• Sonlarning turli sanoq sistemalaridagi tasvirlanishi
  • Bir sanoq sistemasidan boshqasiga o‘tkazish usullari
  • XARTLI formulasi
  • Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi




    Download 2,02 Mb.
    bet1/2
    Sana30.01.2024
    Hajmi2,02 Mb.
    #148362
      1   2
    Bog'liq
    3-mavzu. Sanoq sistemalari
    Abdufattoh Sobirov, 5138-Article Text-9952-1-10-20230304

    SONLARNI BIR SANOQ SISTEMASIDAN BOSHQA SANOQ SISTEMASIGA O‘TKAZISH

    Kompyuter xotirasidagi barcha axborotlar ikkilik sanoq sistemasida saqlanadi. O‘n oltilik sanoq sistemasida yozilgan kompyuter dasturlari maxsus dasturlar yordamida ikkilik sanoq sistemasiga o‘tkaziladi va amallar bajarilishi uchun markaziy protsessorga yuboriladi. Bir sanoq sistemasidagi sonni boshqa sanoq sistemasiga o‘tkazish uchun maxsus kodlash usullaridan foydalaniladi.

    Sonlarning turli sanoq sistemalaridagi tasvirlanishi


    Ushbu jadvalda 2 lik, 4 lik, 8 lik, 10 lik va 16 lik sanoq sistemalaridagi sonlar yozilgan va bu yerda biz foydalanadigan 10 lik sanoq sistemamizdagi 11 soni 2 likda 1011, 4 likda 23, 8 likda 13 va 16 likda B ga teng ekanligini ko`rishimiz mumkin.

    Bir sanoq sistemasidan boshqasiga o‘tkazish usullari


    Ikkilik sanoq sistemasida hosil bo‘lgan raqamlar soniga kodning uzunligi deyiladi va u i bilan belgilanadi. Kodlanayotgan holatlar soni raqamlar (alifbo elementlari) sonini bildiradi va N bilan belgilanadi.
    Diada kodlash usuli sonni ikkilik sanoq sistemasidan to‘rtlik sanoq sistemasiga va aksincha, to‘rtlik sanoq sistemasidan ikkilik sanoq sistemasiga o‘tkazishda qo‘llaniladi.

    To`rtlik

    Ikkilik

    0

    00

    1

    01

    2

    10

    3

    11

    XARTLI formulasi


    Ixtiyoriy belgilarni 0 va 1 orqali ifodalashda raqamlar soni kodning uzunligi bilan quyidagi formula orqali bog‘lanadi:
    Bu yerda, N – kodlanayotgan raqamlar (holat, belgi, signal) soni;
    i – kodning uzunligi.
    Diada kodlash usuli uchun ikkilikdagi kodning uzunligi i = 2 va ular 4 ta holatdan iborat:
    00, 01, 10, 11. Demak, kodlanayotgan raqamlar soni N= 4, ya’ni 𝟒 = 𝟐^𝟐.

    Download 2,02 Mb.
      1   2




    Download 2,02 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Axborotlarning kompyuterda tasvirlanishi

    Download 2,02 Mb.