Mundarij a Bet Kirish




Download 253.29 Kb.
bet3/3
Sana19.03.2017
Hajmi253.29 Kb.
1   2   3

Menu satri va Standart asboblar paneli bizga informatika fanidan tanish. Ularning aksariyat funksiyalari Windows qobig’ining barcha dasturlari (Wopd, Excel, Access) kabidir;

  • «Свойства» - xususiyatlar paneli chizma chiziqlari rangini, turini va qalinligini belgilab beradi.

    Faol tugmalardan biri tanlansa interaktiv oyna ochiladi va unda kerakli parametrlar tanlanadi:

    Chiziq turini tanlash tugmasi bosilganda uning ostida axborot oynasi ochilib dastlabki mavjud chiziq turlari ko’rsatiladi. Unda «Другой» - Boshqa bandi tanlanadi va «Диспетчер типов линий» - Chiziq turlari dispetcheri muloqot oynasi ochiladi. Muloqot oynasidagi «Загрузить» - Yuklash tugmasi bosilib, keyingi muloqot «Загрузка/перезагрузка типов линий» - Chiziq turlarini yuklash oynasi ochiladi.

    Ushbu faol oynadan kerakli chiziq turi tanlanib, “OK” tugmasi bosilsa bo’ldi. «Прокрутка» - varaqlagich dastaklar yordamida keyingi chiziq turlarini ko’rish mumkin. «Диспетчер типов линий» - Chiziq turlari dispetcheri muloqot oynasida ham “OK” tugmasi bosiladi.

    Ob’ekt tushunchasi. AutoCAD dasturi bilan ishlashda ob’yekt tushunchasini to’g’ri aniqlab, tushunib olish lozim. Aytaylik Chizish asboblar panelidagi «Прямоугольник» - To’g’ri to’rtburchak chizish buyrug’i asosida bajarilgan shaklni dastur bitta ob’yekt deb qabul qiladi. Aynan shu shakl «Отрезоk» - Kesma buyrug’i asosida bajarilsa dastur ushbu shaklni to’rtta ob’yekt deb qabul qiladi. Chunki birinchi usulda bitta buyruq bilan amal bajarildi, ikkinchi usulda esa to’rt marta to’g’ri chiziq chizish buyrug’i ketma – ket takrorlandi.



    1. 2. 3.




      1. «Прямоугольник» - To’g’ri to’rtburchak chizish buyrug’i asosida bajarilgan to’rtburchak. (1 ta ob’yekt)

      2. «Отрезоk» - Kesma buyrug’i asosida bajarilgan to’rtburchak. (4 ta ob’yekt)

      3. Bitta ob’yektdan iborat shakllar.

    2.2. AutoCAD dasturida ob’ektlar va matnlar bilan ishlash
    Ob’yektlarni tanlash odatda ularni tahrirlash uchun zarur. Bitta ob’yekt tanlanishi uchun sichqoncha ko’rsatkichi ob’yekt chizig’i ustiga olib boriladi va sichqoncha chap tugmasi bosiladi.

    Bir nechta ob’yektlarni baravariga tanlash uchun odatda dinamik ramkadan foydalaniladi. Dinamik ramka bu sichqoncha yordamida ob’yektlar guruxini to’g’ri to’rtburchak asosida tanlash demakdir. Buning uchun ob’yektlar perimetridan tashqi hududda sichqoncha chap tugmasi bosiladi va sichqoncha siljitib ko’k yoki yashil rangdagi to’g’ri to’rtburchak hosil qilinadi. Bunda ramka ob’yekt yoki ob’yektlarni o’z hududiga olishi kerak. Ob’yekt (ob’yektlar) to’g’ri to’rtburchak hududida joylashgandan so’ng yana sichqoncha chap tugmasi takroran bosiladi. Natijada ob'yekt (ob’yektlar) chiziq turi o’zgarib tanlanganligini bildiradi. Ramka esa yo’qoladi.



    Ko’k ramka – ob’yektlar guruxidan kerakli ob’yektlar to’plamini ajratib tanlash uchun qo’llanadi. Faqat o’z hududiga to’liq kirgan ob’ektlargina tanlanadi.

