• II.BOB. Elektron pochta serveri bilan ishlaydigan mijoz dasturini yaratish.
  • 2.2.C da Net.mail kutubxonasi bilan ishlash.
  • Buxoro davlat universiteti




    Download 221.22 Kb.
    bet2/3
    Sana15.03.2017
    Hajmi221.22 Kb.
    1   2   3

    1.1.1-chizma.Microsoft Outlook dasturining ishchi oynasi va tuzilmasi

     Bo'limlar nomi va vazifasi:

        1.Dastur sarlavhasi - dastur va hujjat nomini aks ettiradi;

    2.Bosh menyu-barcha buyruq, dastur imkoniyatlari va sozlashlarni o'ziga olgan;

    3.Uskunalar paneli-keng qo'llaniladigan va tez-tez murojaat etiladigan uskunalarni o'ziga olgan;

    4.Navigasiya tugmalari-oldingi yoki keyingi hujjatga o'tish tugmalari;

    5.Adres (manzil) -Veb-sahifa, "Moy kompyuter", "Moy dokumenti" kabi internet manzillarni kiritish satri;

    6.Adresnay- kniga (kontakti);     

    7.Soobshenie -Statistika qismi, yaratilgan, yuborilgan va qabul qilingan elektron pochta hujjatlari sonini ko'rsatadi;

    8. Zadachi-masalalar ro'yxati;

    9.Moy yarliki-boshqa vazifalar bo'limiga o'tish, masalan kelgan, yuborilgan, o'chirilgan kabi hujjatlarni shu yerda batafsil ko'rish mumkin;

    10.Ish maydoni-hujjatlar mazmunini qisqacha yoki to'liq tasvirlar maydoni.

     Windows operatsion sistemasi tarkibidagi Outlook Express dasturiga kirish uchun Pusk (Boshla) menyusiga, undan Programmi (Dasturlar) ga kirib, mazkur dasturni tanlaymiz va natijada quyidagi oyna hosil bo'ladi:

    1.1.2-chizma.Microsoft Outlook Express dasturining ish oynasi va tuzilmasi

    Yangi elektron pochta hujjatini yaratish uchun Bosh menyuning Fayl bo'limidan Sozdat (Yaratish) farmoishini yoki uskunalar panelidagi Sozdat soobshenie (Xat yaratish) tugmasini bosish kerak.

    1.1.3-chizma. Yangi elektron pochta hujjatini yaratish

    Hosil bo'lgan oynada xatni kiritib Komu: (Kimga) satriga xatni kimga yuborayotgan bo'lsak, uning elektron pochta manzilini, agar kerak bo'lsa ikkinchi manzilini ham ko'rsatib, Otpravit (Jo'natish) tugmasini bosamiz. Agar zarur bo'lsa xat bilan birgalikda boshqa matn bo'lmagan ixtiyoriy faylni (arxiv, dastur, rasm, audio, video va hokazoni) yuborish mumkin. Buning uchun Vlojit (Joylash) tugmasini bosib, ularni ko'rsatish kerak.

    The Bat! — Windows OS da elektron pochta bilan ishlash uchun yaratilgan shartli-bepul programma. RITLabs Maldoviya kompaniyasi tomonidan ishlab chiqiladi.

    THE BAT pochta kliyentini ishlatishda:

    -Dasturni sozlash talab etiladi;

    -Xatlarni serverda ko’rish va o’chirish, serverga va foydalanuvchi kompyuteriga yuklash, o’qish hamda Internetga kirmasdan ham xatlarga javob yozish mumkin.

    -Antivirus sistema yaxshi tashkillashtirilgan.

    The Bat! programmasi Rossiya va sobiq SSSR davlatlari foydalanuvchilari orasida mashhur. SMTP, POP3, IMAP protokollarida ishlay oladi. Programmaning ikki versiyasi mavjud: Home va Professional. Professional versiyasida orfografiyani tekshirish, xabarlarni S-MIME va OpenPGP standartlari yordamida shifrlash, lokal ma`lumotlar bazasini shifrlash va biometrik autentifikasiya qilish imkoniga ega. The Bat! ko`p miqdorli kiril kodirovkalarida ishlay oladi, shuningdek windows-1251, koi8-r, iso-8859-5 va boshqalarda. Shuningdek The Bat!da xabarlarni rezervda saqlash (umumiy rezerv faylida yoki har bir alohida accountda), adreslar kundaligi va foydalanuvchi talabi bo`yicha moslash yoki avtomatik ravishda moslash imkoniga ega.

