Tabiiy fanlar




Download 4.78 Mb.
bet26/94
Sana22.07.2021
Hajmi4.78 Mb.
#15496
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   94
2. Vektorlar ustida amallar.

Vektorlarni qo’shish, ayirish amallari o’rta maktab dasturidan ma’lum bo’lgan uchburchak va parallelogramm qoidalariga asosan amalga oshiriladi.



5-ta’rif: boshlari biror A nuqtada yotgan ikki AB va AD vektorning yig’indisi deb shu ikki vektordan yasalgan ABCD parallelogramning A uchidan S uchiga yo’nalgan va uzunligi AC dioganalning uzunligiga teng bo’lgan AC vektorga aytiladi, ya’ni

AB+AD=AC




Berilgan vektordan vektorni ayirish uchun ixtiyoriy O nuqtadan boshlab OA= va OB = vektorlar yasaladi, so’ngra OB vektorning vektor uchidan OA vektorning A uchiga yo’nalgan BA vektor yasaladi. Keyingi vektor izlangan ayirma vektor bo’ladi.







А




О



В


b

6-ta’rif: vektor va skalyar son berilgan bo’lsa, vektorning songa ko’paytmasi deb quyidagi shartlarni qanoatlantiradigan vektorga aytiladi.

a) Agar bo’lsa, vektor vektor bir xil yo’nalishda () aks holda bo’lsa, va vektorlar qarama-qarshi yo’nalishda bo’ladi.

b) b vektorning uzunligi (moduli) |b|=|λ| |a| formula asosida topiladi.



Vektorlarni qo’shish xossalari.

1. a+(b+c) = (a+b)+c (assotsiativlik).

2. a+b=b+a (kommutativlik).

3. Har qanday a vektorga nol vektor qo’shilsa, a vektor ‘osil bo’ladi, ya’ni a+0= a.

4. Har qanday a vektor uchun shunday a vektor mavjudki, uning uchun: a + a =0 bo’ladi.

Vektorlarni songa ko’paytirishni xossalari.

1. vektor uchun 0 a =0; 2. R uchun a 0=0.

3. vektor uchn 1 a = a (-1) a =- a.

4. vektor va xar qanday R sonlar uchun ()=()

5. va uchun ()=+.

6. , lar va uchun (+)=+.



Download 4.78 Mb.
1   ...   22   23   24   25   26   27   28   29   ...   94




Download 4.78 Mb.