    Bunday tanlashda sichqoncha ko’rsatkichi 1 – nuqtadan 2 – nuqtaga qarab yo’naltiriladi.


    Ko’k ramka asosida ob’yektlarni tanlash. Natija.


    Yashil ramka – to’liq ob’yektlar majmuasini tanlashni nazarda tutadi. Bunda ob’yektning biron bir qismi ramka hududiga to’liq kirmagan bo’lsa ham ob’yekt (ob’yektlar) bari bir tanlanadi. Agarda ob’yekt (ob’yektlar) ramka hududidan to’liq tashqarida qolsa u holda ular tanlanmaydi.

    Sichqoncha harakati 1 – nuqtadan 2 – nuqtaga qarab yo’naltiriladi.


    Yashil ramka asosida ob’yektlarni tanlash. Natija


    «Текст» - Matn taxrirlash paneli

    Ushbu panelning asosiy funksiyasi matn yaratish va mavjud matnlarni tahrirlashdan iboratdir. Panelda bir qator ma’lum bir funksiyalarga ega bo’lgan interaktiv tugmalar mavjud.



    1. «Многострочный» - Ko’p qatorli matn kiritish.

    2. «Однострочный» - Bir qatorli matn kiritish.

    3. «Редактировать» - Tahrirlash.

    4. «Найти» - Qidirish.

    5. «Текстовые стили» - Matn turlari.

    6. «Масштаб» – Masshtab.

    7. «Выравнивание» - Tekislash.

    8. «Преобразовать в единицы другого пространства» - Boshqa muxit o’lchov birligiga o’tkazish.

    «Многострочный» - Kop qatorli matn kiritish. Usbu faol tugma tanlanganda sichqoncha ko’rsatkichi matn kiritiladigan hududning dastlabki satrini bosh vaziyatini, tanlangandan so’ng esa oxirgi satrning matn tugatiladigan joyini belgilab berishni so’raydi. Ya’ni matn kiritiladigan hududni to’g’ri to’rtburchak shaklida yuqori chap burchagini va pastki o’ng burchagini belgilab berishni so’raydi. Ushbu jarayon bajarilgandan so’ng ekranda matnni kiritish uchun «Формат текста» qo’shimcha axborot oynasi ishga tushadi.

    Ushbu oynadagi aksariyat faol tugmalar bizga WINDOWSning boshqa dasturlaridan tanish. Quyida bizga notanish bo’lgan faol tugmalar funksiyasi bilan tanishib chiqsak.



    1. Bosh harflarni kichik harflarga va kichik harflarni bosh harflarga o’giradi.

    2. Kiritilayotgan matn ustida chiziq chizib borilishini ta’minlaydi.

    3. «Символ» - Belgi faol tugmasi. U orqali ko’plab belgilanishlarni kiritish mumkin. Masalan: diametr, radius, burchak, kvadrat, kub, delta va h…

    4. Harflarning og’ish burchagini belgilab beradi.

    5. Harflar orasidagi masofalarni belgilab beradi.

    6. Harflarni kengligini belgilab beradi.

    «Однострочный» - Bir qatorli matn kiritish. Ushbu funcsiya bir qatorli so’zlarni, son va raqamlarni, belgilanishlarni kiritish uchun qo’llaniladi. Bu jarayon uch bosqichdan iborat. Birinchi bosqichda matn kiritiladigan joy sichqoncha orqali tanlanadi. Ikkinchi bosqichda harf balandligi klaviatura orqali kiritiladi. Uchinchi bosqichda esa qatorning og’ish burchagi sichqoncha yoki klaviatura orqali kiritiladi.

    «Редактировать» - Tahrirlash tugmasi.Ushbu funksiya tanlanganda kursor ob’ektni tanlashni so’raydi. Sichqoncha kursori tayor matn ustiga keltirib bosilganda «Формат текста» oynasi ishga tushadi va matnni tahrirlash imkoniyati vujudga keladi. Ya’ni tuzatishlar, qo’shimchalar kiritish va h…

    «Найти» - Qidirish tugmasi. Interfaol tugma tanlanganda «Поиск и замена»- Qidirish va almashtirish axborot oynasi ekranga chiqariladi.

