• O’zbekiston temir yo’llari ” DATK Toshkent temir yo’l muxandislari instituti Kafedra “ Buxgalteriya hisobi va audit ”
  • (Buxoro MTU mintaqaviy temir yo’l uzeli) Bitiruvchi : Muyinova A. Raxbar: Sultanova S.M.
  • Respublikasining
  • Tashkiliy tuzilma
  • Buxoro mtu mintaqaviy temir yo’l uzeli Bitiruvchi : Muyinova A. Raxbar: Sultanova S. M




    Download 393.04 Kb.
    bet1/4
    Sana24.03.2017
    Hajmi393.04 Kb.
      1   2   3   4

    O’zbekiston temir yo’llariDATK

    Toshkent temir yo’l muxandislari instituti


    KafedraBuxgalteriya hisobi va audit
    Bitiruv malakaviy ish

    Mavzu: “Korxonada buxgalteriya hisobi va hisoboti ma’lumotlarini avtomatlashtirilgan qayta ishlov berish texnologiyasi”

    (Buxoro MTU mintaqaviy temir yo’l uzeli)

    Bitiruvchi : Muyinova A.

    Raxbar: Sultanova S.M.

    Toshkent 2012

    Kirish
    O’zbekiston bozor munosabatlariga asoslangan iqtisodiyotga rivojlanayotgan mamlakatdir. Milliy iqtisodiyotimizning rivojida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini amaliyotga tadbiq etish va uning dolzarbligini oshirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu borada “Axborot to’g’risida”gi, “Elektron tijoratlashtirish to’g’risida”, shuningdek “Elektron raqamli imzo to’g’risida”gi qonunlar asosida bir qancha me’yoriy hujjatlar va dasturlar ishlab chiqildi va bu dasturlarning vazifasi kompyuter va axborot texnologiyalarning ilm-fan va ta’lim sohalariga, milliy iqtisodiyot tarmoqlariga, boshqaruv va biznesga tadbiq etish, shuningdek aholini zamonaviy texnologiyalariga jalb qilish jarayonida sharoitlarni yaratishdan iborat.

    Aholi - Yer yuzida yoki uning muayyan hududi, qitʼa, mamlakat, tuman, shaharida istiqomat qiluvchi odam (inson) lar majmui. Aholini tadqiq etish bilan maxsus fan - Demografiya shugʻullanadi.aholi oʻrtasida sodir boʻlayotgan jarayonlar biologik, geografik, ijtimoiy-iqtisodiy omillar taʼsirining natijasidir.

    Kompyuter (ing . computer - hisoblayman), EHM (Elektron Hisoblash Mashinasi) - oldindan berilgan dastur (programma) boʻyicha ishlaydigan avtomatik qurilma. Elektron hisoblash mashinasi (EHM) bilan bir xildagi atama.

    Temiryo’l transporti tarmog’ida ““O’zbekiston temir yo’llari” Davlat Aksiyadorlik Temiryo’l Kompaniyasida 2008-2015-yillarda kompyuterlashtirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish to’g’risida” Dastur qabul qilingan.

    Dastur - 1) biron-bir faoliyat, ishning mazmuni va rejasi; 2) siyosiy partiyalar, tashkilotlar, alohida arboblar faoliyatining asosiy qoidalari va maqsadlari bayoni; 3) oʻquv fani mazmunining qisqacha izohi; 4) teatr, konsertlar va b.

    Ushbu dasturda ma’lumotlar uzatish tarmog’ini yaratish maqsad qilib qo’yilgan. Ushbu tarmoq “O’zbekiston temir yo’llari” Davlat Aksiyadorlik Temiryo’l Kompaniyasida kompyuterlashtirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirishning asosiy kaliti hisoblanadi.

    Yuqoridagilardan kelib chiqqan holda, yakuniy bitiruv malakaviy ishining mavzusi “Korxonada buxgalteriya hisobi va hisobotini avtomatlashtirilgan qayta ishlov berish texnologiyasi” deb nomlandi va mavzuning dolzarbligi belgilandi .

