• Mavzuga oid tayanch tushunchalar
  • O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi Dars turi
  • Metodi O`quvchilarni faollashtiruvchii metodlardan foydalanish Shakli
  • Nazorat usuli og`zaki va yozma, savol-javob kuzatish, o`zini –o`zi nazorat qilish Baholash
  • Darsning maqsadi Ta`limiy
  • Dars jarayoni va texnologiyasi
  • Darsning borishi I Tashkiliy qism.
  • To`rtburchak” guruhi: Salom sizga ustozlar Dono suhbati sozlar Shogirdlardan ko`p salom Salom sizga assalom (hamma) O`qituvchi
  • O`quvchilar: Biz tayyormiz bir tan-jon, Boshlay qoling ustozjon! “Tezlik”
  • Uchburchak” : Chiqinh maydon kutmasin Qimmat vaqtlar o`tmasin! “To`rtburchak”
  • III Yangi mavzu bayoni. Oltinchi shartimizda
  • To`qqizinchi shartimizda
  • Guruh a`zolariga matematik savollar berib bilimlar mustahkamlanadi.
  • V O`quvchilarni baholash.
  • Darsning texnologik xaritasi




    Download 91.14 Kb.
    Sana08.07.2020
    Hajmi91.14 Kb.



    Darsning texnologik xaritasi

    Mavzu:

    O`rganilgan materialni mustahkamlash


    Mavzuga oid tayanch tushunchalar

    qo’shish, ayirish, ko`paytirish, bo`lish, rim raqamlari

    Mavzuga ajratilgan vaqt

    45 daqiqa

    Mavzuning qisqacha ta`rifi:

    II chorakda o`tilgan mavzularni takrorlash va mustahkamlash


    O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi

    Dars turi

    O`quvchilarning bilim , ko`nikma va malakalarini umumlashtiruvchi dars


    Metodi

    O`quvchilarni faollashtiruvchii metodlardan foydalanish


    Shakli:

    Jamoa, guruh va har bir o`quvchi bilan ishlash. “Meni tushun”, “Antiqa rassom”, “Tangram” o`yinlari


    Jihozlari

    darslik, mavzu asosida tayyorlangan slayd, ko`rgazmali va tarqatma materiallar


    Nazorat usuli

    og`zaki va yozma, savol-javob kuzatish, o`zini –o`zi nazorat qilish


    Baholash

    Ballik reyting tizimi


    Darsning maqsadi

    Ta`limiy:

    O`quvchilarning II chorak davomida olgan bilimlarini esga solish va takrorlash


    Tarbiyaviy:

    Har bir matematik muammolarni ahillik, birodarlik, hamjihatlik, hozirjavoblik bilan fazilatlarini tarbiyalash


    Rivojlantiruvchi:

    Matematik topshiriqlarni bajarish orqali o`quvchilarning mustaqil va mantiqiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish


    Kutilayotgan natija:

    Dars yakunida o`quvchilar mavzudan olayotgan bilimlarini mustahkamlaydilar va mantiqiy fikrlashga o`rganadilar

    Dars jarayoni va texnologiyasi

    Ishning nomi

    Bajariladigan ish nomi

    Metodi

    Vaqti

    I bosqich

    Tashkiliy qism

    Ehtiyojlarni aniqlash


    O`quvchilar davomati aniqlanadi. Sinfning darsga tayyorgarligi tekshiriladi.

    Ma`naviyat daqiqasi o`tkaziladi. Dars davomida rioya qilinishi lozim bo`lgan qoidalar belgilanadi.

    Dars shiori e’lon qilinadi.