    The Bat pochta mijozini sozlash yo`riqnomasi

    1.The Bat o`rnatilgan va ochiq dasturida yangi pochtani yarating. Buning uchun dastrudagi asosiy menyuda «Ящик» bo`limidagi «Новый ящик» bandini tanlang. So`ng, dialog oynasida pochta nomini kiriting.

    1.1.4-chizma. The Bat pochta mijozini sozlash yo`riqnomasi

    2. Pochta ochilgandan keyin uning sozlamalarini kiritish kerak. Ushbu amal kontekst menyusidagi pochta nomiga sichqonchaning o`ng tugmasini bosish orqali bajariladi.

    3. Pochtani jo`natish sozlamalarida SMTP serveri maydoniga web.umail.uz deb kiriting.

    4. «Соединение – обычное», «Порт 25» – ushbu ko`rsatkichlarni o`zgartirmang!

    5. Pochtani qabul qilish uchun pochta serveri grafasida – web.umail.uz ni yozing.

    6. «Пользовател» maydoniga pochta manziligizni kiriting (pochta manzilingizning @ belgichigacha bo`lgan qismi yozilishi kerak)

    7. Pochtani yaratishda foydalanilgan parolni kiriting (ID.UZ dagi parol bilan adashtirmang)

    8. «Протокол POP3» – o`zgartirmang.

    9. «Соединение – обычное» va Порт 110 – o`zgartirmang.

    10. Server «Timeout» va «Тип доставки» maydonlarini o`zgartirmang yoki zarar bo`lganda keyin o`zgartirishingiz mumkin.

    1.1.5-chizma.Server «Timeout» va «Тип доставки» maydonlari

    11. Agar hamma amallar to`g`ri bajarilgan bo`lsa, pochtadagi barcha xatlar The Bat ga o`tadi. Pochtangiz ish uchun tayyor. Pochtada xatlarni qabul qilish, yuborish va o`qish mumkin.



    1.1.6-chizma. Pochtada xatlarni qabul qilish, yuborish va o`qish



    1.2.C# dasturlash tili va imkoniyatlari

    C# dasturi 90-yillarning oxirida ishlab chiqilib Microsoft. NET ning bir qismiga aylandi. Al`fa versiya sifatida 2000 yildan boshlab ishlatila boshladi. C # bosh arxitektori butun dunyo dasturchilari ichida birinchilar qatorida turgan va butun dunyo tomonidan tan olingan Anders Hejlsberg bo`ldi. Uning 1980 yillarda chiqarilgan Turbo Paskal dasturi orqali ham tanishimiz mumkin.

    C# bevosita C, C++ va Java bilan bog`liq. Chunki bu uchta til dasturlash olamida eng mashhur tillardir. Bundan tashqari profisanal dasturchilar C va C++ ni va juda ko`pchilik Java tilida ish yuritadi.

    Microsoft korporatsiyasi o’zining oynalar bilan ishlovchi va dunyoda eng ko’p tarqalgan va juda ham ko’p foydalanuvchilar tomonidan ma’qullangan operatsion tizimi Windows uchun ishlab chiqqan Visual Studio (bundan so’ng VS deb yuritiladi) muhiti ham faqatgina oynalar orqaligina ishlaydi. Unda mavjud barcha dastrulash tillari oynalarga bo’lingan va shu oynalar yordamida bir biriga bog’langan. VS yuklash uchun Start->program->Microsoft Visual Studio->Microsoft Visual Studio ketma ketligini bajarish kerak. VS yuklanganda odatda quyidagi ko’rinishda bo’ladi :



    1.2.1-chizma.Visual Studioning muloqot oynasi


    1.Birinchi navbatda , VS yuklanganda Start Page muloqot oynasi ochiladi. Bu muloqot oynasida :

    1. Recent Projects – avval ishlangan loyihalardan 6 tasi ekranda ko’rsatilgan bo’ladi , ularni ustiga sichqonchaning chap tugmasini ikki marotaba bosish orqali ishga tushirish mumkin , shu bo’limning pastki qismida Open : Projects …… va Create: Projects …… bandlari bo’lib , open bandi orqali xotirada mavjud bo’lgan loyihani qayta ochish imkonini beradi , create bandi orqali esa yangi loyiha yaratish mumkin.