    Ushbu oynaning «Строка для поиска bandiga qidirilayotgan matn, «Заменить на bandiga esa almashtiriladigan matn kiritiladi. So’ng «Найти» - Qidirish, «Заменить» - Almashtirish, «Заменить все» - Hammasini almash-tirish, «Выбрать все» - Hammasini tanlash, «Зумировать» - Katta-kichiklashtirish faol tugma-lari aktivlashadi. Ulardan ke-raklisi tanlanadi va «Зак-рыть» - Yopish tugmasi bosiladi.



    «Текстовые стили» - Matn uslublari.Ushbu tugma bosilganda ekranda «Текстовые стили» - Matn uslublari oynasi ishga tushadi. Shuni aytib o’tish joizki, matn kiritishdan oldin dastlab aynan shu oyna parametrlarini o’rnatib olish lozim.

    Ushbu parametrlarga shrift turlari, o’lchami, turli vaziyatlarda ko’rinishi kiradi. Aks holda Ko’p qatorli yoki Bir qatorli matn kiritish tugmalari bosilganda har safar matn turi va o’lchamini kiritishga to’g’ri keladi.



    Endi ushbu oyna bandlari bilan tanishib chiqsak.

    «Имя стиля» - Uslub nomi bo’limida ko’k rangli va Standard yozuvli oynacha mavjud.
    Uslub - tilning inson faoliyatining muayyan sohasi bilan bogʻliq vazifalariga koʻra ajratilishi. Kishilar faoliyatning barcha sohalarida aloqa qilish jarayonida tildagi leksik, frazeologik, grammatik va fonetik vositalarni tanlash va ishlatishda birbirlaridan maʼlum darajada farq qiladilar.
    Undagi (v)ko’rsatkichi bosilganda faqat Standard yozuvi mavjudligi ko’rinadi. Bu AutoCAD dasturi o’zi tanlagan parametrligidan dalolat beradi. Agar biz yangi uslublarni yaratsak unda ularning nomi ushbu ko’rsatkichda ko’rinib turadi.


    «Новый» - Yangi tanlansa yana bir interfaol oyna ochiladi – «Новый текстовый стиль» - Yangi matn uslubi. Unda «Имя стиля» - Uslub nomi oynasida yaratiladigan uslubga nom beriladi va “OK” tugmasi bosiladi. Shuningdek, ushbu bo’limda «Переименовать» - Qayta nomlash, «Удалить» - Yo’qotish tugmalari mavjud bo’lib, ular ham o’z navbatida yaratilgan uslubni qayta nomlash yoki olib tashlashni nazarda tutadi.

    «Шрифт» - Shrift bo’limida «Имя шрифта» - Shriftning nomi oynachasi bo’lib, undagi izoh ko’rsatkichi bosilganda bir qator shrift turlarining nomlari ro’yxati namoyon bo’ladi. Kerakli shrift nomi tanlanadi. «Начертание» - Tuzilishi oynachasidagi izoh ko’rsatkichi yordamida shriftni kursiv, yo’g’on ko’rinishlarga olib kelish mumkin. «Высота» - Balandligi oynachasiga sichqoncha ko’rsatkichi keltirilib bosiladi va klaviatura yordamida kerakli son kiritiladi. Natijada shriftga balandlik o’lchami beriladi. «Использовать большой шрифт» - Katta shriftni qo’llash oynachasi ayrim shrift turlarida faol emas.

    «Эффекты» - Effektlar bo’limida «Перевернутый» - To’ntarilgan belgilagichi belgilansa harflar to’ntariladi. «Справа на лево» - O’ngdan chapga belgilagichi belgilansa matn so’zlari teskari tomonga yo’naladi. «Вертикальный» - Vertikal belgilagichi ayrim shrift turlarida faol emas. «Степень растяжения» - Kenglik darajasi oynachasida kerakli son kiritilsa shriftning kengligi o’zgaradi. «Угол наклона» - Og’ish burchagi oynachasiga burchak kattaligi berilsa harflar shu burchak kattakigida og’adi.

