bahalaw nátiyjeliligi tómendegilerge baylanıslı tálimniń ishki bahalawları hámde sırtqı bahalawları. Zamanagóy pánge tiyisli anıq nızamlıqlardıń kóplegen sanı bar. Olardıń qatarına tómendegiler kiredi.

    • Didaktikalıq nızamlıqlar

    • Gnoseologiyalıq nızamlıqlar

    • Psixologiyalıq nızamlıqlar

    • Kibernetik nızamlıqlar

    • Sociologiyalıq nızamlıqlar

    • Shólkemlestiriwshi nızamlıqlar

    Didaktikalıq principler (didaktika principleri) oqıw processiniń ulıwma maqsetleri hám nızamlıqlarına tiykarlanǵan halda onıń mazmunı, shólkemlestiriwshilik forması hám metodların belgilewshi baslanǵısh qaǵıydalar esaplanadı.
    Princip sóziniń ózi (grekshe-principium) – qandayda bir teoriyanıń negizi, tiykarı, tiykarǵı baslanǵısh qaǵıydası, basqarıwshı idea, iskerliktiń tiykarǵı qaǵıydası, ulıwmalasıtırılǵan talap degen mánislerdi bildiredi. Tálim principleri oqıw-tárbiya processine qoyılatuǵın social talaplar esaplanadı. Tálimdi shólkemlestiriw hám basqarıwda ámel qılınatuǵın nızamlar sıpatında ámelge asırıladı. Tálim principleri haqqında kóz qaraslar eki túrli jol menen táriyplenedi.

    Download 8.85 Mb.
    1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   26




    Download 8.85 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Xalqımızdıń ertengi kúniniń qanday bolıwı perzentlerimizdiń búgin qanday tálim hám tárbiya alıwına baylanıslı”

    Download 8.85 Mb.