    2. Getting started – loyiha yaratish va shu muhit haqida ma’lumot olish imkonini beradi.

    3. Visual Studio Headlines – bu bo’limda sizning shu muhitda ishlayotganingiz uchun uning mualliflari tomonidan bildirilgan minnatdorligi ko’rsatilgan.

    4. Visual Studio Developer News – bu asosiy qismda VS ustida qanday o’zgarishlar olib borilayotgani yoki olib borilgani haqida ma’lumot beriladi.

    Endi biz yangi foydalanuvchi bo’lganimiz uchun bu muloqot oynasini yopib , yangi oyna ochamiz. Buning uchun biz menyular paneli bilan yaxshi tanishishimiz kerak.



    2. Menyular paneli bilan ishlash.

    1. File –

    • New – yangi loyiha yaratish

    • Open – yaratilgan loyihani ochish

    • Close – joriy loyihani yopish

    • Close Solution – barcha loyihalarni yopish

    • Save Selected Items – belgilangan barcha loyiha qismlarini saqlash

    • Save Selected Items As - belgilangan qismlarni barchasini xohlagan tartibda saqlash

    • Save All – barcha dasturlarni saqlash

    • Export Template – dasturni arxivlash

    • Page Setup – sahifa sozlamasini o’zgartirish

    • Print – chop etish

    • Recent files – fayllarni qayta ochish

    • Recent Projects – loyihalarni qayta ochish

    • VS dan chiqish

    2.Edit :

      • Undo – bajarilgan amallarni bir marotaba bekor qilish

      • Redo – oxirgi bekor qilingan amalni qaytarish

      • Undo Last Global Action – barcha qilingan amallarni bekor qilish

      • Redo Last Global Action – bekor qilingan barcha amallarni qaytarish

      • Cut – belgilangan qismni yoki komponentni qirqib , xotirada saqlab turish

      • Copy – belgilangan qism yoki komponentaning nusxasini xotirada saqlab turish

      • Paste – xotiraga qirqib yoki nusxalab olingan qism yoki komponentani belgilangan yoki ko’rsatilgan joyga qo’yish

      • Select All – barcha qismlarni yoki komponentlarni belgilab olish

      • Find and Replace – ma’lum qism yoki komponentani butun muhit bo’ylab qidiradi va o’zgartiradi

      • Go To – ko’rsatilgan dastur qismiga borish

    3.View :

    • Code – Joriy dasturning kodini chiqarib beradi;

    • Open – Joriy dasturni ochib beradi;

    • Open With – Joriy dasturni xohlagan dastur yordamida ishlov berish imkoniyatini yaratadi;

    • Server Explorer – Server oynasi bo’lib , unda asosiy komponentalar joylashadi;

    • Solution Explorer – Obyektlar oynasi;

    • Class View – Loyiha elementlarini ko’rsatib beradi , uning yordamida yangi yoki qo’shimcha obyektlarni qo’shish, olib tashlash, ko’rinishini, tartibini o’zgartirish mumkin;

    • Code Definition Window – Obyekt kodlarini ko’rsatib beruvchi oyna;

    • Object Browser – Visual Studiodagi barcha obyektlar xususiyatlarini va ularni qo’llash usullari beriladigan oyna;

    • Error List – Xatoliklar oynasi bo’lib , dastur kompiliyatsiya qilinishidan oldin va keyin undagi xatoliklarni ko’rsatib beradi va unda namoyon bo’lgan har bir xatolikni ustida ikki marotaba sichqoncha chiqillatilsa xatolik bo’lgan joyga kursorni eltib qo’yadi;

    • Output –Dastur o’z ishlashi davomida qanday fayllarga murojaat qilishi , qanday fayllarni hosil qilishi , qaysi cs yordamida hosil bo’lishi va qanday qiymat qaytarishini ko’rsatuvchi oyna;

    • Properties Window – Xususiyatlar oynasi bo’lib , qaysi obyekt faol bo’lsa , shu obyektning xususiyatlarini bildiradi;

    • Toolbox – Komponentalar joylashgan oyna bo’lib , unda VS da ishlatish mumkin bo’lgan barcha obyektlar joylashtirilgan;

    • Find Result – Natijani topish oynasi bo’lib, uning yordamida dastur ishlatilganda berilgan qiymatlarda qanday natija olinishini ko’rsatib beradi;

    • Other Windows – boshqa qo’shimcha oynalar majmui bo’lib , bu haqda keyinchalik chuqurroq aytib o’tamiz;

    • Toolbars – panellar qo’yish yoki olib tashlash bandi bo’lib , unda barcha turdagi panellarni izlash mumkin;

    • Full Screen – VS butun ekran hajmida kattalashadi;

    • Property Pages - Sahifalar xususiyatlari oynasi.

