• XOTIMA.
  • 9.М. В. Трошин, Р. Г. Прокди, «Skype. Бесплатные телефонные звонки и видеосвязь через Интернет» (2011 г.).
  • O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus




    Download 261.51 Kb.
    bet4/4
    Sana21.03.2017
    Hajmi261.51 Kb.
    1   2   3   4

    2.4.3-chizma. Universal kartochkalar.
    So‘nggi paytlarda, yangi maxsus, ya’ni universal oldindan to‘langan to‘lov ham internet va ham telefon kartochkalari joriy etildi. Ushbu universal kartochkalarni boshqacha qilib, IP-telefoniya kartochkalari deyilsa ham bo‘ladi. Aynan shunday kartochkalarni, hozirgi kunda, “UzNet”, “TShTT” va “TTTS” filiallari tomonidan chiqarilmoqda. Ushbu universal oldindan to‘langan to‘lov (IP-telefoniya) kartochkalari quyidagi afzalliklarga ega:

    • Ham xalqaro telefon so‘zlashuvlari hamda internetdan foydalanish xizmat

    (ikki xizmat bir vaqtda);

    • Kartochkaning egasi mijoz hisoblanadi (sizga provayderning abonentlar

    bo‘limi orqali to‘lov o‘tkazish talab qilinmaydi);

    • Qo‘ng‘iroqlar O‘zbekiston Respublikasining istalgan punktidan turib

    amalga oshiriladi;

    • Nojug‘rofiy 805 kirish kodi (istalgan punktdan telefon qilgan mijoz zona

    ichidagi to‘lovlar bepul);

    • Tonal rejimda ishlovchi istalgan telefon apparati yordamida foydalanish

    mumkin, qolaversa mobil apparatlarida ham amalga oshiriladi;

    • Juda arzon narxlarda (an’anaviy yoki boshqa shunga o‘xshash

    operatorlarining xizmatidan ko‘ra arzonroq).


    Universal kartochkalardan foydalanish tartibi.

    “UzNet”, “TShTT” yoki “TTTS” filiallari tomonidan chiqarilgan universal kartochkalaridan foydalanish juda ham sodda. Kartochkaning egasi nimaga e’tibor qilishi lozim? Birinchidan, kartochka bilan birga eslatma-varag‘ini usti yopilgan holatda olishingiz kerak. Ikkinchidan, sotib olingan kartochkaning foydalanish yoki amal qilish muhlatiga e’tibor qilishingiz lozim. Uchinchidan, pin kodini sir saqlashingiz kerak. IP-telefoniya yoki telefon kartochkalarini olgan paytingizda pin kod maxsus plyonka bilan yopilgan bo‘lib, siz ushbu pin kodni ohista o‘chirishingiz kerak.

    “UzNet” filialining universal kartochkalari haqida. “UzNet” filiali Respublikamizdagi eng yirik internet provayder hamda operatori hisoblanadi. Eslatib o‘tamiz, “O‘zbektelekom” aksionerlik kompaniyasining 2004 yilning 26 maydagi, 39-sonli bayonnomasiga asosan, “UzNet” va “Intal Telekom” filiallari birlashtirildi va unga “UzNet” filiali deb nom qo‘yildi. Ushbu filial bir qator zamonaviy telekommunikasiya texnologiyalari asosida yuqori tezlikdagi internetga chiqish kanallari mavjud. Filial tomonidan uch xil: 5, 10, 20 nominallarda kartochkalarni sotuvga chiqarmoqda. Ushbu universal kartochkalar orqali xalqaro va shaharlararo hamda internet xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini yaratib beradi.
    IP- telefoniya yordamida xizmat qiluvchi dasturlar


    2.4.4-chizma. SIPPOINT dasturi.
    Internet orqali web kamera va mikrofon yordamida muloqot qilishga yordam beruvchi oddiy dasturlardan biri.



    2.4.5-chizma. Camfrog Video chat.

    Bu dastur bir vaqtning o’zida internet tarmoqlari orqali bir nechta odam bilam muloqot qilishga xizmat qiladi.





    2.4.6-chizma.X Lite dasturi.

    Bu dasturning asosiy sifatlaridan biri shuki bu dastur kiruvchi qo’ng’irioqlarni boshqa manzilga ko’chirish imkoniga ega.



    2.5. SKYPE DASTURI.

    Skype dasturi haqida ma’lumot.