    «Образец» - Namuna bo’limining pastki chap oynachasiga biron bir matn kiritilib, «Показать» - Ko’rsat tugmasi bosilsa, yuqori namuna oynasida matn tanlangan parametrlarga asoslanib namoyish etiladi.

    «Масштаб» – Masshtab. Ushbu faol tugma tanlanganda sichqoncha kursori ob’ekt tanlash rejimiga otadi va matnli ob’ekt tanlanishi lozim. Ob’ekt tanlangach klaviaturadan “Enter” tugmasi bosiladi, va ekranda qaysi nuqtadan kattalashtirish lozimligi haqida axborot menu oynasi ochiladi. Undan kerakli band tanlanadi va klaviaturadan harf balandligi parametri son bilan kiritiladi, “Enter” tugmasi orqali tasdiqlanadi.

    «Выравнивание» - Tekislash.Ushbu faol tugma tanlanganda sichqoncha kursori ob’ekt tanlash rejimiga otadi. Matnli ob’ekt tanlanadi va “Enter” tugmasi bosiladi. Axborot menu oynasi ekranga chiqariladi va undan kerakli band tanlanadi. Natijada matn chap yoki o’ng, yuqori yoki pastki chegarga tekislab olinadi.

    «Преобразовать в единицы другого пространства» - Boshqa muxit olchov birligiga otkazish. Ushbu buyruq tugmasi «Модель» - Model oynasida faol emas. Boshqa ko’rinish oynalarida, aytaylik «Лист» - Varaq oynasida faollashadi. Bunda kerakli parametr klaviatura orqali kiritiladi.

    «Рисование» - Chizish asboblar paneli

    «Рисование» - Chizish asboblar paneli bevosita chizish, yozish, jadval tuzish kabi ishlarni amalga oshiriladi.

    __ «Отрезоk» - Kesma tugmasi.

    __ «Прямая» - To’g’ri nur o’tkazish tugmasi.

    __ «Полилиния» - Xususiyatli chiziq tugmasi.

    __ «Многоугольник» - Ko’pburchak chizish tugmasi.

    __ «Прямоугольник» - To’g’ri to’rtburchak chizish tugmasi.

    __ «Дуга» - Yoy chizish tugmasi.

    __ «Круг» - Aylana chizish tugmasi.

    __ «Облако» - Bulut chizish tugmasi.

    __ «Сплайн» - Lekalo egri chiziqlar chizish tugmasi.

    __ «Эллипс» - Ellips chizish tugmasi.

    __ «Эллиптическая дуга» - Ellips yoy chizish tugmasi.

    __ «Блок» - Qism tugmasi.

    __ «Создать блок» - Qism yaratish tugmasi.

    __ «Точка» - Nuqta qo’yish tugmasi.

    __ «Штриховка…» - Strixlash tugmasi.

    __ «Переход…» - Rang berish tugmasi.

    __ «Область» - Hudud tanlash tugmasi.

    __ «Таблица…» - Jadvalz… tuzish tugmasi.

    __ «Многострочный…» - Ko’pqatorli… matn yozish tugmasi.
    «Отрезок» - Kesma tugmasi. Tugma bosilganda sichqoncha kursori kesmaning dastlabki nuqtasini, tanlangandan so’ng esa keyingi nuqtani joyini so’raydi. Ikki nuqta tutashtirilib kesma hosil qilinadi.

    Bundan tashqari kesmani belgilangan uzunlikda berish ham mumkin. Buning uchun ikkinchi nuqtaninig yo’nalishi ko’rsatilib sichqoncha tugmasi bosilmasdan, klaviaturadan sonli qiymat kiritiladi va “Enter” tugmasi bosiladi. Kesmani yana davom ettirish uchun sichqoncha kursori keyingi nuqtalar vaziyatini kutib turadi. Ushbu buyruqdan chiqish uchun klaviaturadan “Esc” tugmasi bosiladi



    «Прямая» - To’g’ri nur o’tkazish tugmasi. Tugma bosilganda sichqoncha kursori nur o’tkazilishi lozim bo’lgan nuqtani so’raydi. Nuqta tanlangach, ikkinchi yo’naltiruvchi nuqta so’raladi. Ikkinchi nuqta tanlangandan so’ng yo’nalish bo’yicha har ikki tomonga yo’nalgan cheksiz nur o’tkaziladi va sichqoncha kursori birinchi tanlangan nuqtani asos qilib ikkinchi yo’nalish nuqtani vaziyatini so’raydi.

