• Ishsizlar
  • Ishsizlik darajasi =(ishsizlar soni / ishchi kuchi soni)x100 Ishsizlikning quyidagi turlari mavjud: -friksion ishsizlik; -tarkibiy ishsizlik;
  • Tarkibiy ishsizlik.
  • Davriy ishsizlik
  • Ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o’lchanishi




    Download 80 Kb.
    bet2/4
    Sana19.02.2024
    Hajmi80 Kb.
    #158867
    1   2   3   4
    Bog'liq
    Mavzu-3
    3X4 RASMMM111, Blank Template, 1-ma\'ruza, 3, bosh qismi, 5-Shaxsiy topshiriq 2023, План стен Аэропорт, 1323354, 1-LABOR, FOTIMA REJA55, Tarmoq, СТАТИСТИЧЕСКАЯ ОТЧЕТНОСТЬ NUKUS PGS 1, Toshtemirova Diskret 1, sement (2)
    3.2. Ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o’lchanishi.


    Ishchi kuchi yoki iqtisodiy faol aholi deganda mehnatga layoqatli yoshdagi ishlayotgan va ishsiz yurgan aholining umumiy soni tushuniladi.
    Ishchi kuchiga bo’lgan talab miqdorining ishchi kuchi taklifi miqdoridan kam bo’lishi ishsizlikni keltirib chiqaradi.
    Ishsizlar – bu, ishchi kuchining bir qismi bo’lib, ijtimoiy ishlab chiqarishda band bo’lmagan, lekin ishlashni xohlovchi va faol ish qidirayotgan aholidir.
    Ishsizlik darajasi deb ishsizlarni ishchi kuchi soniga nisbatiga (% hisobida) aytiladi va uni quyidagi formula bilan aniqlash mumkin:


    Ishsizlik darajasi =(ishsizlar soni / ishchi kuchi soni)x100
    Ishsizlikning quyidagi turlari mavjud:
    -friksion ishsizlik;
    -tarkibiy ishsizlik;
    -davriy ishsizlik.
    Friksion ishsizlik. Unga ish kidirayotgan yoki yakin vaktlar ichida ish bilan ta’minlanishni kutayotgan ishchi kuchi kiradi. Ishsizlikning bu turi asosan ish yoki turar joylarni o’zgartirish, o’kuv yurtlarini tugatish va shuningdek, boshka sabablardan kelib chikadi. U doimo mavjud bo’lib, ma’lum bir darajada kerakli xisoblanadi.
    Tarkibiy ishsizlik. Tarkibiy ishsizlar guruxiga ishlab chikarish strukturasining o’zgarishi natijasida ishchi kuchiga talab tarkibining o’zgarishi natijasida ishsiz kolganlar kiradi. Unga asosan malakalarini o’zgartirishi va oshirishi, ma’lumot olishi, yangi kasb egallashi lozim bo’lgan ishsizlar guruxlari kiradi. Friksion ishsizlik bilan tarkibiy ishsizlikning asosiy farki shundaki, birinchisida, ma’lum malaka va tajriba mavjud bo’ladi va undan foydalanib, ish joylarini tezrok topib olishadi, ikkinchisida esa, ishchi kuchi darxol va tezrok ish joylarini topa olmaydi.
    Davriy ishsizlik asosan ishlab chikarishning pasayishi natijasida ishchi kuchiga bo’lgan talabning kamayishidan paydo bo’ladi. Davriy pasayish tovar va xizmatlarga bo’lgan yalpi talabning kamayishini, shunga muvofik, yalpi tatalabning kamayishini, va okibatda axolining ish bilan bandligi kiskarishi va ishsizlikning o’sishini bildiradi.

    Download 80 Kb.
    1   2   3   4




    Download 80 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o’lchanishi

    Download 80 Kb.