    4.Refactor :

    • Rename – dasturni qayta nomlash;

    • Extract Method – metodni qayd etish;

    • Extract Interface – Interfeysni qayd etish;

    • Remove Parameters–parametrlarni qayta ko’chirish;

    • Reorder Parameters – parametrlarni qaytarish.

    5.Project :

    • Add Windows Form –Windows formasini qo’shadi;

    • Add User Control – foydalanuvchi boshqarishining boshqa usullarini qo’shadi;

    • Add Component – Yangi component qo’shadi (foydalanuvchi tomonidan tayyorlangan bo’lishi ham mumkin);

    • Add Class – yangi sinf(ma’lumotlar yoki formalar sinfi)ni qo’shadi;

    • Add New Item – yangi elementini qo’shadi (obyektning);

    • Add Exiting Item – yangi chiquvchi elementini qo’shadi;

    • Show All Files – barcha fayllarni namoyish etadi;

    • Console Properties – Consolning xususiyatlari.

    6.Debug :

    • Windows – Breakpoints , Output , Immedite Windows bandlarni o’z ichiga olgan bo’lib , bu oynalar yordamida ishlash imkonini beradi;

    • Start Debugging – Joriy loyihani komplyatsiya qilib , ishga tushiradi;

    • Start Without Debugging – Dasturni komplaytsiya qilib , bir necha komponentalarni birgalikda ishga tushiradi;

    • New Breakpoints - Yangi to’xtash nuqtalarini hosil qiladi.Bunda hosil bo’lgan nuqtalarni Shift+F5 tugmasi orqali bekor qilish mumkin;

    • Delete All Breakpoints – Barcha qo’yilgan to’xtash nuqtalarini bekor qilish uchun ishlatiladi.

    7.Data :

    • Show Data Sources – Shu loyiha bilan bog’langan barcha ma’lumotlar bazalarini ko’rsatib beradi;

    • Add New Data Sources – Yangi ma’lumotlar bazasini qo’shish uchun ishlatiladi;

    • Schema Compare – Shu loyihada mavjud bo’lgan ma’lumotlar bazalari orasidagi barcha bog’liqliklarni ko’rsatib beradi;

    • Preview Data – Shu loyihadagi barcha ma’lumotlar bazalarini qidirish uchun ishlatiladi;

    • Refactor – Refaktor bandi bilan bog’liqlik o’rnatadi.

    8.Format :

    • Align – Formaning joylashish koordinatlarini o’rnatish imkonini beradi. Bunda uning chap,o’ng,o’rta, past va yuqoridan chegaralash mumkin;

    • Make Same Size – Formaning o’lchamini berish mumkin.Unda balandligi , eni qalinligi va chegara qismini berish mumkin.

    Visual C# tilida dasturlash texnologiyasi.

    New - Yangi loyiha yaratish VS ning eng asosiy amallaridan biri bo’lgani uchun bu band haqida chuqurroq ma’lumot berib o’tamiz.

    Bu menyuda yangi loyiha, web-sayt, file (o’zida kodlarni saqlab turuvchi *.cs fayl) , oddiy fayl yaratish mumkin. Biz shu bandlardan yangi loyiha yaratishni ko’rib chiqamiz.

    Yuqorida aytib o’tilganidek , VS da bir necha tillar jamlangan. Biz shu tillar orasidan hozirda dunyoning eng kuchli dasturlash tillaridan biri deb tan olinayotgan C# dasturlash tili haqida so’z yuritamiz.



    группа 18
    1.2.2-chizma. VS C# tili yordamida 17 xil loyiha yaratish oynasini ochish
    VS (2010) da C# tili yordamida 17 xil loyiha yaratish mumkin.