    Bundan tashqari, nurni bevosita gorizontal, vertikal, burchak kattaligida, bissektrisa, ma’lum uzoqlikda bajarish mumkin. Buning uchun to’g’ri nur buyrug’i tanlanganda klaviaturadagi - ko’rsatkichi bosiladi va ekranda yordamchi menu oynasi chiqariladi. Unda «Гор» - Gorizontal, «Вер» - Vertikal, «Угол» - Burchak, «Биссект» - Bissektrisa va «Отступ» - Ma’lum uzoqlikda bandlari mavjud. Kerakli band sichqoncha yordamida tanlanadi.


    «Угол» - Burchak tanlansa, klaviatura yordamida sonli qiymat kiritiladi va “Enter” tugmasi orqali tasdiqlanadi.

    «Биссект» - Bissektrisa tanlansa, sichqoncha ko’rsatkichi bissektrisa o’tkaziladigan burchakning uchiga keltirilib bosiladi, so’ng burchakning har ikkala tomoni ketma-ket tanlanadi.

    «Отступ» - Ma’lum uzoqlikda nur o’tkazish tanlansa dastlab, klaviaturadan uzoqlashish masofasi sonli qiymatda beriladi va “Enter” tugmasi bosiladi. Keyin to’g’ri chiziqli ob’ekt tanlanadi. Sichqoncha ko’rsatkichi ushbu ob’ektning qaysi tomoni tanlanishini so’raydi (chap yoki o’ng, yuqori yoki pastidan va h.). Tomon sichqoncha yordamida tanlanishi bilan tanlangan ob’ektga parallel va belgilangan masofa uzoqligida cheksiz nur o’tkaziladi. Buyruqdan chiqish uchun klaviaturadan “Esc” tugmasi bosiladi.

    2.3. Amaliy masalalarni O’z DST asosida o’lcham uslubini yaratish

    O’lcham qo’yish asboblar panelidagi «Размерные стили» - O’lcham uslublari piktogrammasi orqali «Диспетчер размерных стилей» - O’lcham uslublari dispetcheri chiqariladi. Undagi «Новый…» - Yangi interfaol tugmasi tanlanib, «Создание нового размерного стиля» - Yangi olcham uslubini yaratish oynasi ochiladi.

    Oynadagi «Имя нового стиля:» - Yangi uslub nomi ko’rsatkich oynachasida yangi uslubga nom beriladi. Misol uchun: Oz DST.

    «Далее» - Song interfaol tugmasi tanlanib, «Новый размерный стиль: Oz DST» - Yangi olcham uslubi: Oz DST oynasi ochiladi.

    Ushbu oyna yettita sarlavxa bo’limlardan iborat:

    «Линии» - Chiziqlar sarlavxa bo’limi chiziqlarni tahrirlaydi. U ikkita bo’lim «Размерные линии» - O’lcham chiziqlari, «Вынос-ные линии» - Chiqarish chiziqlari va namuna oynasidan iborat.

    «Размерные линии» - O’lcham chiziqlari bolimidagi «Тип линий» - Chiziqlar turi bandida Continuous – Davomli chiziq turi o’rnatiladi. «Вес линий» - Chiziq qalinligi bandida esa shkaladan chiziq qalinligi (misol uchun: 0.15 – 0.25 mm ingichka chiziqlar) tanlanadi.

    «Выносные линии» - Chiqarish chiziqlari bolimidagi aynan shunday bandlar ham yuqoridagi kabi tahrirlanadi.

    «Удлинение за размерные:» - O’lcham chizig’idan tashqi uzunlik bandi tahrirlanib, 1 – 2 ko’rsatkichiga keltiriladi.

