YoNİSh ShARTİ, YoNİShNİNG TURLARİ




Download 479 Kb.
bet46/60
Sana15.03.2017
Hajmi479 Kb.
#98
1   ...   42   43   44   45   46   47   48   49   ...   60
YoNİSh ShARTİ, YoNİShNİNG TURLARİ.

Yonuvchi modda bilan havodagi kislorodning wzaro ta`siri natijasida juda tez kechuvchi va kwp miqdorda issiqlik ajralib chiquvchi kimyoviy reaksiyaga yonish deyiladi. Kwp hollarda yonish yonuvchi modda zarrachalarining nurlanishi bilan birga kechadi. Yong`in hosil bwlishi va davom yetishi uchun yonuvchi modda (qattiq, suyuq yoki gazsimon), oksidlovchi modda (oddiy sharoitda oksidlovchi modda 124 vazifasini havodagi kislorod wtashi mumkin) va yondiruvchi manba (uchqun, ochiq alanga va chwqlangan narsa)mavjud bwlishi kerak. Shuni aytish kerakki, havodagi kislorod miqdori 15 %dan yuqori bwlgandagina oksidlovchi vazifasini bajara oladi, undan past konsentrasiyada esa yonish sodir bwlmaydi. Bundan tashqari, oksidlovchi modda vazifasini tegishli sharoitlarda xlor, brom, kaliy va boshqa moddalar ham wtashi mumkin. Xavfliligi bwyicha barcha modda va ashyolarni quyidagi turlarga bwlish mumkin: yonmaydigan, yonish yoki yonish va portlash xavfi mavjud hamda portlash xavfi mavjud moddalar. Yonmaydigan modda va ashyolarning yonish yoki yong`inni uzatish xususiyatlari Yo`q. Masalan, g`isht, metall, beton va boshqalar. Yonish xavfi mavjud modda va ashyolar havoda yonish va yong`inni uzata olish xususiyatiga egadir. Masalan, yog`och, Qog`oz, paxta tolasi, mazut va portlash xossasiga ega bwlmagan changlar Yonish va portlash xavfi mavjud modda va ashyolar, qattiq va suyuq yonuvchi

moddalar bilan birikkanda bir zumda alangalanib ketish xossasiga ega. Bunday moddalarga vodorod angidridi, azot kislotasi va boshqalar hamda yonuvchi moddalar bilan aralashganda wzidan kislorod ajratib chiqaruvchi kislota ta`sirida, qizdirilganda yoki mexanik ta`sir ostida portlovchi birikmalar kiradi. Masalan, paxta yoki tamaki changi bilan selitra aralashganda shu hol rwy berishi mumkin. Shu bilan birga havoda tarqalgan

holda portlovchi aralashmalar hosil qiluvchi changlar ham bunga mansubdir. Masalan, lub, tamaki va kanop tolalari changlari. Yonish va portlash xavfi mavjud moddalarga wzi yonmaydigan, lekin suv bilan aralashganda parchalanib, gaz ajratib chiqaruvchi va bu gaz havo bilan birikkanda portlovchi birikma hosil qiluvchi moddalar ham kiradi (kalsiy karbid).

Portlovchi narsa va moddalar havo bilan aralashib, portlovchi birikmalar (yonuvchi gaz, vodorod, asetilen) hosil qiladi. Portlash xavfi mavjud moddalarga yonuvchi gazlar bilan .aralashganda portlash xavfini vujudga keltiradigan yonmaydigan gazlar ham kiradi (kislorod yonuvchi gaz bilan aralashganda portlashga olib keladi). Ayrim holda yonmaydigan va yonishni ta`minlay olmaydigan portlovchi gazlar ham bwlishi mumkin. Masalan, balonlarda siqilgan holda saqlanuvchi karbonat angidrid gazi. Portlovchi

moddalarga, shuningdek, havo bilan aralashgan holdagi noorganik moddalar ham (alyuminiy, magniy va boshqa moddalar kukunlari) kiradi.




Download 479 Kb.
1   ...   42   43   44   45   46   47   48   49   ...   60




Download 479 Kb.

Bosh sahifa
Aloqalar

    Bosh sahifa



YoNİSh ShARTİ, YoNİShNİNG TURLARİ

Download 479 Kb.