    Yakuniy bitiruv malakaviy ishining tadqiqot ob’yekti sifatida temiryo’l transporti tuzilmaviy korxonasi ya’ni Buxoro mintaqaviy temiryo’l uzeli (Buxoro MTU) ko’rib chiqildi

    Yakuniy bitiruv malakaviy ishini yozishdan maqsad tuzilmaviy temiryo’l korxonalarida zamonaviy axborot tizimlari va texnologiyalari asosida buxgalteriya hisobi va hisobotini yuritish texnologiyalarini o’rganish va tahlil qilishdan iborat.

    Maqsaddan kelib chiqqan holda mavzuni yoritishda quyidagi vazifalar yechildi:

    1.Korxonada buxgalteriya hisobi va hisoboti ma’lumotlarini yuritish jarayonlarini o’rganish;

    2.Temiryo’l tuzilmaviy korxonasida mavjud axborot tizimlari va texnologiyalarini o’rganish va tahlil qilish;

    3.Buxgalteriya hisobi va hisobotini qayta ishlash texnologiyalarining zamonaviy holatini o’rganish;

    4.Temiryo’l tuzilmaviy korxonasida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirilgan tarzda yuritish bo’yicha takliflarni ishlab chiqish.

    Mavzuni yoritish bo’yicha quyidagi qonuniy va me’yoriy hujjatlar axborot manbalari sifatida ko’rib chiqilda va o’rganildi:

    - “Buxgalteriya to’g’risida”gi Qonun;

    - Buxgalteriya hisobining milliy andozalari;

    - Temiryo’l transportidagi me’yoriy hujjatlar;

    - Korxonaning ustavi hamda yillik buxgalteriya va moliyaviy hisobotalari.

    Yakuniy bitiruv malakaviy ishi kirish, uchta bob hamda xulosa va takliflardan iborat.

    Kirish qismida tanlangan mavzuning nomi, uning dolzarbligi, yakuniy bitiruv malakaviy ishining tadqiqot ob’yekti, maqsadi, vazifalari va axborot manbalari aks ettirilgan.

    Birinchi bob “O’zbekiston Buxoro MTUda buxgalteriya hisobi axborot tizimlarining tahlili” bo’lib, unda Buxoro MTUda buxgalteriya hisobini yuritish xususiyatlari va hisob siyosati, Buxoro MTUning moliyaviy-iqtisodiy ko’rsatkichlarining tahlili keltirilgan.

    “Buxoro mintaqaviy temiryo’l uzelida buxgaltreriya hisobi axborot tizimi” deb nomlanadigan ikkinchi bobda Buxoro mintaqaviy temiryo’l uzelida buxgaltreriya hisobi axborot tizimlarining o’rni va mohiyati, Buxoro MTUda buxgalteriya hisobi axborot tizimlarining holati va tahlili jarayoni ko’rib chiqilgan.

    Yakuniy bitiruv malakaviy ishining uchinchi bobi - “Buxoro mintaqaviy temiryo’l uzelida buxgaltreriya hisobi va axborot tizimlarini tadbiq etish samaradorligi”da Buxgalteriya hisobi va axborot tizimlarida iqtisodiy samaradorlik ko’rsatkichlari va ularni hisoblash usullari, Buxoro MTUda buxgalteriya hisobi axborot tizimlarining iqtisodiy samaradorligini hisoblash va Buxgalteriya hisobi majmuaviy tizimi asosida moliyaviy tahlil qilish jarayoni o’rganilgan.

    Yakuniy bitiruv malakaviy ishining so’nggida mavzu yuzasidan asosiy xulosa va takliflar keltirilgan.

    I Bob. Buxoro MTUda buxgalteriya hisobi axborot tizimlarining tahlili

    1.1.Buxoro MTUda buxgalteriya hisobini yuritish xususiyatlari va hisob siyosati
    Buxoro mintaqaviy temiryo’l uzeli (Buxoro MTU) “O’zbekiston temir yo’llari” Davlat Aksiyadorlik Temiryo’l Kompaniyasining (“O’TY” DATK) asosiy tuzilmaviy korxonasi bo’lib, hisob siyosatiga binoan joriy moliyaviy yilda belgilangan tarzda buxgalteriya hisobini yuritadi. Buxoro mintaqaviy temiryo’l uzeli (Buxoro MTU) ning tasdiqlangan hisob siyosatida mazkur korxonadagi buxgalteriya hisobini yuritish va moliyaviy hisobotni tuzishga oid barcha qoidalar va ko’rsatmalar bayon etilgan. Korxonaning boshqaruv tuzilmasi 1.1-rasmda keltirilgan.