    Suhbat

    2 daqiqa

    2 daqiqa


    II bosqich

    O`tilgan mavzuni mustahkamlash



    1. Uy vazifasini tekshirish

    2. O`tilgan mavzuni mustahkamlash

    Suhbat (tarqatma materiallar asosida)

    2 daqiqa

    III bosqich

    Yangi mavzu bayoni



    1. Har bir guruh a`zolari amntiqiy topshiriqni bajaradilar

    2. She`riy usulda masalalarni tez va to`g`ri bajaradilar

    3. Muloqot: “uchburchak va to`rtburchak” haqida sahna ko`rinishi

    4. Arab raqamida berilgan sonlarni rim raqamlarida, doskada yozma bajartiriladi

    5. “Juda qiziq” nomli ma’lumotlar aytadilar

    6. Krossvordlar guruhlarda bajartiriladi

    7. Bir necha sonni ustun usulida doskada qo`shadilar

    8. “Antiqa rassom” o`yinini doskada bajaradilar

    9. “So`zdan so`z” o`yini

    Muammoli izlanish

    Muloqot


    Izlanish

    Og`zaki
    Muammoli izlanish

    izlanish


    3 daqiqa

    3 daqiqa
    2 daqiqa

    3 daqiqa

    2 daqiqa
    3 daqiqa


    4 daqiqa
    2 daqiqa
    3 daqiqa

    IV bosqich

    Mustahkamlash



    “Tangram” o`yini. Kvadrat qismalridan shakl yasash. “Guruhingni olg`a boshla” savollariga javob berish

    Muammoli izlanish

    Savol-javob



    5 daqiqa
    5 daqiqa

    V bosqich

    Baholash



    1. O`quvchilarning darsda ishtiroki hisobga olinib, ollgan baholari e’lon qilinadi

    2. Dars yakunlanadi




    2 daqiqa

    VI bosqich

    Uyga vazifa



    9-10-misol va masalalar uyga vazifa qilib beriladi.

    Uyga vazifa o`quvchilarga tushuntiriladi.



    Tushuntirish

    2 daqiqa

    Darsning borishi

    I Tashkiliy qism.

    Navbatchi o`quvchining axboroti tinglanadi.Bugunga dars turi o`quvchilarga aytiladi. O`quvchilar stol ustida turgan kartochkalardan bittadan olishadi. Kartochkasiga qaysi guruh nomi yozilgan bo`lsa o`sha guruhga borib o`tiradilar. Shu tariqa “Masofa”, “Vaqt”, “Tezlik”, “Uchburchak”, “To`rtburchak” guruhlariga bo`lib olinadi. So`ngra har bir guruhning salomlashuv she`rlari tinglanadi.



    1. Tezlik” guruhi:

    Falakning yulduzi bor,

    Kechaning kunduzi bor.

    Dildan aytilgan kalom-

    Go`zal o`zbek so`zi bor:

    “Assalomu alaykum!” – (hamma)


    1. Vaqt” guruhi:

    Quyosh yorug` nur bilan,

    Bahor go`zal gul bilan.

    Odob doim u bilan,

    “Assalomu alaykum!”- (hamma)



    1. Masofa” guruhi:

    Kattalarga hurmat bor,

    Kichiklarga izzat bor.

    Salomda zo`r hikmat bor.

    “Assalomu alaykum” – (hamma)



    1. Uchburchak” guruhi:

    So`zlarning eng shirini,

    Ochiq aytay sirini.

    Odob bog`in sharbatin

    Qalb gavharin qimmatin

    Qo`l berib shu so`z bilan

    Dillar qulfin ochamiz

    Qaysi shirin so`z ekan?

    “Assalomu alaykum!” – (hamma)



    1. To`rtburchak” guruhi:

    Salom sizga ustozlar

    Dono suhbati sozlar

    Shogirdlardan ko`p salom

    Salom sizga assalom (hamma)



    O`qituvchi:

    - Shioringiz qanday?



    1. “Tezlik” guruhi: -“Kuch bilim va tafakkurda”

    2. “Vaqt” guruhi:-“Ilmli kishi xor bo`lmas”

    3. “Masofa” guruhi:-“Doim olg’a intilish”

    4. “Uchburchak” guruhi:-“Intilganga tole` yor”

    5. “To`rtburchak” guruhi:-“Har sohada a`lo natijaga erishish”

    O`qituvchi:

    • Diqqatimiz jamlandi,

    O`quv qurol shaylandi.