    Skype – bu birga bo’lish imkoni, qayerda bo’lsangiz ham. Juda tez, ovozli aloqa va videoqo’ng’iroqlar tufayli Skypeda juda oson muloqot qilish.

    Skype yordamida siz do’stlaringiz bilan suhbat qilishingiz mumkin, do’stingiz bilan tug’ilgan kunini nishonlab olishingiz mumkin va boshqa muammolaringizni yechishingiz mumkin. Siz Skypeni bir necha xil ishlatishingiz mumkin: telefonda, kompyuterda yoki televizorda, agarda Skype o’rnatilgan bo’lsa. Skype ishlatish bepul va imkon katta. Skypening oxirgi versiyasi gruppali videoaloqaga ega. Hisobga pul o’tkazsangiz, siz oddiy telefonga qo’ng’iroq qilishingiz mumkin. Internetga Skype Wi.fi orqali ulanishingiz mumkin va SMS uzutishingiz mumkin, siz faqat qilingan qo’ng’iroqlar uchun pul to’laysiz, yoki qo’ng’iroqlar rejasiga obuna bo’lishingiz mumkin, o’zingiz qulay shartni ajratasiz.

    Agar Skype ni biznesda ishlatayotgan bo’lsangiz, xodimlaringizni va sheriklaringizni birlashtiring, ishlaringiz yanada tezroq yurishadi. Skype ni bugundan yuklang va aloqa ro’yxatini ko’paytiring, Skype tarmog’ining mijozlari juda ko’p. Skype - bepul dasturli ta’minot yopiq kod bilan, matnli va ovozli aloқa bilan ta’minlaydi va videoaloqa Internet orqali kompyuterlar orasida (IP - telefoniya), piring tarmoqlari texnologiyalarini ishlatib, ҳamda pullik xizmatidan foydalanib mobil va stastionar telefonlarga qo’ng’iroq qilish. Skype 663 million mijozlariga ega 2010 yilning oxiriga bo’lgan ahvol bo’yicha. Ko’pincha Skype mutaxassislari va 44% bo’lim xodimlari Tallinda va Targuda (Estoniya) joylashgan.

    Ba’zi bir tarmoq ma’murlari (administratorlari) Skype ni ishlatish man etganlar, chunki imkoniyati juda katta, bu xavfsizlik muammolariga duch keltiradi.

    Dastur konferenst-qo’ng’iroqlarni bajarish imkoniga ega (25-gacha ovoz abonentlarini yig’moq), videoqo’ng’iroqlar (videokonferensiya 10-tagacha mijoz), ҳamda matn axborotlarini va fayllarni uzatadi. Suratlarni veb-kameradan emas, monitor ekranidan uzatish imkoniga ega, ҳamda videoaxborotni yaratish va uzatish foydalanuvchilarga Skype programma mijozlari: Mac OSX, IOS, Windows, Linux, Windows Phone, Open web OS, Android, PSP, Maemo, Xbox 360, Play Station, Vita, Symbion, Black Berry uchun ishlab chiqarilgan hamda Java Kindle Fire HDu XboxOne uchun yangi versiya ishlab chiqarildi.

    IP-telefoniyaning boshqa dasturlariga ko’ra, Skype axborotlarni uzatish uchun markazlashmagan P2P-arxitekturasini boshidan ishlatib kelgan. Skype mijozlar katalogi tarmoqning ishlovchilar kompyuterlariga taqsimlangan edi. Shuning uchun Skype tarmog’i juda kattalashib ketgan, lekin qimmatbaho markazlashtirilgan serverlar infrastrukturasi kattalashtirilmadi.

    Skype boshqa mijozlar kompyuterlari orqali qo’ng’iroqlarni yo’naltirib yuboradi, shu imkon orqali NATda yoki brandmauzerda bo’lmagan mijozlar muloqotda bo’ladilar. Lekin bu kompyuterlarning yukini ko’paytirib yuboradi.

    Skype ning yaqqol markazlashtirilgan elementi-bu identifikastiya serveri, serverda mijozlarning qabul yozuvlari va kontakt rezerv nushalari saqlanadi. Markazlashgan server aloqa o’rnatish uchun kerak. Aloqa o’rnatilgandan keyin, kompyuterlar to’g’ridan-to’g’ri bir – biroviga ovozli axborotlarni uzatib biladi agar orasida aloqa bo’lsa yoki Skype bitish tiruvchi – superuzel orqali. Avval superuzel bo’lib har qanday tarmoqli kompyuter turadi, agarda unda tashqi IP- adresi va ochiq TCP-port Skype uchun bo’lsa, ammo keyin hamma superuzellar Microsoft serverlariga ko’chiradilar.