    Korxonada buxgalteriya xizmati chiziqli shaklda tashkil etilgan. Barcha buxgalterlar bevosita bosh buxgalterga bo’ysunadi. Shu tarzda, har bir buxgalter o’z uchastkasi bo’yicha hisob yuritadi va uchastka bo’yicha javobgar hisoblanadi.

    Hisob siyosati O’zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi Qonuni, “Hisob siyosati va moliyaviy natijalar” nomli 1- sonli Buxgalteriya hisobining milliy standarti, O’zbekiston Respublikasining boshqa me’yoriy-qonuniy hujjatlari talablariga binoan ishlab chiqilgan.

    Respublika (lot. respublica, res - ish va publicus - ijtimoiy, umumxalq) - davlat boshqaruvi shakli, unda bar cha davlat hokimiyati organlari saylab qoʻyiladi yoki umummilliy vakolatli muassasalar (parlamentlar) tomonidan shakllantiriladi, fuqarolar esa shaxsiy va siyosiy huquqlarga ega boʻladilar.

    Hisob siyosati buxgalteriya hisobini yuritish usullarnii, moliyaviy natijalarni tayyorlash va tuzish qoidalarini o’rganadi, shuningdek, “O’TY” DATK korxonalari, tuzilmaviy bo’linmalari foydalanadigan asosiy hujjat hisoblanadi. Hisob siyosatini tuzishdan asosiy maqsad:

    -faoliyatning istalgan davrida kapitalni, aktivlarni, majburiyatlarni, daromadlar va xarajatlarni baholash imkoniyatini beruvchi axborot tizimini yaratish;

    Siyosat (arab. سياسة (siyasa) - ot tarbiyalash, ot boqish) - davlatni boshqarish sanʼati. Siyosat biror guruh, jamiyatni boshqarish jarayonidir. Ushbu jarayonda tegishli guruh vakillari ham qatnashishadi.

    -“O’TY” DATKda hisob yuritishni unifikatsiyalash va standartlashtirish maqsadida xo’jalik faoliyati buxgalteriya hisobining yagona usullarini qabul qilish;

    -har xil foydalanuvchilar uchun amalda o’rnatilgan qonunchilik asosida yagona usullarni qabul qilgan holda to’liq moliyaviy axborot ko’rsatkichlarini shakllantirish;

    -“O’TY” DATKda buxgalteriya hisobining butunligini saqlashni ta’minlash.

    Tashkiliy tuzilma

    Buxgalteriya hisobi natura va pul ko’rinishida mulk, kapital, majburiyatlar va barcha xo’jalik operatsiyalarining uzluksiz, o’zaro bog’liq va hujjatli aks ettirilishi yo’li bilan yuritiladi.

    Buxoro MTUda buxgalteriya hisobini hisob siyosatiga binoan yuritish xususiyatlari quyidagilardan iborat:

    1.Buxgalteriya hisobini tashkillashtirish, xo’jalik operatsiyalarini amalga oshirishda qonunchilikka asoslanganligi ustidan nazorat qilish bo’yicha javobgarlik Buxoro MTU rahbariga yuklatiladi;

    2.Buxoro MTU rahbari hisob siyosatining hajmidan kelib chiqib:

    a)buxgalteriya xizmatini bosh buxgalter boshchiligidagi tuzilmaviy bo’linma sifatida ta’sis etishi;

    b)shartnomaviy asosda jalb etilgan buxgalter xizmatlaridan foydalanishi;

    c)shartnomaviy shartlar asosida maxsus buxgalterlik firmasi yoki tarkibibga buxgalteriya hisobi sub’yekti kiruvchi xo’jalik birlashmalarining markazlashtirilgan hisobida buxgfalteriya hisobini deligirlash;

    d)mustaqil ravishda buxgalteriya hisobini yuritishi mumkin.

    3.Buxoro MTU rahbari:

    a) ichki hisob va hisobot tizimini ishlab chiqishni;

    b) xo’jalik operatsiyalar ustidan nazoratni;

    c) to’liq va ishonchli buxgalteriya hisobini;

    d) hisob hujjatlarining saqlanishini;

    e) tashqi foydalanuvchilar uchun moliyaviy hisobot tayyorlanishini;

    f) soliq hisoboti va boshqa moliyaviy hujjatlarning tayyorlanishini;

    g) hisobotlarning o’z vaqtida topshirilishini ta’minlab berishi shart.