    1.2.3-chizma. VS (2010) da C# tili yordamida 17 xil loyiha yaratish

    I.Asosiy tushunchalar.

    C# tili o’zining interfeysi va sintaksisi uning yuqori sathli dasturlash tillariga kirishiga olib keladi. Uning butun dasturlash tanasi bo’ylab boshqarishni EHM ga topshiradi va faqat bajarilishi lozim bo’lgan shartnigina dasturchi tomonidan yozilishi va shu bilan birga , u tomonidan qo’llaniladigan “aqlli” dasturlash (ya’ni har bir kodning bohlang’ich harfi yoki belgisi kiritilganida u kodning qolgan qismini o’zi namoyish etadi ) ham bu dasturlash tilining keng ommaga ma’qul kelishini ta’minlab berdi. VS dagi C# tili ham xuddi shu vazifani bajarib beradi. Uning Console Application qismida qora oynali muloqot oynasi yaratiladi va shu qora oyna dastur ishga tushganda paydo bo’ladi. Uning ko’rinishi avtomatik tarzda VS tomonidan shakllantirilgan bo’lib u dasturchi tomonidan o’zgartirilishi mumkin emas.

    Consolda ishlatiladigan barcha komponentalar , ularning kodlari , parametrlar boshqa loyihalarda ham qo’llanilishi mumkin. Endi Consolda dasturlashni ko’rib chiqamiz. Birinchi navbatda New->Project->Visual C#->Console Application buyruqlar ketma ketligini bajaramiz.


    1.2.4-chizma.Loyihalar ro’yxati

    Bizga quyidagi muloqot oynasi ochiladi :

    1.2.5-chizma.Muloqot oynasi

    II. C# tilining C,C++ dan farqi.

    C# tilining sintaksisi uning C va C++ tillaridan “nusxa” kamligini bildiradi.Andres Xijisberg (C# tilining asoschisi) bu tilni yaratayotganda o’z oldiga quyidagi vazifalarni asosiy maqsadi sifatida ishlata boshladi :

    1. Birinchi bo’lib C/C++ tillari oilasida obyektga yo’naltirilgan dasturlash tilini yaratish;

    2. Shunday obyektga yo’naltirilgan dasturlash tilini yaratish kerakki , unda hamma narsa obyekt sifatida yaratilsin(o’zgaruvchilar , formalar , massivlar , sinflar ) ;

    3. C++ tilini osonlashtirish , lekin shunday yo’l bilanki , C++ tilining kuchi va konstruksiyalari saqlanib qolsin.

    Bu tilning eng katta yangiligi uning obyektga murojaati bo’lib , komponentlar yangi loyihalar yaratishdagi tuzilmalarni tuzishdagi barcha muammolarni hal etadi.Komponentlar tuzilishi faqatgina dasturlash tiliga bog’liq bo’lib qolmasdan , balki , uning qanday platformaga ega ekanligiga ham bog’liq.

    Platforma .NET – ko’p tilli muhit bo’lib , yangi tillar uchun ochiq holda bo’ladi , unda faqatgina Microsoft emas , balki boshqa firmalarning dasturlash tillari ham ishlay oladi. .NET platformaga bog’langan barcha dasturlash tillari bitta qolip bilan .NET Framework bog’langan bo’lishlari kerak. Bu jiddiy chegara bo’lsada , uning afzallik tomonlari bor.

    NET Framework va sinflar kutubxonasi

    VC++ muhitida yaratilgan barcha loyihalarda qolip sifatida Application Framework , sinflar kutubxonasi bo’lib esa MFC xizmat qilardi. MFC – EXE , Active – X yoki DLL loyihasi yaratilganda , qolipdan kerakli dastur komponentlari chiqib , loyiha yaratilishi uchun ishlaydi. Tanlangan sinflar esa shu qolip yaratilishi uchun xizmat qiladi. Qolip .Net shuning bilan birga o’zida sinflar kutubxonasini yaratadi(Class Library).

    Dastur tuzilishi.

