• Operatsion tizim
  • 302-guruh talabasi Turdimuradov Javlonbekningning




    Download 0,82 Mb.
    Pdf ko'rish
    bet1/3
    Sana15.12.2023
    Hajmi0,82 Mb.
    #119142
      1   2   3
    Bog'liq
    Turdimuradov Javlonbek



    302-guruh talabasi 
    Turdimuradov Javlonbekningning
     
    Kompyuterning texnik va dasturiy ta’minoti fanidan 
    tayyorlagan mustaqil ishi 
    Mavzu: Windows operatsion tizim va uning 
    imkoniyatlari. 
     
    Windows operatsion sistemasining kelib chiqish tarixi
    Zamonaviy kompyuter yordamida ishlash uchun mo’ljallangan 
    ushbu bo’lim, Windows operasion tizimida ishlash uchun 
    mo’ljallan-gan bo’lib, unda Windows operasion tizimi xaqida 
    ma’lumot va ana shu operasion tizimdagi ba’zi bir eng ko’p 
    ishlatiladigan dasturlar bilan ishlash yoritilgan. 
    Windows nima? Bu operasion sistema (OS). Ya’ni inson bilan 
    kompyuterni o’zaro bog’lash uchun qo’llaniladigan vositalardan 
    biri. OSning turlari juda ko’p bo’lib, ulardan MS DOS, 
    OS/2,UNIX va hokazolar. Bulardan eng ko’p tarqalgani 
    MICROSOFT kompaniyasi-ning Windows operasion 
    tizimlaridir.
    Ularda ishlashning qulayligi - ekran elementlarining soddaligi 
    va ish stolidan kerakli vaqtda foydalanish uchun ko’rinib 
    turishidir. 


    Windows 
    - oynalar degan ma’noni anglatadi. Microsoft (MS) firmasining 
    dastur mahsuli bo’lib, maxsus tayyorgarlikka ega bo’lmagan 
    kompyuterdan foydalanuvchilar uchun mo’ljallangan operasion 
    tizimdir. Uning asosiy maqsadi - kompyuterdan foydalanish-ni 
    iloji boricha sodda va o’rganish uchun oson, shu bilan birga, 
    foydalanuvchiga mumkin qadar keng imkoniyatlar yaratish 
    holiga keltirishdir. Mazkur talablarga javob beruvchi MS 
    Windows 2000 operasion tizimi 2000 yildan ishlatila 
    boshlangan.
    Operatsion tizim - bu maxsus dastur bo’lib, bu dastur asosiy 
    vazifasi - kompyuter ishini boshqarish, kompyuter va 
    foydalanuvchi o’rtasida muloqotni o’rnatish, tashqi qurilmalar 
    ishlash holatlarini sozlash va ular bilan muloqotni o’rnatish, har 
    xil dasturlarni ishga tushirish va ular ishlash holatlarini 
    ta‘minlash.


