6.3 Yillik ishlatish xarajatlarini aniqlash
a) Elektr energiya isrofi uchun xarajatlar quyidagicha aniqlanadi:
И w = β WΣ .
Bu yerda WΣ – jami elektr energiya isrofi, β - ko’rilayotgan elektr tarmog’idan elektr stantsiya turi va quvvatga bog’liq bo’lgan isrof .
Hisoblarda β = 97,3 so’m/kVt * soat olinsin.
b) Amartizatsiya uchun yillik ajratmalar tarmoqdagi alohida elementlarning ishdan chiqishini qoplash xarajatlariga sarf bo’ladi.
Amartizatsiya xarajatlari iqtisodiy xarajatlardan % bo’yicha aniqlanadi :
Иa = .
Bu yerda K- ko’rilayotgan variantning 6.2 da topilgan iqtisodiy xarajatlari, αα- amartizatsiya uchun % dagi ajratmalari (6-14 – jadvaldan olinadi).
Yillik ta’mirlash va xizmat ko’rsatishdagi chiqimlar
Bu chiqimlar tahlil qilinayotgan tarmoqda o’z ichiga elektr uzatish tarmoqlari va podstantsiyalarni boshqarilishdagi xarajatlarini, ya’ni xizmat ko’rsatuvchi xodimlar uchun (oylik maoshlari, moddiy rag’batlantirish) elektr tarmog’ini ta’mirlash va boshqa xarajatlarni o’z ichiga oladi. Barcha bu xarajatlar iqtisodiy xarajatlardan kelib chiqqan holda % larda aniqlanadi:
Иa = .
bu yerda αt – ta’mirlash va xizmat ko’rsatish xarajatlarini hisobga oladigan koeffitsiyent.
6.4 Radial va yopiq elektr ta’minot variantlarini solishtirish va eng
qulayini tanlash.
6.2 va 6.3dagi tavsiyalar bo’yicha bajarilgan hisoblash variantlari texnik – iqtisodiy taqqoslash jadvali ko’rinishida ifoda etiladi.
6.1-jadval
Texnik – iqtisodiy taqqoslash
Solishtiriladigan
elementlar
|
Radial variant
|
Halqali variant
|
Qurilma tavsifi
|
Birlik narxi,mln. so’m
|
Jami narxi, mln. so’m
|
Qurilma tavsifi.
|
Birlik narxi, mln. so’m
|
Jami narxi,mln. so’m
|
Iqtisodiy xarajatlar1. Elektr uzatish tarmoqlari
|
1-HT 220kV
|
2xACO-240 = 2x90km, ikki zanjirli metall ustun
|
27
|
490
|
-
|
-
|
-
|
2-HT 110kV
|
ACO-300 = 60 km bir zanjirli metall ustun
|
30
|
180
|
-
|
-
|
-
|
JAMI :
|
|
57
|
670
|
|
|
|
2. Podstantsiyalar, Podstantsiya “B”
|
Transformator
|
2xATDSTN-200000/220/110
|
1104
|
2208
|
-
|
-
|
-
|
220kV-OTQ
|
5 ta yacheyka
|
256
|
1280
|
-
|
-
|
-
|
110kV-OTQ
|
3 ta yacheyka
|
160
|
480
|
-
|
-
|
-
|
10kV-YoTQ
|
24 ta yacheyka
|
13
|
312
|
-
|
--
|
-
|
JAMI:
|
|
1533
|
4280
|
-
|
-
|
-
|
Podstantsiya “C”
|
Transformator
|
2xTRDN 40000/110
|
492
|
984
|
|
-
|
-
|
Va huddi shunday barcha podstantsiyalar uchun Jami Kps
|
3. Quvvat isrofiga
Quvvat isrofi ΔP = (4. 6 dan ) Kr Variant uchun jami iqtisodiy xarajatlar
KΣ = Kht Kps K P
YILLIK BOSHQARILISH UCHUN XARAJATLAR
1. Isrof bo’lgan energiya narxi
|
a) Tarmoqlarda
|
|
|
-
|
|
|
-
|
b) Podstantsiyalarda
|
|
|
-
|
|
|
-
|
Jama IΔw
|
|
|
-
|
|
|
-
|
2. Amartizatsiya xarajatlari
|
a)Tarmoqlarda
|
110kV
(yog’och ustun )
110kV (metall ustun)
220kV (metall ustun, uchun)
|
|
|
|
|
|
Podstantsiyalarda
|
110kV
220kV
|
|
|
-
|
|
|
Jami Ia
3. Ta’mirlash va xizmat ko’rsatishga
|
a) 110kV-HT yog’och ustun
|
|
|
-
|
|
|
110kV-HT metall ustun
|
|
|
-
|
|
|
220kV-HT metall va t/b ustun
|
|
|
-
|
|
|
Jami It
|
|
|
|
|
|
4. Jami yillik boshqarilloyihasi uchun xarajatlar
|
ИΣ = ИΔw Иa Иt
|
|
|
|
|
|
5. Keltirilgan xarajatlar
Z1 = Z2 =
|
Xulosa. Variantlarni keltirilgan xarajatlar uslubida texnik–iqtisodiy hisoblash va solishtirish yo’li bilan Zni minimum bo’lgan varianti tanlanadi. Agar, variantlarni solishtirishda hisobiy xarajatlari o’rtasidagi farq 10- 15 % chegarasida bo’lsa, unda yopiq variantni yoki elektr ta’minotning yuqoriroq kuchlanishga ega bo’lgan variantini istiqbolliroq variant sifatida tanlash ma’qul.