    4.Buxoro MTU “Xo’jalik yurituvchi sub’yekylarning moliyaviy-xo’jalik faoliyatida buxgalteriya hisobinining hisobvaraqlar rejasi va uni qo’llash bo’yicha yo’riqnomalar” nomli 21-sonli Buxgalteriya hisobi milly andozasi (BXMA)ga asosan tashish faoliyati xususiyatlarini hisobga olgan holda tuzilgan ishchi schyotlar rejasidan foydalanadi. Buxoro MTUda ishchi schotlar rejasi bo’yicha asosan quyidagi schotlardan foydalaniladi:

    - 0100 “Asosiy vositalarni hisobga oluvchi schotlar”;

    - 0200 “Asosiy vositalarning eskirishini hisobga oluvchi schotlar”;

    - 1000 “Materiallarni hisobga oluvchi schotlar”;

    - 2000 “Asosiy ishlab chiqarishni hisobga oluvchi schotlar”;

    - 2300 “Yordamchi ishlab chiqarishni hisobga oluvchi schotlar”;

    - 4100 “Ajratilgan bo’linmalardan olinadigan schotlar”;

    - 5010 ”Milliy valyutadagi pul mablag’lari”;

    - 5110 “Hisob-kitob schoti”;

    - 6010 “Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to’lanadigan schotlar”;

    - 6110 “Ajratilgan bo’linmalarga to’lanadigan schotlar”;

    - 6700 “Mehnat haqi bo’yicha xodimlar bilan hisoblashishni hisobga oluvchi schotlar”;

    - 9000 “Asosiy faoliyatning daromadlarini hisobga oluvchi schotlar”;

    - 9400 “Davr xarajatlarini hisobga oluvchi schotlar”;

    - 9910 “Yakuniy moliyaviy natija” kabi schotlar va boshqalar.

    Ular asosida xo’jalik operatsiyalari aks ettirilib , hisobvaraq 4ta subschot va 4ta analitik schotdan iborat bo’ladi. 4ta analitik schot kompaniya va MTUdagi sexlar, korxonalar, xaridor va mol yetkazib beruvchilarning tartiblangan raqamini bildiradi.

    Quyidagi 1.2-jadvalda korxonaning analitik schotlari korrespondensiyalanadi:

    1.2- jadval

    Korxonada analitik schotlar korrespondensiyasi *



    Xo’jalik operatsiyasi

    Debet

    Kredit

    1.Toshkent MTU tomonidan VP Buxoroga “Lend krauzer“ avtomashinasini foydalanishga berildi.

    20252374

    61130036

    2.Yuk bo’limi VChD-7 dan asosiy faoliyati uchun inventar va xo’jalik buyumlarini qabul qilib oldi.

    20120157

    10800002

    3.MTUning tibbiy punkti uchun dori-darmon olib kelindi.

    94202947

    60100798

    4.O’tgan yillar xarajatlari hisobdan chiqarildi.

    94393897

    40100000

    5. 1-sex ishchilariga ish haqi to’landi.

    67100001

    50100001

    *Manba: Buxoro MTU ma’lumotlari

    Ishchi schyotlar rejasida ko’zda tutilmagan operatsiyalar vujudga kelganida “Moliya va buxgalteriya hisobi” boshqarmasi tomonidan to’ldiriladi. Ishchi schyotlar rejasi Buxoro MTU tomonidan asosiy (tashish) faoliyati bo’yicha bajarilishi majbur bo’lgan hujjat hisoblanadi. Buxoro MTU schyotlardagi analitik kodlarni mustaqil belgilaydi.

    Mustaqillik - davlatning ichki va tashqi ishlarda boshqa davlatlarga qaram boʻlmay faoliyat koʻrsatishi. M. tamoyillariga rioya etish davlatlararo oʻzaro munosabatlarda yetakchi, hukmron qoidadir. Har bir davlatning mustaqilligini tan olish oʻzaro tinchtotuv yashashning prinsiplaridan biridir.