    Operatsion tizimlardan eng taniqlilari bu Microsoft firmasining 
    MS-DOS va Windows dasturlari, Apple firmasining Macintosh 
    dasturi, Unix va Linux dasturlari. 
    Dunyoning 70% kompyuterlari Microsoft korporatsiyasi 
    tomonidan yaratilgan operatsion tizimlar bilan jihozlangan. 
    Bo’lardan 1981 yilda yaratilgan - MS-DOS dasturi, 1991 yilda 
    yaratilgan - Windows 3,1 dasturi, 1995 yilda yaratilgan - 
    Windows 95 dasturi, 1998 yilda yaratilgan – Windows 98 
    dasturi, 2000 yilda yaratilgan - Windows 2000 dasturi, 2001 
    yilda yaratilgan - Windows Millennium Edition va Windows XP 
    dasturlari. Windows dasturning taniqli bo’lishining asosiy 
    sababi bu - ish jarayoni soddaligi, ko’p vazifali rejim, bir xil 
    ishlash interfeysi va boshqa qulayliklar. Boshqa operatsion 
    tizimlarga o’xshab Windows dasturi ham kompyuter xotirasiga 
    kompyuter yoqilish vaqtda avtomatik ravishda yuklanadi.
    Hozirgi kunda keng ommaga taqdim qilinadigan 
    kompyuterlarga WINDOWS operatsion tizimlari o’rnatilib 
    taqdim etilayapti. Agar kompyuterlar ilgariroq olingan bo’lsa, 
    bu kompyuterlarga ham WINDOWS operatsion tizimlarini 
    o’rnatish mumkin.Buning uchun ma’lum shartlar (resurslar) 
    bajarilishi shart. WINDOWS 95/98 operatsion tizimlarini 
    o’rnatish uchun WINDOWS 95 ning minimal varianti uchun 50 
    Mb hajm vinchesterda bo’sh joy, 8 Mb operativ xotira va 
    protssesor eng kamida ( ishlash taktik chastotasi 66 Mgs) 486 
    bo’lishi lozim. WINDOWS 98 operatsion tizimini o’rnatish 
    uchun eng kamida 16 Mb operativ xotira, 120 Mb dan 295 Mb 
    gacha qattiq diskda bo’sh joy bo’lishi lozim. Agar Windowsning 
    imkoniyatlaridan foydalanmoqchi bo’lsangiz, Pentium 
    kompyuterlariga WINDOWS tizimini o’rnatganingiz ma’qul. 
    WINDOWS foydalanuvchi uchun qulay bo’lgan ko’pgina 
    imkoniyatlarga ega bo’lgan dasturiy muhitdir. Uning 
    imkoniyatlari MS DOS dan sezilarli darajada yuqori. Windows 
    muhitida ishlashda foydalanuvchi ko’p qulayliklarga ega 


    bo’ladi. Bunda fayl va kataloglarning nusxasini olish, 
    ko’chirish, qayta nomlash, o’chirish va hokazo amallar tez va 
    yaqqol bajariladi. Shu bilan birga bir paytning o’zida bir necha 
    katalog bilan ishlash imkoniyatiga ega.
    Windows bir paytning o’zida bir necha masalalarni echish 
    qobiliyatiga ega. Yagona interfeysga, ya’ni Windows turli 
    lahjalari va dastur ilovalari bilan ishlashning standart qoidalariga 
    egaligi muhimdir.
    Hozirgi kunda Windows millionlab foydalanuvchilarning 
    e’tiborini o’ziga tortdi. Microsoft firmasi Windowsni 
    takomillashtirish borasida tinimsiz ish olib bormoqda. Windows 
    operatsion sistemasi amaliy dasturlarni ishlatish imkoniyatini 
    beradi. 32 razryadga mo’ljallangan amaliy dasturlar interfeysi 
    Application Programming Interface (API) ùozirda ko’p 
    ishlatiladigan tarmoq operasion tizimlar- Windows NT 
    yordamida ishlaydigan amaliy dasturlar bilan bemalol ishlashi 
    mumkin. Bu esa amaliy va operasion tizimlarni qo’llaydigan 
    yangi dasturlar yaratish imkoniyatini beradi. Hatto kompyuter 
    tarmoqlarini ishlatish va tizim adminstratorlari 