    Audio va videoaxborotlarning yetkazilishi imkoni bo’lsa to’g’ridan- to’g’ri bajariladi. Masalan, agar ikkita kompyuter bitta lokal tarmoqda joylashgan bo’lsa, bunda Skype – aloqa o’rnatilgandan keyin (markazlashgan va superuzellar orqali). Internet bilan aloqani to’xtatib qo’yish mumkin va tarmoq ichidagi suhbatni davom ettirish mumkin xoxlagancha (agar tarmoqning ichida aloqa uzilib qolmasa).

    Protokol Skype yopiq va hujjatlashtirilgan, u faqatgina original Skype dasturli ta’minot bilan ishlatiladi. API mavjud, bu orqali dasturning funksiyalari bilan foydalanish mumkin.



    Audio axborot uzatish.

    Ovozli chat bitta mijoz bilan gapirish yoki konferenstiya-aloqa o’rnatish imkonini beradi. Ishlatiladigan Skype - kodeklar tufayli (axborotlar siqilishi algoritmi) SILK (8-24 kGst), G.729 (8 kGst) va G.711 (avval ILBC va ISAC ҳamda ishlatilgan) va internet – ulanishning tezligi yetarli darajada bo’lsa (30-60 k bit/s) ovoz sifati oddiy telefon tarmoqning sifati bilan solishtirilishi mumkin, agar sharoit yaxshi bo’lsa, ulanish undan ham yaxshi bo’ladi.

    PKlar o’rtasida aloqa o’rnatilganda audioaxborotlar AES-256 orqali shifrlanadi. Buning kalitini uzatish uchun 1024-bit kalit RSA ishlatiladi. Mijozlarning ochiq kompyuterlarini markazlashgan Skype server sertifikatlaydi, sistemaga kirganda 1536 yoki 2048 bit RSA sertifikatlari ishlatiladi. Ovozli qo’ng’iroq qilinayotgan bo’lsa Internetning kirish va chiqish trafik hajmi bir xil ishlatiladi.

    Yig’indisida o’rta trafik hajmi 500 kbayt/min (10 min-5 mbayt;100 min - 50 Mbayt) bo’lib chiqadi.



    Videoaxborot uzatish.

    Videoaloqani stabil ishlatish uchun internet-aloqaning tezligi 200dan kbit/s ko’proq bo’lishi zarur va prostessorning takt chastotasi 1 GGst bo’lishi lozim.

    Video qo’ng’iroq bo’lganda trafikning hajmi audio qo’ng’iroqqa qaraganda 10 baravar ko’p bo’ladi.

    Taxminan -5 Mbayt/min.



    Matnli axborot va fayl yuborish.

    Skype mijozlarga nafaqat audiomuloqot ҳamda matnli (IM-chat) muloqot imkonini tashkil etgan.

    Skype gruppali matnli (chat) muloqot o’tkazadi. Skypeda o’zining Smaylik to’plami ishlatidi, gaplar tarixi saqlanadi (serverda 30 kun). Hamda mijozlar profili, statusi va boshqa bor.

    Skype fayllar almashinuvi imkonini yaratgan. Fayllarning hajmi chegaralanmagan va vaqtinchalik faylning yuborilishini to’xtatish mumkin. Avtomatik tarzda qaytadan ulanishi, agar aloqa uzilgan bo’lsa fayl yuborilayotgan payti.

    5.8.0.154 versiyagacha Skype HTML- teglarni (matnni formatlash uchun) axborot uzatilganda ishlatiladi. Buning uchun Ctrl Shift tugmachalari bosiladi va otpravka sobsheniya (axborot uzatish) tugmasi bsiladi. 5.8.0.154 Skype versiyasida imkon yo’q. Agar axborot eski versiyadan axborot yuborilgan bo’lsa bu tugmachalar ishlatiladi (Linux versiyasidan tashqari).

    Superuzellar.