    5. Buxgalteriya hisobi ikkiyoqlama yozuv usulida hisoblash texnikasi yordamida yuritiladi. Buxoro MTUdagi dastlabki hujjatlar asosan axborot-hisoblash markazining mashina hisoblash stansiyalarida qayta ishlanadi.

    6. Xo’jalik operatsiyalarini hisobga oluvchi namunaviy shakllarga ega bo’lmagan dastlabki hujjatlar, shuningdek O’zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi Qonunining 9-moddasiga binoan rasmiylashtiriladigan ichki buuxgalteriya hisoboti uchun shakllar kompaniyaning “Moliya va buxgalteriya hisobi” boshqarmasi boshlig’i tomonidan tasdiqlanadi.

    Qayta ishlanadigan namunaviy shakllarga ega bo’lmagan dastlabki hujjatlar kompaniyaning “Moliya va buxgalteriya hisobi” boshqarmasi bilan kelishilgan holda Buxoro MTU rahbari tomonidan tasdiqlanadi.

    Buxoro MTU rahbari o’z buyrug’ida mulkning alohida ko’rinishlarini tasarruf qilish huquqi berilgan shaxslarni, shuningdek, moliyaviy, hisob va boshqa hujjatlarda birinchi va ikkinchi imzo huquqiga ega bo’lgan shaxslar ro’yhatini beradi.

    Xo’jalik operatsiyalari “Buxgalteriya hisobi to’g’risida”gi Qonunining 9-moddasiga binoan dastlabki hujjatlarning namunaviy va qat’iy belgilangan shakllaridan foydalangan holda rasmiylashtiriladi. Buxgalteriya hujjatlarining o’z vaqtida tayyorlanishi, ularni buxgalteriya hisobida aks ettirish uchun belgilangan muddatda yetkazib berish, hujjatlardagi ma’lumotlar mazmuni uchun bu hujjatlarni tayyorlagan shaxslar javobgar hisoblanadi. Dastlabki hujjatlar ularni tayyorlagan shaxslar tomonidan imzolanadi.Imzo huquqiga ega bo’lgan shaxslar tomonidan imzolanmagan hujjatlar haqiqiy emas deb topiladi.

    Buxoro MTUdagi asosiy vositalar hisobi “Asosiy vositalar” nomli 5-sonli BHMA va boshqa me’yoriy hujjatlarga ko’ra yuritiladi va dastlabki qiymatida kirim qilinadi.

    Asosiy vositalarni kapital, joriy ta’mirlash, shuningdek ularni ish holatida ushlab turish xarajatlari korxona va bo’linmalar xarajatlari bo’lib, asosiy vositalar tannarxiga kiritilmaydi.

    Buxoro MTUda asosiy vositalarning barcha turlariga amortizatsiya ajratmalari bir maromli (to’g’ri chiziqli) usul yordamida hisoblanadi. Buxoro MTU boshqa usullardan foydalanishi ham mumkin. Bunda soliqqa tortish maqsadida O’zbekiston Respublikasi Soliq kodeksida belgilangan me’yorlar qo’llaniladi.

    Qiymati eng kam ish haqining 200 baravarigacha bo’lgan asosiy vositalarni (harakatlanuvchi tarkib va avtotransport) hisobdan chiqarish korxona tomonidan mustaqil amalga oshiriladi, bo’linmalar esa yuqori tashkilot bilan kelishgan holda.

    Qiymati eng kam ish haqining 200 baravaridan ortiq bo’lgan asosiy vositalarni, shuningdek, harakatlanuvchi tarkib va avtotransportni hisobdan chiqarish kompaniya buyrug’iga ko’ra amalga oshiriladi.

    Nomoddiy aktivlar - moddiy-buyumlashgan ko’rinishga ega bo’lmagan, xo’jalik faioliyatida ishlatiladigan va ekspluatatsiyada uzoq muddat davomida (bir yildan ortiq) xizmat qilishga mo’ljallangan mulkchilik ob’yektidir. Nomoddiy aktivlar hisobi 7-sonli BHMAga binoan yuritiladi va ularga patentlar, litsenziyalar, intellektual mulk, kompyuter dasturiy ta’minotlari, mualliflik huquqlari, marketing huquqlari, tashkiliy xarajatlar (yangi xo’jalik sub’yektlarini barpo etish xarajatlari) kiradi.