    «Оттуп от объекта:» - Ob’yektdan cheklanish darajasida – 0 qiymat beriladi.

    «Символы и стрелки» - Simvol va strelkalar sarlavxa bo’limi to’rtta bo’lim va namuna oynasidan iborat.



    «Стрелки» - Strelkalar bo’limidagi birinchi, ikkinchi va uchinchi bandlarda strelka turi () tanla-nadi. «Величина» - Kattaligi bandida strelka kattaligi 3.5 – 5 oralig’ida o’rnatiladi. «Метки центра» - Markazni belgilash bo’limidagi «Нет» - Yo’q bandi tanlanadi. «Символы длины дуги» - Yoy uzunligi simvoli (belgisi) bo’limida «Перед текстом размера» - O’lcham matni oldida bandi tanlanadi. «Ломанная размера радиуса» - Radius o’lchami sinishi bo’limidagi «Угол излома:» - Sinish burchagi bandida – 90 darajasi o’rnatiladi.

    «Текст» - Matn sarlavxa bo’limiga o’tiladi. U o’lcham matnini tahrirlaydi. Oyna ko’rinishi uchta bo’lim va va namuna oynasidan iborat.



    «Свойства текста» - Matn xususiyati bo’limidagi «Текстовый стиль:» -

    Matn uslubi: bandidagi () ko’rsatkichi tanlanganda Matn tahrirlash panelidagi «Текстовые стили» - Matn uslublari buyruq tugmasi singari yangi oyna ochiladi.

    Matn uslublari oynasida yangi matn uslubi yaratilib, Shrift nomi – ISOCPEUR, Tuzilishi – Курсив va Balandligi – 3.5 o’rnatiladi. Avval «Применить» - Qo’llash so’ng «Закрыть» - Yopish interfaol tugmalari bosiladi. Matn uslublari oynasi yopiladi.

    «Текст» - Matn sarlavxa bo’limiga qaytib, «Свойства текста» - Matn xususiyati bolimidagi «Текстовый стиль:» - Matn uslubi: bandidan () ko’rsatkichi tanlanib, yaratilgan yangi matnning nomi ko’rsatiladi.

    «Выраынивание текста» - Matnni tekislash bo’limiga o’tiladi. Undagi «Отс-туп от размерной линии:» - O’lcham chizig’idan cheklanish: bandidagi ko’rsatkich 1 – 2 atrofida o’rnatiladi.

    «Ориентация текста» - Matn joylashuvi bo’limida «Согласно ISO» - ISO asosida bandi tanlanadi.

    «Размещение» - Joylashuvi sarlavxa bo’limiga o’tiladi. Undagi barcha bo’lim va band talablari O’z DST talablariga mos bo’lganligi uchun ular tahrirlanmaydi.

    â «Основные единицы» - Asosiy o’lchov birliklari sarlavha bo’limiga o’tiladi. U beshta bo’lim va namuna oynasidan iborat.

    «Линейные размеры» - Togri olchamlar bolimi ko’rib chiqiladi. Undagi «Формат единицы» - Son qiymati bandidagi «Десятичный» - O’nli o’z holida qoldiriladi.

    «Точность» - Aniqligi bandida – 0.00 tanlanadi.

    «Десятичный разделитель» - O’nli ayirgich belgisi bandida «Запятая» - Vergul belgisi saqlanadi.

    «Подавление нулей» - Nullarni cheklash bo’limida «Хвостовые» - Ortdagi bandi belgilanadi. Bu verguldan keyingi sonlar nul bo’lsa ularni cheklab ko’rsatmaslikni nazarda tutadi.

    «Угловые размеры» - Burchak o’lchamlari bo’limida «Формат единицы» - Son qiymati bandidagi «Десятичные градусы» - O’nli gradus ko’rsatkichi saqlanib, «Точность» - Aniqligi bandida – 0.00 tanlanadi.

    «Подавление нулей» - Nullarni cheklash bo’limida «Хвостовые» - Ortdagi bandi belgilanadi. Bu gradus o’lchovida verguldan keyingi sonlar nul bo’lsa ularni cheklab ko’rsatmaslikni nazarda tutadi.