Izoh:
1. 35, 110 va 220kV OTQ yacheykalari sonini aniqlashda talaba, kurs loyihasi rahbari tasdiqlagan hudud elektr ta’minotining bir chiziqli printsipial sxemasiga asoslanadi.
2. Variantlarni solishtirishda texnik – iqtisodiy hisoblar jadvalida butun tarmoq va podstantsiyalarning faqat oxirgi narxi va yillik ishlatilish uchun ketgan xarajatlarning umumiy qiymati keltiriladi.
-
Elektr energiya uzatishning FIKini aniqlash
FIK iste’molchilarning aktiv qiymatlari yig’indisi va ishlab chiqilayotgan jami quvvatlar yig’indisining nisbati bilan aniqlanadi:
η .
Sistema berayotgan ortiqcha aktiv quvvat, yuklamalar quvvatiga qo’shiladi. Sistema orqali qoplanayotgan, hamda ishlatilish davrida yetishmayotgan quvvat generatorlarning aktiv quvvatiga qo’shiladi.
6.2 – jadval
Izolyatsiyalanmagan po’lat – alyuminiy simlarning tavsifi. Alyuminiy (Aluminium), A1 -Mendeleyev davriy sistemasining III guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib raqami 13, atom massasi 26,9815; Aluminiy lot. alumen (achchiqgosh) so‘zidan kelib chiqqan. Tabi-atda bitta barqaror izotop holida (AG‘ 100%) uchraydi, bir necha sun’iy radio-aktiv izotoplari bor, ular orasida eng ahamiyatlisi A12’ (yarim yemirilish dav-ri 7,4-105 y.).
Simning markasi
|
Simning tashqi diametri, mm
|
Yuklamaning
davomiy ruhsat etilgan toki, A
|
1km simning solishtir-ma aktiv qarshiligi, Om/km
|
AC-35/7
|
8,4
|
175
|
0,85
|
AC-50/9
|
9,6
|
210
|
0,65
|
AC-70/11
|
11,4
|
265
|
0,46
|
AC-95/16
|
13,5
|
330
|
0,33
|
AC-120/19
|
15,2
|
380
|
0,27
|
AC-150/24
|
17,0
|
445
|
0,21
|
AC-185/29
|
19,0
|
520
|
0,17
|
AC-240/32-39-56
|
21,6
|
605
|
0,13
|
AC-300/39-48-66
|
23,5
|
690
|
0,108
|
AC-400/51-93
|
27,2
|
825
|
0,08
|
AC-500/64
|
30,2
|
945
|
0,065
|
6.3 –jadval
35 – 220kV nominal kuchlanishdagi po’lat-alyumininy simli HT larinining hisobiy ma’lumotlari
(100km uchun)
Sim markasi
|
r0, Om
|
35kV
|
110kV
|
220kV
|
x0
Om/km
|
b0
Sim
10-3
|
x0
Om/km
|
b0
sm
10-4
|
q0
MVAr/km
|
x0
Om/km
|
b0
sm
10-4
|
q0
MVAr/km
|
AC-35/7
|
-
|
44,5
|
2,59
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
AC-50/9
|
-
|
43,3
|
2,65
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
AC-70/11
|
42,8
|
43,2
|
2,73
|
44,4
|
2,55
|
3,4
|
-
|
-
|
-
|
AC-95/16
|
30,6
|
42,1
|
2,81
|
43,4
|
2,61
|
3,5
|
-
|
-
|
-
|
AC-120/19
|
24,9
|
41,4
|
2,85
|
42,7
|
2,66
|
3,55
|
-
|
-
|
-
|
AC-150/24
|
19,8
|
40,6
|
2,9
|
42,0
|
2,70
|
3,60
|
-
|
-
|
-
|
AC-185/29
|
16,2
|
-
|
2,96
|
41,3
|
2,75
|
3,70
|
-
|
-
|
-
|
AC-240/32-39-56
|
12
|
-
|
-
|
40,5
|
2,81
|
3,75
|
43,5
|
2,60
|
13,9
|
AC-300/39-48-66
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
42,9
|
2,64
|
14,1
|
AC-400/51-93
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
42,0
|
2,70
|
14,4
|
AC-500/64
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
-
|
41,3
|
2,74
|
14,6
|
6.4– jadval
A va AC simli HT larining qizish bo’yicha davomiy ruxsat etilgan quvvati, MVA
Simning markasi
|
Kuchlanish , kV
|
35
|
110
|
220
|
AC-35/7
|
10,7
|
-
|
-
|
AC-50/9
|
14
|
-
|
-
|
AC-70/11
|
17,5
|
55
|
-
|
AC-95/16
|
21,4
|
67
|
-
|
AC-120/19
|
24,1
|
75,8
|
-
|
AC-150/24
|
28,2
|
88,8
|
-
|
AC-185/29
|
32,7
|
103
|
-
|
AC-240/32-39-56
|
-
|
122
|
244
|
AC-300/39-48-66
|
-
|
142
|
276
|
AC-400/51-93
|
-
|
-
|
346
|
AC-500/64
|
-
|
-
|
388
|
6.5– jadval
|