    C# da dastur bitta yoki bir necha fayllardan iborat bo’ladi. Har bir fayl o’zida bir yoki bir necha nomlarni saqlab turishi mumkin.Har bir nom esa o’zida qo’yilgan nom yoki tipni , qaysiki sinflar , struktura , interfeys , hisoblash va delegate – funksional tiplardir.C# da yangi loyiha yaratish paytida , VS muhitidagi 10 ta loyiha tiplaridan biri tanlanadi.Bularga Windows Application , Class Library, ASP.NET Application va ASP.NET Web Service misol bo’ladi. Birortasi tanlansa avtomatik tarzda C# va C++ ning shu loyiha tipiga mos qolipi hosil bo’ladi. Bu dasturlash tillari mualliflari ularning o’xshashligini ta’kidlasalarda , bu tillarning alohida konstruksiyalarida sintaksis va semantic jihatdan katta farqi bor.

    C++ va C# ning sintaksis va semantic farqi :



      • Ko’rsatkichlar va xotirani boshqarish : C++ da ko’rsatkichlar bilan ishlash asosiy o’rinlardan birida turadi. C# da oddiygina dastur tuzilishida ham xavfsiz kod yozish talab etiladi va ko’rsatkichlar va manzillar arifmetikasidan foydalanishni man etadi. Bu esa C# dasturchini ortiqcha xotirani boshqarish ishlari bilan shug’ullanishining oldini olib , dasturining funksional qismiga ko’proq e’tibor berishini ta’minlaydi.

      • Merosxo’rlik va shablon : C# da C++ dagidek ko’p merosxo’rlik va shablon bilan ishlanmaydi , faqatgina interfeys uchungina ishlatilishi mumkin.


    II.BOB. Elektron pochta serveri bilan ishlaydigan mijoz dasturini yaratish.

    2.1. SMTP va POP3 protokollari

    SMTP- Simple mail Transfer Protocol(xat almashish protokoli). SMTP xizmati e-Mailni bir tarmoq tizimidan boshqasiga jo'natishni ta'minlab beradi. Odatda host-qabul qiluvchi kirish xabarlarini POP3 va IMAP protokollari yordamida o'quvchi uchun navbatda saqlab turadi. SMTP xabarlarni bexato, ishonchli yetkazib berish uchun TCP transport protokolidan foydalanadi.

    SMTP — ushbu protokol asosida sеrvеr boshqa tizimlardan xatlarni qabul qiladi va ularni foydalanuvchining pochta qutisida saqlaydi. Pochta sеrvеriga intеraktiv kirish huquqiga ega bo‘lgan foydalanuvchilar o’z kompyutеrlaridan bеvosita xatlarni o’qiy oladilar. Boshqa tizimdagi foydalanuvchilar esa o’z xatlarini POP3 va IMAP protokollari orqali o‘qib olishlari mumkin.


    POP - eng kеng tarqalgan protokol bo‘lib, sеrvеrdagi xatlarni, boshqa sеrvеrlardan qabul qilingan bo’lsa-da, bеvosita foydalanuvchi tomonidan o‘qib olinishiga imkoniyat yaratadi. Foydalanuvchilar barcha xatlarni yoki hozirgacha o’qilmagan xatlarni ko’rishi mumkin. Hozirgi kunda POP ning 3-vеrsiyasi ishlab chiqilgan bo‘lib va autеntifikatsiyalash usullari bi­lan boyitilgan.

    Birlamchi xabarlar xizmati SMTP (Simple Mail Transfer Protocol – pochtani uzatishning soddaroq protokoli ) ga asoslangan. Birlamchi xabarlar xizmatini eng ko’p tarqalgan protokoli POP (Post Office Protocol- pochta bo’limi protokoli)dir.

    SMTP protokolini bosh maqsadi elektron pochta xabarlarini puxta va samarali yetkazib berishdir.

    SMTP ga muhit bo’lib ayrim lokal tarmoq yoki Internet tarmog’i xizmat qilishi mumkin.

    POP3- (Post Office Protocol) protokoli serverdan kelayotgan kirish xabarlarini qabul qilish uchun pochta klientda ishlatiladi. Odatda, SMTP protokoli bilan birga ishlatiladi. Eski versiyalari POP va POP2.