    Yaxshi, yaxshi donolar,

    So`zi shirin a’lolar.

    Tayyormisiz bahslashishga

    Bilimingiz oshirishga?

    O`quvchilar:


    Boshlay qoling ustozjon!

    1. Tezlik”:

    Biz bo`lamiz birinchi

    Qani yetib ko`ring-chi!



    1. Vaqt” :

    Dars qilganmiz hamma vaqt,

    Bizga bo`lar baland taxt!



    1. Masofa” :

    Biz ham ortda qolmaymiz

    So`nggi o`rin bo`lmaymiz!



    1. Uchburchak” :

    Chiqinh maydon kutmasin

    Qimmat vaqtlar o`tmasin!



    1. To`rtburchak” :

    Guruhimiz sog`lomdir

    Bahslashishga tayyordir!



    II O`tilgan mavzuni mustahkamlash.

    Birinchi shartimizda har bir guruh o`z nomlariga ta`rif beradilar. Masalan, “Uchburchak” guruhi “Uchburchakning 3 ta uchi va 3 ta tomoni bor. Uchburchaklar teng yonli, teng tomonli va turli tomonli uchburchaklarga bo`linadi. Uchburchakning perimetri uchala tomon uzunliklarini qo`shish orqali topiladi”.Ularning javoblariga qarabball beriladi.

    Ikkinchi shartimizda har bir guruh a`zolariga mantiqiy topshiriqlar beriladi: “Karim, Salim, Vali va Po`lat mos ravishda 3,4,5 va 6-sinflarda o`qiydilar. Po`lat a`lochi, undan ukalari o`rnak olishadi.Salim fizikani o`rganmoqda.Karim esa kichik ukasiga masala yechishni o`rgatadi.Kim qaysi sinfda o`qiydi?”

    Javoblar tahlil qilinib, ballar e’lon qilinadi.



    Uchinchi shartimizda guruhlarga she’riy usulda masalalar beriladi:

    Fermadagi 7777 quyon

    O`ynasharnuqul chopib

    U yon bu yon

    Ularning mingi ketdi

    Bir yonga

    Yuzi boshqa tomonga

    Fermada qoldi qancha quyon?

    ( 1) 7777-1000=6777; 2) 6777-100=6677 )

    To`qqiz vogon bor poyed

    Chiqdi janub tomonga .

    To`qqiztadan televizor

    Yuklangan har vogonga .

    Qirqta televizorni

    Jizzah , Samarqand oldi .

    Xo`sh qancha televizor

    Termiz shahriga qoldi ?

    ( 1) 9*9=81 ta ; 2) 81-40=41 ta . )

    Kelishardi izlab buloq,

    Bir echkiyu ikki uloq.

    Suv bo`yida ayni shu choq

    Yurar edi ikki o`rtoq.

    Hamdam dedi: qani o`rtoq

    Bosh qotirib ko`rchi bundoq

    Shularda bor nechta quloq,

    Qancha oyoq hamda tuyoq?

    ( 1) 3*2=6 ta quloq; 2) 3*4=12 ta oyoq ; 3) 3*8=24 ta tuyoq. )

    Sayohatchi safarda ,

    Poyezd , velosipedda ,

    Yurdi 1000 km .

    Yo`lning to`rtdan birini ,

    Yurdi velosipedda .

    Toping qancha yo`l yurgan ,

    Sayohatchi poyezdda ?

    ( 1) 1000:4=250 km velosipedda ; 2) 1000-250=750 km poyezdda .)

    Ombordagi sariyog`

    Jo`natildi do`konga .

    600 kilogramm

    Yana bitta do`konga.

    Omborda qoldi yana

    800 kilogramm.