    Nomoddiy aktivlarni qayta baholash aktivning bozor qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo’lgandagina o’tkazilishi mumkin.

    Nomoddiy aktivning amortizatsiyalanadigan qiymati tizimli ravishda eskirish doimiy summalarini hisoblashning to’g’ri chiziqli usulida taqsimlanadi va quyidagicha hisoblanadi:


    • Xizmat qilish muddati besh yildan kam bo’lgan nomoddiy aktivlarga- xizmat qilish muddati bo’yicha;

    Xizmat qilish muddatini aniqlab bo’lmaydigan (ammo ”O’TY” DATK faoliyati muddatidan uzoq bo’lmagan) nomoddiy aktivlarga - besh yil.

    Tovar moddiy zaxiralarining hisobi 4-sonli “Tovar moddiy zaxiralar” BHMAga ko’ra yuritiladi.

    Tovar moddiy zaxiralrga quyidagilar kiritiladi:


    • Xomashyo va materiallar, yoqilg’i, taralar, ehtiyot qismlar, qurilish materiallari ko’rinishidagi ishlab chiqarish zaxiralari;

      Ishlab chiqarish, moddiy ishlab chiqarish - jamiyatning yashashi va taraqqiy etishi uchun zarur boʻlgan moddiy boyliklar (turli iqti-sodiy mahsulotlar)ni yaratish jarayo-ni; ishlab chiqarish omillarini isteʼ-mol va investitsiyalar uchun moʻljallangan tovarlar va xizmatlarga aylantirish. I.ch.



    • Inventar va xo’jalik buyumlari;

    • Sotishga mo’ljallangan tovarlar.

    Materiallarni sotib olish va tayyorlash hisoblari xomashyo va materiallarni hisobga oluvchi (1000) va materiallar qiymatidagi og’ishishlar (1600) hisobvaraqlarda yuritiladi.

    Ishlab chiqarishga beriladigan tovar moddiy zaxiralaning haqiqatdagi qiymati FIFO usulida (davr bo’yicha birinchi xaridlar tannarxi bo’yicha) aniqlanadi. Materiallarni tabiiy kamayishi bo’yicha hisobdan chiqarishda qonunchilik bilan o’rnatilgan me’yorlardan foydalaniladi.

    “O’TY” DATKning qayerida joylashishidan qat’i nazar Buxoro MTUning barcha mol-mulki va barcha turdagi moliyaviy majburiyatlari inventarizatsiya qilinadi. Inventarizatsiya har yili 19-sonli BHMAga ko’ra o’tkaziladi.

    Inventarizatsiya quyidagi hollarda o’tkazilishi shart:



    • Mulk ijaraga berilganda, sotib olinganda, sotilganda, shuningdek, qonunchilikda ko’zda tutilgan davlat korxonasi tshkil etilganda ( davlat tasarrufidan chiqarilganda);

    • Yillik moliyaviy hisobot to’ldirilishidan oldin (hisobot yilining 1-oktabridan keyin inventarizatsiya qilingan mol-mulkdan tashqari);

    • Mol-mulkni qabul qilish– topshirish vaqtida;

    • Moddiy javobgar shaxs almashganida.

    Shuningdek, korxona va bo’linmalarga tegishli bo’lmagan, ammo buxgalteriya hisobida hisobga olingan (javobgarlik ostida saqlanayotgan, ijaraga olingan, ta’mirlash uchun olingan) ishlab chiqarish zaxiralari va mol-mulkning boshqa shakllari ham inventarizatsiya qilinadi.

    Mol-mulk inventarizatsiyasi joylashgan joyi va moddiy-javobgar shaxslar kesimiga qarab o’tkaziladi.

    Pul mablag’lari, pul hujjatlari va qat’iy hisobot blanklari inventarizatsiyasi har oyda o’tkaziladi.

    Tovar moddiy zaxiralarning yillik inventarizatsiyasi hisobot oyining 1-oktabr holatiga o’tkaziladi.

    Inventarizatsiya natijalari u o’tkazilgan oyning hisobida va hisobotida, yillik inventarizatsiya natijalari esa yillik moliyaviy hisobotda aks ettiriladi.