    POP protokoli foydalanuvchining pochta qutisidagi (pochta serveridan) xabarlarni ularning ish joylariga tanlash uchun mo’ljallangan. Shunday qilib, foydalanuvchilar Internet orqali SMTP protokoli bo’yicha korrespondensiya jo’natilsa, POP protokoli bo’yicha foydalanuvchilar pochta serveridagi o’zlarini, pochta qutisidagi korrespondensiyani oladilar. POP ni ikki versiyasi keng tarqalgan: POP2 va POP3. Bir xil funksiyalarni bajarsada ular bir-biriga moslashmaydi va ularda har xil buyruqlar tizimi ishlatiladi. Hozirgi vaqtda POP3 protokoli tez-tez ishlatiladi. Xabar jo’natuvchini provayderi birlamchi pochta serveriga (SMTP - server) uzatiladi. Кeyinchalik u oluvchini provayderi (POP - server) kiruvchi server provayderiga oraliq pochta serverlari zanjiri bo’yicha harakatlanadi. Oluvchi provayderni POP serveri bilan aloqa o’rnatish bilan xabar uni lokal kompyuteriga uzatiladi. Shunday qilib, abonentlar o’zaro ta’siri natijasida pochta almashish sxemasiga monand «mijoz-server» sxemasi bo’yicha ishlaydi. Bunda sxemani bir necha pog’onaga bo’lish mumkin..

    Elektron pochta bilan ishlashdan avval foydalanuvchi SMTP yoki POP xizmatini taqdim etuvchi pochta serverlaridan birida ro’yxatdan o’tishi lozim. Qayd etish yozuvini olish registrasiya deyiladi.Qayd etish yozuvi elektron pochta xizmatini aniq ta’minotchisining sozlanish to’plamiga aytiladi. Odatda uni provayder, ya’ni internet xizmatini taqdim etuvchi tashkilot beradi. Кeyin o’zingizni kompyuteringizda pochta dasturi ishini qayd etish yozuvi bilan sozlash zarur. Sozlashda foydalanuvchilarni nomi, elektron pochta xizmatini taqdim etuvchi bilan qayd etilgan ma’lumotlar kiritiladi.
    Xabarni jo’natganda:

    - nom («Ot» maydonida kiritiladi)

    - elektron pochta adresi,

    - SMTP yoki POP3 server nomlari.

    - pochta serveridan foydalanuvchilar nomi (login)

    - parol (pochta serveriga murojaat uchun).


    Elektron pochta adresi quyidagicha:

    Madina1992@mail.ru

    Mannon@rambler.ru

    Pochta egasini nomi server nomi yoziladi


    2.2.C# da Net.mail kutubxonasi bilan ishlash.
    SMTP Klient sinfi elektron pochta uchun SMTP serverida ishlaydi. SMTP protokoli manzilga yo’naltiruvchi RFC 2821 standarti uchun mo’ljallangan.

    SMTP Klient sinfida xabararni elektron pochtada yuborish uchun quyidagi tushunchalarni bilishimiz kerak bo’ladi:



    Attachment sinfi-fayllar joylashuvini boshqaradi. Bu sinf elektron pochta xabarlarining fayl, potok yoki matnligiga qarab ularni saralaydi. MailAddress- Elektron pochta yuboruvchisi va qabul qiluvchi manzilini namoyish etadi.

    MailMessage

    -Elektron pochta xabarlarini ko’rsatadi













    Elektron pochta xabarlarini yasash va yuborish uchun Smtp Klient yordamidan foydalanish zarur. Buning uchun quyidagi vazifalarni bajarish kerak bo’ladi:

    - SMTP server-xost, Elektron pochta jo’natmalari uchun foydalaniladi. Host va Port tarkibida qarab chiqiladi.

    -Credentials ma’lumotlarni to’liqligicha tekshiradi,agar bu SMTP server uchun zarur bo’lsa.

    -Send va SendAsync-elektron pochta jo’natuvchilari manzili shu metodlar orqali amalga oshiriladi. Xuddi shunday vazifani MailMessage.From ham amalga oshira oladi.

    -Elektron xabarlarni jo’natuvchi manzili Send va SendAsync qabul qiluvchi metod amalga oshiradi. Xuddi shunday vazifani MailMessage.To ham amalga oshira oladi.

    -MailMessage.Body- Send va SendAsync metodidagi xabarlarni o’zida saqlovchi.

    Elektron pochta xabarlari xizmatini yoqish uchun, avvalo Attachment sinfi yordamida ruxsatni tashkil qilish lozim, undan keyin esa unga xabar qo’shish uchun MailMessage.Attachments buyrug’idan foydalanamiz. Elektron pochta foydalanuvchilari har ikkala qabul qiluvchi tomonlar va fayl tipi ko’rinishi bir xil bo’lishi kerak, aks holda ular xabarlarni o’qiy olmasligi mumkin. Ba’zi ma’lumotlarni o’qiy olmagan foydalanuvchi uchun MailMessage.AlternateViews buyrug’i yordamida universal xabar o’qish va yuborish imkoniyati yaratiladi.