    2011-2012 yillargacha Skype mijozlari superuzel bo’lishi imkoniga ega edi (Svpernode, Super Nod), agar tashqi IP-adresi va ochiq TCP- porti Skype uchun bo’lsa. Bu holda Internet trafik miqdori juda ko’payib ketar edi, agarda audio va videochatlar ishlatilmasa ham. Superuzel rejimida Skype “begona” trafikni o’zidan o’tkazadi, piring tarmoq kabi, 2011-2012 yillardan keyin, tarmoq Microsoft kompaniyasiga o’tgandan keyin, Superuzellar va mijozlar katalogi kompaniya serverlarida amalga oshiriladi. Skype mijozlarining Supernode bo’lish imkoni cheklangan. Superuzellar markazlashnishi yordamida Microsoft kompaniyasi tarmoqni kenglashtirdi, axborotlarni antivirus tekshiruvidan o’tkazish imkonini qo’shdi.



    Xavfsizlik va axborotni himoyalash.

    Skypeni ishlatish sharoitlari, Microsoft egasiga rasshifrovka qilingan axborotlardan foydalanishga imkon beradi, hamda Microsoft xodimlarida va Internet provayderlarda shu imkon bor.

    Skype serverlari avtomatik tarzida yuborilayotgan matnni va uning ichidagi havolalarni (ssilki) skaner qiladi, spam va firibgarlikga qarshi kurash olib borish uchun. Bir xil havolalar (ssilki) matndan yo’qotilishi mumkin. Shartnomada hamda bir xil matn axborotlarni tutib olish imkoni aytib o’tilgan.

    2008-2009 yillarda, Skypeni Ebay kompaniyasiga sotishdan oldin, ichki proyekt yaratilgan (Project Chess), bu proyektda axborotni yuborish yuridik va texnik usullari o’rganib chiqilgan, axborotni razvedka va ichki ishlar bo’limiga uzatish usullari. Bu proyektda 10-dan kam Skype xodimlari qatnashgan.

    3 iyul 2011 yilda Skype protokolining axborot formatini o’rganib chiqildi “teskari ishlov berish” yordamida. Dasturning boshlang’ich (dastlabki) kodi, shu protokolda ishlab turgan. Internetda paydo bo’lgan. Keyinchalik DMCA rasmiy talab asosida kod yo’qotiladi.

    Rasmiy ravishda Skype dastur mutaxassislari tomonidan rasshifrovka yoki axborotni tutish voqealari 2008-2010 yillargacha, shuning uchun spestxizmatlar norozilik bildirganlar. Ammo, Avstriya huquq nazoratchilari tomonidan, provayderlar bilan uchrashuvida, shunaqa axborot eshitiladi: “IP-trafik qonuniy tutib olindi” Avstraliya ichki ishlar bo’limidan keldi. Hamda Digitask firma tomonidan onlayn kommunikastiyalarni tutish dasturi ishlab chiqariladi.

    Avstriya, Avstriya Respublikasi (nem. Österreich, MFA(olm.): Andoza:Audio-IPA) - Markaziy Yevropadagi davlat, Dunayning o‘rta oqimi havzasida joylashgan. Maydoni 83 ming 858 km2. Aholisi 8 460 390 kishi (2012).

    Ishlab chiqarish, moddiy ishlab chiqarish - jamiyatning yashashi va taraqqiy etishi uchun zarur boʻlgan moddiy boyliklar (turli iqti-sodiy mahsulotlar)ni yaratish jarayo-ni; ishlab chiqarish omillarini isteʼ-mol va investitsiyalar uchun moʻljallangan tovarlar va xizmatlarga aylantirish. I.ch.

    Bavariyaning ministrligining buyurtmasi asosida. Face Time kompaniyasi esa himoyalangan Skype IM - xabarlar skanerini ishlab chiqardi.

    Ulardan boshqalari Shveystariya va Rossiya davlatlari Skypeni tinglab tekshirib ko’rish qarorini e’lon qildilar.

    Microsoft kompaniyasi Skypeni sotib olgandan keyin, uzatib turilgan xabarlar kompaniya serverlarida tekshirilayapti.





    2.5.1-chizma. Platformalar.
    Skype mahsulotlari (versiyalari) Linux, MacOSX, iOS (I Phone, I Pod touch u i Pad), Windows (2000, XP, Vista, 7,8, Widows Mobile, Windows Phone), PSP, Symbian OS, Java, Android lar uchun mavjud.

    Mahsulot - iqtisodiy faoliyatning ashyolar va xizmatlarda mujassam etilgan natijasi. Uning moddiy-buyum shakli moddiy M. koʻrinishiga ega. Maʼnaviyat sohasida gʻoya, ixtiro va kashfiyotlar, yangi texnologiyalar, i.t.