    Toping hamma sariyog`

    Bo`lar necha kilogram ?

    ( 1) 600+64=664 kg ; 2) 800+664=1464 kg . )

    Endi o`quvchilar”Uchburchak va Tortburchak” haqida sahna ko`rinishi namoyish etishadi:

    Muloqot:


    • Salom, uchburchak ukajon, qalaysan?

    • Iye , men senga nega uka bo`larkanman?

    • Axir mening burchaklarim 4 ta, seniki esa 3 ta. Shuning uchun-da!

    • Iye, ha to`g`ri-to`g`ri.

    • Ozgina dam olay. (uyquga ketadi. Shundan foydalanib uchburcha to`rtburchakning burchaklarini qirqib qo`yadi. Tortburchak uyqudan uyg`onadi)

    • Ukajon, turdingmi?

    • Sen meni nega uka deyapsan?

    • Axir sening burchaklaringni qirqib, kichik qilib qo`ydim-ku.

    • Iye, o`x-xo`-xo`, endi eklburchaklarimni sanab ko`ramiz. 8 ta bo`lib qolibdiku. Ikki baravar kata bo`lib qolibman.

    • Iye, o`zimni rosa boplabman-ku!

    Demak, uchburchak to`rtburchak oldida yengilibdi.

    To`rtinchi shartimizda o`quvchilar tarqatma varaqlardagi arab arqamidayozilgan sonlarni rim raqamlarida yozib beradilar: 1984 – MCMLXXXIV; 443 – CDXLIII; 758 – DCCLVIII; 1999 – MIM.

    Beshinchi shartimizda “Meni tushun” o`yini o`tkaziladi. Bunda har bir guruhdan bittadan o`quvchi chiqariladi va o`z guruhiga stol ustida turgan qog`ozdan birini olib, uning orqasiga yozilgan so`zlarni tasirlab beradi. Guruh a`zolari buni tushunib javob berishi kerak.( Masalan: suv sepish, yuvinish, baliq tutish, suzish, yomg`ir)

    So`ngra o`quvchilar “Juda qiziq” denb nomlangan ma`lumotlar aytadilar:



    • Million qadam yursangiz 600 km yo`l yurgan bo`lasiz;

    • Bir qatoq saf tortgan bir million kishi 250 km masofani egallaydi;

    • Angishvonada 1 million marta olingan suv qariyb b1 tonna bo`ladi;

    • Million betli kitobning qalinligi 50 km ga yrtadi;

    • XIII asrda mashhur sayyoh Marko Polo Xitoyga borib shu mamlakat boyligini ifodalash maqsadida “Million” so`zini o`ylab topgan. Ammo bu so`nggi ulkan sonni bildirmaydi.

    Million – birning yonidagi nollar 6 ta

    Milliard – birning yonidagi nollar 9 ta

    Trillion – birning yonidagi nollar 12 ta

    Kvardil’on – birning yonidagi nollar 15 ta

    Kvintil’on – birning yonidagi nollar 18 ta

    Sektil’on – birning yonidagi nollar 21 ta

    Septil’on – birning yonidagi nollar 24 ta

    oktil’on– birning yonidagi nollar 27 ta

    Nonil’on – birning yonidagi nollar 30 ta

    Detsil’on – birning yonidagi nollar 33 ta

    Undetsil’on – birning yonidagi nollar 36 ta

    Dedetsil’on – birning yonidagi nollar39 ta



    Bundan keyingi sonlarning nomlari yo`q.

    III Yangi mavzu bayoni.