    Inventarizatsiya natijalari (ortiqcha yoki kamomad) taqqoslama qaydnomalarda aks ettiriladi. Taqqoslama qaydnomalarda inventarizatsiya natijalarini rasmiylashtirish (kirimi, hisobdan chiqarish, aybdor shaxsga yuklash) ko’rsatilgan. Taqqoslama qaydnoma komissiya a’zolarining barchasi tomonidan imzolanadi.

    Kassadagi milliy valyutadagi pul mablag’lari hisobi “Yuridik shaxslarning kassa operatsiyalarini yuritish qoidalari” asosida va 5010 - “Milliy valyutadagi pul mablag’lari” hisobvarag’ida yuritiladi.

    Naqdsiz pul hisoblari quyidagilarga binoan amalga oshiriladi:

    - “O’zbekiston Respublikasida naqdsiz pul hisoblari to’g’risida”gi Nizomga asosan;

    - “O’TY” DATK korxonalari hisob raqamlaridan to’lovlarni amalga oshirish tartibi to’g’risida”gi Nizomga binoan;

    - “Markaziy bankning qisqa muddatli kreditlaridan maqsadli moliyalashtirish sxemalari bo’yicha respublika budjetining rejali xarajatlarini moliyalashtirishda foydalanish tartibi to’g’risida”gi Nizomga ko’ra.

    Buxoro MTUning moliyaviy-xo’jalik faoliyati bo’yicha hisobot quyidagi yo’nalishlarda tuziladi:



    • Buxgalteriya hisobi;

    • Statistika hisobi;

    • Soliq hisobi.

    Buxoro MTU “O”TY” DATKning korxonalari va ajratilgan bo’linmalari, shuningdek, “O’TY” DATK tarkibiga kiruvchi aksiyadorlik jamiyatlari bilan hisob-kitoblarini 4110 - “Ajratilgan bo’linmalardan olinadigan schotlar” va 6110 -“Ajratilgan bo’linmalarga to’lanadigan schotlar” balans hisobvaraqlarida yuritadi.

    Kompaniyaning asosiy faoliyat korxonalari va bo’linmalari bilan kompaniyaning boshqa faoliyati korxonalari o’rtasidagi o’zaro hisob-kitoblar 4120 - “Sho’ba va qaram xo’jalik korxonalaridan olinadigan hisoblar” va 6120 - “Sho’ba va qaram xo’jalik korxonalariga beriladigan hisoblar” hisobvaraqlarida olib boriladi.

    Bu hisobvaraqlarda yig’ilgan summalar balans tuzilganida va kompaniyada umumlashtirilganida nazorat qilinadi.

    Buxoro MTUni moliyalashtirish ichki o’zaro hisob-kitoblar bo’yicha qarzi bo’lmagan holda 2003-yilning 19-martida Kompaniya raisi tomonidan tasdiqlangan ““O’TY” DATKning korxonalari va bo’linmalarining xo’jalik-moliyaviy faoliyati to’g’risida”gi Nizomiga ko’ra amalga oshiriladi.

    Qarzdorlik bo’lgan holda Buxoro MTU rahbariyati qarzdorlik sabablari ko’rsatilgan va ma’lum muddatga moliyaviy yordam ko’rsatilishi iltimos qilingan doklad taqdim etishlari shart.

    Yordamchi-ko’makdosh faoliyatdan olingan daromad va yuridik shaxs bo’lmagan bo’linma xarajatlari o’rtasidagi farq har oyda yuqori tashkilot balansiga o’tkaziladi. Buning natijasida dotatsiya ajratiladi yoki foydasi o’zlashtiriladi.

    Xarajatlarni qoplashga ajratilgan dotatsiya 9690-“Moliyaviy faoliyat bo’yicha boshqa xarajatlar” hisobvarag’ida aks ettiriladi. Dotatsiya olinganda 9590-“Moliyaviy faoliyatdan boshqa daromadlar” hisobvarag’ida ko’rsatiladi. Foyda o’zlashtirilganda teskari provodka beriladi.

    Ijtimoiy soha korxonalarini moliyalashtirish tasdiqlangan smeta bo’yicha markazlashtirilgan holda amalga oshiriladi.

    Buxoro MTUning soliqqa tortilshi O’zbekiston Respublikasi

      1   2   3   4


    Download 393.04 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Buxoro mtu mintaqaviy temir yo’l uzeli Bitiruvchi : Muyinova A. Raxbar: Sultanova S. M

    Download 393.04 Kb.