    â «Альтернативные единицы» - Muqobil birliklar sarlavxa bo’limi boshqa o’lchov birligida ham o’lchamlarni ko’rsatishni nazarda tutadi. O’z DST da bu ko’rsatilmaydi. Ayrim o’lchamlarda izoh tariqasida ko’rsatilishi mumkin. Bu sarlavxa bo’limi tahrirlanmaydi.

    â «Допуски» - Dopusklar sarlavxa bo’limi dopusklarni o’lchamga kiritishni nazarda tutadi. Joriy topshiriqlarni bajarishda ularni o’rnatish shart emas.

    Barcha sarlavxa bo’limlari tahrirlanib bo’lingach oynaning quyi qismida joylashgan “OK” interfaol tugmasi tanlanadi.



    «Новый размерный стиль: Oz DST» - Yangi olcham uslubi: Oz DST oynasi yopilib, «Диспетчер размерных стилей» - Olcham uslublari dispetcheri chiqariladi.

    Undagi «Стили:» - Uslublar oynacha-sidan O’z DST yozuvi tanlanadi.

    Dastlab «Установить» - O’rnatish so’ng «Закрыть» - Yopish interfaol tugmasi sichqoncha yordamida tanlanadi.


    X u l o s a
           Ushbu bajarilgan BMI mavzusi muxandislik grafikasi loyixa ishlarini avtomatlashtirish tizimi chizmachilik va konstruktorlik ishlarini avtomatlashtirish uchun xizmat qiladi. Muxandislik grafikasi o’z ichiga tahlil, sintez, modellashtirish, testdan o’tkazish, chizmachilik, real vaktda boshkarish (ya’ni butun loyixalashtirish, avtomatlashtirishni tashkil kilishni) oladi va ikki asosiy vazifaviy xususiyatlar: ob’ektning kurilishi va u bilan manipulyatsiya qilish bilan ta’riflanadi.

    Bunday bo’linish ikki koordinatli tizimlar kontseptsiyasiga olib kelgan: mustakil (dunyoviy), unda ob’ekt va koordinataning apparatli tizimi kuriladi. Auto СAD tizimi ushbu sinfdagi eng mashxur amaliy dastur hisoblanadi.

    Muxandislik grafikasida hakikiy dunyo ob’ektlarining birinchi marta uch o’lchamli modellashtirilishi vujudga kelgan. Keyin yoruglik manbalari ob’ektga qarashli nuqtasini o’zgartirishga imkon beruvchi qo’chma kamera qo’shiladi va nihoyat, kompyuterlarning ishlash tezligi oshdi, bu, ekranda murakkab shakldagi hakikiy ob’ektlarning to’lik rangli chamada va vaqtning oqilona doirasida ko’rishga va bilishga imkon beradi. Shunday qilib, grafik qurish va dizaynga mustahkam ravishda kirdi. Hozirda chindan ham hamma narsa: Ford avtomobilining oxirgi modelidan tortib to atirlar uchun idishlargacha kompyuterlarda loyixalashtiriladi.