    (boshqaruvchilari)dan foydalanish jarayoni qator qulayliklarga 
    ega bo’ldi. Windows operatsion sistemasining (windowsOPning 
    aynan yangi versiyalarida) ishchi holatida saqlab turish va uni 
    o’rganish ilgarigiga nisbatan kam vaqt va urinishlarni talab 
    qiladi. Tizim shunday «aqllilashganki», u qator murakkab 
    amallarni o’zi mustaqil bajaradi. Bunday amallar sifatida 
    periferiya qurilmalarining ishlashini ta’minlash, foydalanuvchi 
    muhitini qayta o’zgartirishni (yangi imkoniyatlarni qo’shish) va 
    boshqalarni keltirishimiz mumkin.
    Windows dasturning taniqli bo’lishining asosiy sababi bu - ish 
    jarayoni soddaligi, ko’p vazifali rejim, bir xil ishlash interfeysi 
    va boshqa qulayliklar. Boshqa operatsion tizimlarga o’xshab 
    Windows dasturi ham kompyuter xotirasiga kompyuter yoqilish 
    vaqtda avtomatik ravishda yuklanadi.
    Windows so’zi inglizcha “window”-oyna degan ma’noni 
    anglatadi. Windows-oynalar, ya’ni Windows operatsion tizimida 
    oynalar bilan ishlaydi. Microsoft (MS) firmasining dastur 
    mahsuli bo’lib, maxsus tayyorgarlikka ega bo’lmagan 
    kompyuterdan foydalanuvchilar uchun mo’ljallangan operasion 
    tizimdir. Uning asosiy maqsadi - kompyuterdan foydalanish-ni 
    iloji boricha sodda va o’rganish uchun oson, shu bilan birga, 
    foydalanuvchiga mumkin qadar keng imkoniyatlar yaratish 
    holiga keltirishdir. Mazkur talablarga javob beruvchi MS 
    Windows 2000 operasion tizimi 2000 yildan ishlatila 
    boshlangan. MS Windows 2000 murakkab dasturlar majmui 
    bo’lib, shu bilan birga foydalanish uchun qulay operasion 
    tizimdir. Windowsning avvalgi lahjalari (masalan, Windows 3.0, 
    3.1, 3.11, 3.12) asos sifatida MS DOSni qabul qilgan bo’lsa, 
    Windows 2000, Windows 2000 o’zi mustaqil bo’lib, 
    kompyuterda boshqa bir operasion tizimning bo’lishini talab 
    qilmaydi. Lekin shu bilan birga bu muhitda MS DOS va 
    Windowsning eski lahjalari bilan ishlash imkoniyati saqlangan. 
    Operasion tizim sifatida MS Windows 98/2000 quyidagi 
    afzalliklarga ega:


    O’zlashtirishda nihoyatda oddiy va imkoniyatlaridan 
    foydalanish ko’lami qulay u yuqori samaradorlikka ega va 
    mazkur xususiyati bilan Windowsning istalgan avvalgi 
    lahjalaridan keskin farqlanadi. Xususan, Microsoft firmasi yangi 
    32 razryadli yadroni tadbiq etish bilan samaradorlik va 
    ishonchlilikni keskin oshirishga erishdi; 
    Iste’molchi atiga bitta dasturiy ta’minot mahsulotini xarid qilib, 
    qator muhim imkoniyatlarni qo’lga kiritadi: universal tarmoq 
    mijoziga aylanadi, elektron pochtadan foydalana oladi, 
    multimedia vositalaridan bahra oladi va hokazo; sodda dasturlar 
    majmui yuqori unumlilikka ega.
    Bundan tashqarii Windows bilan ishlaganda uzun, ko’p belgili 
    fayl nomlarini ishlatish mumkin, ularda hatto bo’sh joyni 
    ishlatish mumkin, ixtiyoriy ob’ektni ekranning istalgan joyiga 
    kontekstni (MATN parchasini) chaqirish va kontekstli menyu 
    yordamini olish mumkin. Windowsning samarali ishlashi uchun 
    kerak bo’lgan kompyuter konfigurasiyasi: 
    Pentium-I va undan yuqori mikroprosessori;
    16 Mbaytdan yuqori sig’imli tezkor xotira; 
    vinchesterda 500 M baytdan ortiq xotira sig’im;
    xotira 1 Mbaytdan kam bo’lmagan vidioadapter. 
    Windows operatsion sistemasining taqdim etilishi bu ko`pgina 
    imkoniyatlarning ya’ni ayniqsa kompyuterni ishlata olish 
    imkoniyatini bir necha ko`p martaga oshirdi va ko`pgina 
    qulayliklari mavjuddir.



    Download 0,82 Mb.
      1   2   3




    Download 0,82 Mb.
    Pdf ko'rish

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    302-guruh talabasi Turdimuradov Javlonbekningning

    Download 0,82 Mb.
    Pdf ko'rish