    Taqdimotlar konfiguratsiyasi va kompyuter fayllar yordamida SmtpClient xost, port va quriladigan ma’lumotlarning barcha obyektlarining parametrlarini belgilashi mumkin.

    Elektron pochta xabarlarini yuborish uchun va xabarlarning SMTP serverda xabar yuborilayotgan vaqtini bloklash uchun Send metodi kerak bo’ladi. Bosh patokka dasturda xabar yuborishni davom ettirish uchun SendAsync metodidan foydalaniladi. SendCompleted hodisasi SendAsync operatsiyasi ishida ruxsat vazifasini bajaradi. Bu hodisani amalga oshirish uchun SendCompleted ga SendCompletedEventHandler delegatni qo’shish kerak bo’ladi. Delegat SendCompletedEventHandler hodisasida so’rovni qaytaruvchi SendCompleted metodga murojaat qilishi zarur. Elektron pochta jo’natmalari sinxronligini yo’qotish, ishni yakunlash uchun SendAsyncCancel metodidan foydalaniladi.

    Quyida berilgan kodda elektron pochtada xabarlarni qanday yuborish ko’rsatilgan:

    using System;

    using System.Net;

    using System.Net.Mail;

    using System.Net.Mime;

    using System.Threading;

    using System.ComponentModel;

    namespace Examples.SmptExamples.Async

    {

    public class SimpleAsynchronousExample



    {

    static bool mailSent = false;

    private static void SendCompletedCallback(object sender, AsyncCompletedEventArgs e)

    {

    // Get the unique identifier for this asynchronous operation.



    String token = (string) e.UserState;
    if (e.Cancelled)

    {

    Console.WriteLine("[{0}] Send canceled.", token);



    }

    if (e.Error != null)

    {

    Console.WriteLine("[{0}] {1}", token, e.Error.ToString());



    } else

    {

    Console.WriteLine("Message sent.");



    }

    mailSent = true;

    }

    public static void Main(string[] args)



    {

    // Command line argument must the the SMTP host.

    SmtpClient client = new SmtpClient(args[0]);

    // Specify the e-mail sender.

    // Create a mailing address that includes a UTF8 character

    // in the display name.

    MailAddress from = new MailAddress("jane@contoso.com",

    "Jane " + (char)0xD8+ " Clayton",

    System.Text.Encoding.UTF8);

    // Set destinations for the e-mail message.

    MailAddress to = new MailAddress("ben@contoso.com");

    // Specify the message content.

    MailMessage message = new MailMessage(from, to);

    message.Body = "This is a test e-mail message sent by an application. ";

    // Include some non-ASCII characters in body and subject.

    string someArrows = new string(new char[] {'\u2190', '\u2191', '\u2192', '\u2193'});

    message.Body += Environment.NewLine + someArrows;

    message.BodyEncoding = System.Text.Encoding.UTF8;

    message.Subject = "test message 1" + someArrows;

    message.SubjectEncoding = System.Text.Encoding.UTF8;

    // Set the method that is called back when the send operation ends.

    client.SendCompleted += new

    SendCompletedEventHandler(SendCompletedCallback);

    // The userState can be any object that allows your callback

    // method to identify this send operation.

    // For this example, the userToken is a string constant.

    string userState = "test message1";

    client.SendAsync(message, userState);

    Console.WriteLine("Sending message... press c to cancel mail. Press any other key to exit.");

    string answer = Console.ReadLine();

    // If the user canceled the send, and mail hasn't been sent yet,

    // then cancel the pending operation.

    if (answer.StartsWith("c") && mailSent == false)

    {

    client.SendAsyncCancel();



    }

    // Clean up.

    message.Dispose();

    Console.WriteLine("Goodbye.");

    }

    }

    }


    MailMessage sinfining ketma-ketlik iyerarxiyasi:

    System.Object
      System.Net.Mail.MailMessage

    1   2   3


    Download 221.22 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Buxoro davlat universiteti

    Download 221.22 Kb.