    Mazkur ishdan xulosa qilib, foydalanuvchilarga yana shuni takidlab o’tish joizki, kompyuter grafikasini ko’llashning quyidagi sohalarini yiriklashtirilgan holda ajratish mumkin. Grafiklarni chizish ya’ni matematik, fizik yoki ikgisodiy boglikliklarning ikki va uch o’lchamli grafiklarni ekranga yoki qattik nusxasini chiqarish. Kartografiya mamlakatlar, viloyatlar, mintakalar bilan boglik geografik, tabiiy yoki iqtisodiy hodisalar haqidagi anik tasavvurni beradi. Chizmachshik va konstruktorlik ishini avtomatlashtirish bu aniq chizmalar, detallar, qismlar va yigmalarni ishlab chikarish, loyixalashtirilayotgan tarkibiy qismlar, tizimlarning modeli bilan ularning xususiyatlarini, masalan, mexanik, elektr yoki issiqlik xususiyatlarini tekshirish maqsadida interaktiv ishlash. Modellashtirish va multiplikatsiya bu, haqiqiy va modellashtirilgan ob’ektlarni vaqg bo’yicha xulqini video o’zgartishlar, interaktiv usulida multfilmlarni tayyorlash, o’yin dasturlari va boshqalarning samaralarini ko’rsatish yo’li bilan namoyish kilishdir. Jarayonlarni boshqarish — bu, interaktiv usulda real dunyo nuqtai nazarlari bilan ishlash hamda tizimning muhim nuqtalarida o’rnatilgan datchiklardan keluvchi miqdorlarni ko’rsatish bilan taqdim etish. San’at va reklama — bu, estetik yoqimli tasvirlar yordamida belgilangan ma’noni aks ettirish va tomoshabinlarning e’tiborini jalb qilishdir. Kompyuter grafikasi vositasini qo’llashning yana bir yo’nalishi multimediadir. Bunday tizimlarning paydo bo’lishi ta’lim, fan, san’at, iqtisodiyot kabi sohalarga, shubhasiz, tub o’zgartirishlar kiritadi.



    BMI kirish, 2 ta bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro’yxatidan iborat. Kirish qismida мavzuning dolzarbligi, ishning maqsadi va vazifalari, ishdagi ilmiy yangiliklar va erishilgan natijalar, ishning amaliy ahamiyati hamda adabiyotlar tahlili keltirildi.

    I bob “Kompyuter grafikasi asoslari” deb nomlanib kommpyuter grafikasining axborotlashgan jamiyatdagi ahamiyati, roli va o’rni,

    kompyuter grafikasini qo’llanish sohalari, Auto CAD dasturi va undan foydalanishdagi talablar yoritib berildi.

    II bob Auto CAD dasturi va unda grafik ob’ektlar bilan ishlash imkoniyatlari deb nomlanib, bu erda AutoCAD dasturi va unda ishlash asoslari, AutoCAD dasturida ob’ektlar va matnlar bilan ishlash, Auto CAD amaliy masalalarni O’z DST asosida o’lcham uslubini yaratish mavzulari yoritib berildi.


    Foydalanilgan adabiyotlar:
    1. Қ.Ж.Холлиев AutoCAD -Toshkent 2009, 95 б.

    2. Эллен Финкельштейн. AutoCAD 2008 и AutoCAD LT 2008, Библия пользования. Диалектика. Масква, Санк-Петербург, Киев 2008,

    3. Коцюбинский А.О Рисунки на компьютере-М. 2000 г.

    4. Райан Д. Инженерная графика в САПР,-М, 1989.

    5.М.Арипов, А.Хайдаров, Информатика асослари, Ўқув қўлланма, Тошкент, 2006 й.,.

    6.Т.Рихсибоев, Компьютер графикаси, Ўқув қўлланма,Тошкент,2006 й.

    Ш.Раззоқов, Ш.Йўлдошев, У.Ибрагимов, Компьютер графикаси, Ўқув қўлланма, Тошкент, 2006 й.

    7.Фоли Дж. Вал Дем. А. Основы интерактивной машинной графики. М., 1985г.

    8. Е.Х.Холматов, Н.И Тайлаков, У. А Назаров «Инфарматика ва ҳисоб-лаш техникаси.» Т-2001.

    9. Джорж Омура. AutoCAD 2007 Экспресс-курс. Питер, Масква, Санк-Петербург, Киев. 2007.(George Omura. Just Enough AutoCAD 2007. San Fransisco London. 2007).

    London, Katta London - Buyuk Britaniya poytaxti, mamlakatning muhim siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. Temza daryosining quyi oqimida, Shim. dengizdan 64 km masofada, London havzasi deb ataluvchi tekislikning markaziy qismida joylashgan.



    10. Николай Полешук, Вильга Савельева. Самоучитель. AutoCAD 2007. Санк-Петербург “БХВ-Петербург”.2006

    11. Шам Тику. Эффективная работа AutoCAD 2005. Питер, Максва, Санк-Петербург, Киев. 2005.
  • 1   2   3


    Download 253.29 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    Mundarij a Bet Kirish

    Download 253.29 Kb.