    Oltinchi shartimizda o`quvchilarga guruhda ishlash uchun matematik krossvord beriladi. Guruh a`zolari krossvordni to`g`ri yechishga buyuk matematik alloma Xorazmiy ismi keli chiqadi. Guruh a`zolari krossvord yechgunlaricha guruh sardorlari sinf doskasida “So`zdan so`z” tuzadilar: matematika → aka, tam, amma, …

    Yettinchi shartimizda bir necha sonni ustun usulida to`g`ri qo`sha olishlari kerak

    Sakkizinchi shartimizda “Antiqa rassom” o`yini o`ynaladi.Bu mashg`ulotda har bir guruhdan bittadan o`quvchi doskaga chiqariladi. Stolga geometric shakllar (to`rtburchak turlari beriladi: to`g`ri to`rtburchak, paralleleogram, romb, trapetsiyalar) ning rasmlari aks etgan kartochkalar ag`darib qo`yiladi. Ularnni dosskaga chiqqan o`quvchilar tanlaydi va kartochkadagi shakllarni ko`zi bog`liq holda doskaga chi`zaadilar.

    To`qqizinchi shartimizda “Tangram” o`yini o`ynaladi.Kvadrat qismlaridan berilgan shakllarni yasaydilar.Bu o`yin orqali o`quvchilarning geometric tasavvurlari kengaytiriladi.

    IV Yangi mavzuni mustahkamlash.

    O`ninchi shartimiz “Guruhingni olg`a boshla” deb nomlanadi. Bunda magnitli doskaga turli ertak qahramonlari rasmi yopishtirilgan bo`lib, uning orqasida savollar yo`zilgan bo`ldi. Masalan, “Bir tonnada necha sentner bor?”, “Uch sutka necha soatga teng?” va shu kabilar. Bunda har bir guruh a`zolari ishtirok etadilar. Savolga to`g`ri javobbergan o`quvchi 1 ballga ega bo`ladi.

    Guruh a`zolariga matematik savollar berib bilimlar mustahkamlanadi.

    1. Sutkaning oltidan bir qismi necha soatga teng?

    ( 4 soat )

    1. Eng katta uch xonali son eng katta olti xonali sondan necha marta kichik ?

    ( O`n bir marta kichik )

    1. Kamola berilgan 27 ta misolning uchdan bir qismini bajardi. Nechta misol qoldi?

    ( 18 ta misol qoldi )

    1. 36 va 48 sonlarining orasida nechta juft son bor?

    ( beshta )

    1. Sutkaning sakkizdan bir qismi necha soatga teng?

    ( olti soat )

    1. Perimetri 32 sm ga teng bo`lgan kvadratning tomoni uzunligi nechaga teng?

    ( 8 sm )

    1. 45 so`mga 5 ta albom sotib olish mumkin. 3 ta shunday albom necha so`m turadi ?

    ( 27 so`m )

    1. 0 , 3 , 4 , 5 raqamlari bilan eng katta to`rt xonali son yozing.

    ( 5430 )

    1. 9529 sonidan oldin va keyin keladigan sonlarni ayting.

    ( 9528 va 9530 )

    1. Tovush havoda 3 sekundda 990 metr masofaga tarqaldi. Bir sekundda tovush necha metr masofaga tarqaladi?

    ( 330 metr )

    1. Eng kichik besh xonali son nechaga teng ?

    ( 10000 ga teng )

    1. Eng katta uch xonali son bilan birning yig`indisini toping.

    ( 1000 )

    1. 5 t 2 kg necha kg bo`ladi ?

    ( 5002 kg )

    1. Qanday sonni 6 ga ko`paytirilsa 54 hosil bo`ladi ?

    ( 9 ni )

    1. 72 soniga 27 va 9 sonlarining bo`linmasini qo`shing.

    ( 75 ).

    V O`quvchilarni baholash.

    Dasrda eng yuqori ball to`plagan guruh a`zolari alohida ta`kidlab o`tiladi.Faol ishtirok etgan o`quvchilar rag`batlantiriladi. O`quvchilardan dars haqidagi fikrlari so`raladi.



    VI Uyga vazifa berish.

    9-misol va 10-masalalarni bajarish topshiriladi.













    Download 91.14 Kb.




    Download 91.14 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Darsning texnologik xaritasi

    Download 91.14 Kb.