• Tayanch so‘zlar
  • Ta’rif: Bir turga mansub bo‘lgan yagona nom bilan saqlanuvchi tartiblangan ma’lumotlar majmuasi massiv deyiladi.
  • 44-amaliy mashg’ulot: Massiv tushunchasi. Bir o‘lchamli massivlar




    Download 20,33 Kb.
    bet1/2
    Sana25.12.2023
    Hajmi20,33 Kb.
    #128103
      1   2
    Bog'liq
    A-iy 44m


    44-amaliy mashg’ulot: Massiv tushunchasi. Bir o‘lchamli massivlar.
    Reja:
    1. Bir o‘lchovli massivlar;
    2. Bir o‘lchovli massivlarga oid dasturlar;
    3. Massiv elementlari ustida aniqlangan amallar;
    3. Ikki o‘lchovli massivlar;
    4. Ikki o‘lchovli massivlarga oid dasturlar;
    5. Random funksiyasi?
    Tayanch so‘zlar: massiv, bir o‘lchovli massiv, ikki o‘lchovli massiv,
    random, numpy.
    Python dasturlash tilida kompyuter xotirasiga bir o‘zgaruvchi
    yordamida bir nechta qiymatlarda foydalanish bo‘yicha bir nechta turlarni
    qarab o‘tdik. Bir o‘zgaruvchi bilan bir nechta qiymatlarni ro‘yxat, kortej,
    to‘plam va satr turlar bilan amalga oshirish mumkin.Python dasturlash
    tilida bir o‘zgaruvchi yordamida bir nechta qiymatlardan foydalanish
    uchun massiv degan turdan ham foydalanish imkoniyati mavjud.
    Bu qismda dasturdagi ma'lumot strukturalari bilan tanishishni
    boshlaymiz. Dasturda ikki asosiy tur ma'lumot strukturalari mavjuddir.
    Birinchisi statik, ikkinchisi dinamikdir. Statik deganimizda xotirada
    egallagan joyi o‘zgarmas, dastur boshida beriladigan strukturalarni
    nazarda tutamiz. Dinamik ma'lumot tiplari dastur davomida o‘z hajmini,
    egallagan xotirasini o‘zgartirishi mumkin. Massivlar hotirada ketma-ket
    joylashgan, ma’lumotlar guruhidir. Alohida bir o‘zgaruvchini ko‘rsatish
    uchun massiv nomi va kerakli o‘zgaruvchi indeksini yoziladi.
    Ta’rif: Bir turga mansub bo‘lgan yagona nom bilan saqlanuvchi
    tartiblangan ma’lumotlar majmuasi massiv deyiladi.
    Massivlar yagona o‘zgaruvchi bilan kompyuter xotirasiga saqlanadi,
    uning elementlari ma’lum bir indekslar bilan tartiblab joylashtiriladi. Bu
    qonuniyat ro‘yxatlar uchun ham o‘rinli bo‘ladi.
    Massivlar yagona nom bilan bir nechta qiymatni o‘zida
    mujassamlashtiradi, bularga matematikadagi vektorlarni misol keltirish
    mumkin. Vektor ham yagona nom bilan saqlanib uning tarkibida bir
    nechta qiymatni o‘zida mujassamlashadi. Vektorning ham elementlari bir
    turga mansub va tartiblangan bo‘ladi.
    Massivlar holatiga ko‘ra ikki turga bo‘linadi.
    - Bir o‘lchovli massivlar;
    - Ikki o‘lchovli massivlar;
    Bir o‘lchovli massivlar ma’lumotlarni bir satrli ko‘rinishda saqlansa,
    ikki o‘lchovli massivlar esa ma’lumotlarni satrlar satri ko‘rinishida
    saqlaydi.
    Python dasturlash tilida massivlarni qayta ishlash uchun numpy
    kutubxonasini faollashtirish kerak. Python 3.7 versiyasining IDLE rejimi
    tarkibida numpy kutubxonasi mavjud emas. Python dasturlash tili tarkibiga numpy kutubxonasini yuklashning bir nechta turlari mavjud, shulardan
    bittasi Anoconda dasturini kompyuterga o‘rnatib bu dasturni
    Spyder(python 3.7) tizimini yuklash kerak. Spyder(python 3.7) tizimi
    tarkibida python dasturlash tilining barcha kutubxonalar mavjud. Dastur
    tuzishdan oldin albatta numpy numpy kutubxonasini faollashtirish kerak.
    Bir o‘lchovli massivlar
    Odatda massivlar zarurat, katta hajmdagi tartiblangan, lekin chekli
    elementlarga oid masalalarni hal etishda yuzaga keladi. Massivning
    ixtiyoriy elementiga murojat qilish uchun uning indeks nomeri bo‘yicha
    murojat qilinadi. Bir o‘lchovli massivlarni python dasturlash tilida
    faollashtirish mumkin. Bir o‘lchovli massivlarni boshlang‘ich qiymatlari
    bergan holda python dasturlash tilida quyidagicha faollashtiriladi.

    = array([x1, x2, . . . ])

    Massivni python dasturlash tilida faollashtirish uchun, elementlar


    soni yoki massiv elementlarining boshlang‘ich qiymatlari berilishi shart
    emas.
    Python dasturlash tilida bir o‘lchovli massivni faollashtirish
    quyidagicha amalga oshiriladi.


    from numpy import*
    a=array([1,2,8])
    print(type(a))
    Natija

    Massivni umumiy ko‘rinishida birinchi massiv o‘zgaruvchisi va


    massiv elementlari yoziladi. Massiv elementlari, ixtiyoriy turdagi sondan
    iborat bo‘lishi mumkin. Lekin massiv elementlari tarkibida bitta haqiqiy
    son bo‘lsa boshqa elementlari ham haqiqiy deb qaraladi.
    Massiv elementlari soni biror bir ifoda yoki yagona o‘zgaruvchi
    bo‘lishi mumkin, bitta o‘zgaruvchi orqali massivning umumiy indekslar ifodalash mumkin. Massiv elementlarini ustida amallar bajarishni quyidagi
    masala orqali qaraymiz. Massiv elementlarini tartib nomeri doimo 0 dan
    boshlanadi.
    Misol: 10 ta elementdan tashkil topgan massiv elementlarining juft
    elementlarini ikkiga toq elementlarini to‘rtga ko‘paytirib ekranga
    chiqaring.

    from numpy import*
    a=array([1,2,3,4,5,6,7,8,9,10])
    for i in range(10):

    if a[i]%2==0:


    a[i]=2*a[i]

    else:
    a[i]=4*a[i]


    print(a)




    Download 20,33 Kb.
      1   2




    Download 20,33 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    44-amaliy mashg’ulot: Massiv tushunchasi. Bir o‘lchamli massivlar

    Download 20,33 Kb.