64
Signallar turkumlari va axborot bitlari
uchliklari orasida moslikni
o‘rnatish oson emas hisoblanadi. Bu jarayon odatda signalli kodlash
deyiladi. 1.2-jadvalda bunday moslikka misol keltirilgan bo‘lib, u
bo‘lishi mumkin, lekin eng yaxshi hisoblanmaydi,
chunki eng yaxshi
moslikni
o‘rnatilishi
uchun
dastlab
bunday
signalni
demodulyatsiyalanishi usulini halaqitlarning mavjudligiga aniqlash,
keyin esa bitta kanal simvolini qabul qilish yoki bitta axborot bitini
qabul qilishda xatolik ehtimolligini hisoblash zarur.
1.2- jadval
Signalli kodlada moslikning o‘rnatilishi
FM-8da
boshlang‘ich
fazaning
qiymati
Koeffitsientlar qiymatlari
Uchta axborot
simvollaridan
(bitlaridan)
guruhlar
I
Q
0°
1
0
011
+ 45°
2
/
2
2
/
2
001
+ 90°
0
1
000
+ 135°
2
/
2
2
/
2
100
+ 180°
– 1
0
101
– 135°
2
/
2
2
/
2
111
– 90°
0
– 1
110
– 45°
2
/
2
2
/
2
010
1.40- rasmda FM-8 radiosignalni shakllantirish
qurilmasining
funksional sxemasi tasvirlangan bo‘lib, bu yerda asosiy oldin ko‘rib
chiqilgan
modulyatorlar
qurilmalariga
o‘xshash
qurilmalar
hisoblanadi.
1.40- rasm. FM-8 radiosignallarni shakllantirish qurilmasining
funksional sxemasi
Ma’lumotlar
demulti-
pleksori
Impulsni
kengaytirgich
Тranskoder
RAO’
RAO’
65
Demultipleksor
T
s
davomiylikdagi kirish axborot bitlari oqimini
uchta nim
ketma-ketliklarga taqsimlaydi, kechiktirish elementlari bu
nim ketma-ketliklarni tekislaydi, kengaytirgichlar
har bir simvolning
davomiyligini kanal simvoli davomiyligini
T
ks
= 3
T
s
qiymatigacha
oshiradi. Signalli kodlash bu holda FM-8 radiosignal kompleks
og‘masining sinfaz va kvadraturali
komponentlari qiymatlarini
hisoblashga keltiriladi. Bu operatsiya signallar koderi orqali bajariladi,
uning tarkibiga L-bitli so‘zlarli ikkita raqamli chiqishlarga ega bo‘lgan
transkoder kiradi, L-bitli so‘zlar RAO‘da ko‘plikdan talab qilinadigan
qiymatlarli analog qiymatlarga o‘zgartiriladi.