    2010 yil fevral oyida Skype Windows Mobile va Skype Lite, Java mijozlari uchun yordamini to’xtatib qo’ydi.

    Fevral (lot. Februarius - halollanish oyi) - Grigoriy kalendarika, yilning ikkinchi oyi (28 kunga, kabisa yilida esa 29 kunga teng). Nomi kad. rimliklarning har yili 15 fevralda oʻtkazilgan halollanish marosimi bilan bogʻliq.

    Muvofiq versiyalar Skype Lite mijozlari uchun serverlarning ishi tugatildi.

    Skype va uyali aloqa operatorlari, mijozlar Skypeni telefonga yoki KPK ga yuklashi mumkin. Bunda pul juda tejab-sarflanadi, chunki tizimning tariflari baland emas. Ammo, uyali operatorlari o’zalrining daromadini yo’qotmoqchi emas, shuning uchun ular jarayonni tormozlaydi. T-Mobile - Germaniyaning yirik uyali tarmoqning provayderi – xabar qilmoq: smartfonlarda: Phone Skype internet – telefoniyaning trafikini bekitadi.

    Germaniya (nem. Deutschland), Germaniya Federativ Respublikasi (nem. Bundesrepublik Deutschland) - Markaziy Yevropadagi davlat. Shimoliy Boltiq dengizlari sohilida joylashadi. Maydoni 357 ming km2. Aholisi 81,084 million kishi (30. Sentyabr 2014)

    Shunga o’xshash ham AQSh ning bitta yirik telekommunikastion AT&T kompaniyasi ish qildi. Lekin FCC bosimi ostida 3 G va EDGE tarmoqlarida Skypega ruxsat berildi. Uyali operatorlar lobbilari Skype ni man etmoq va birgalikda ICQ ni Rossiya maydonida lekin “Skay Link” tarmog’ida axborotni jo’natish Skype protokolida tariflanmaydi. 2010 yil yanvar oyida kompaniya “Limitsiz Skype” funksiyasini kiritdi, Moskva regioni uchun.

    Yanvar (lot.; Jānuārius mēnsis 'Yanus oyi' rimliklar xudosi Yanus nomidan) - Grigoriy kalendari boʻyicha yilning birinchi oyi. Yanvar 31 kundan iborat (yana q. Kalendar).

    Moskva (rus. Москва) - Rossiya Federatsiyasi poytaxti, Moskva viloyati markazi, federal ahamiyatidagi shahar. Rossiya Federatsiyasining yirik siyosiy, iqtisodiy, ilmiy va madaniy markazi. Moskvada Rossiya Federatsiyasi Prezidenta, Federal Majlis, Rossiya Federatsiyasi hukumati, Konstitutsiyaviy Sud, Oliy Sud, Oliy arbitraj sudi, Rossiya Federatsiyasi Prokuraturasi qarorgohlari joylashgan.


    MegaFon” ning qarshi harakati
    Rossiyada Skypega qarshi, “MegaFon” kompaniyasi aktiv kurash olib borayapti, “MegaFon” o’zining tarmoqlarida Skypega kirish imkonini chegarashtirilgan, agar mijozlar Skype ni ishlatsa, bunda pulni undirib oladi. Ko’pincha “MegaFon” ning mijozlari orqali SMS uzatsalar, imkoniyat bildiradilar, chunki axborot joyiga etib bormaydi. Skype xodimlari bu kamchilikda “MegaFon” kompaniyasini ayiblaydilar.

    Skypeni man etishga urinib ko’riladi Rossiya. Rossiyada vaqti-vaqti bilan Skypeni taqiqlash takliflari paydo bo’ladi, bunda xavfsizlik dalil bo’lib keltiriladi.

    Ammo, 2010 y COPM tomonidan bu muammoning echimlari taklif qilindi, ular Skypeni eshitib olish imkoniga ega.



    Belarus. Belorussiyada stastionar telefon tarmog’ining xizmatlari davlat oparati orqali o’tishi lozim, xalqaro xizmati esa, Skype bilan birga, Aloqa Ministrligining maxsus ruxsatini (listenziya) talab qilinadi. Telefoniya xizmatlari IP-protokol orqali (Skypeni ham ishlatsa bo’ladi) shaxsiy foydalanish uchun qonuniy taqiqlanmagan.

    Germaniya. Evropaning yirik telekommunikastion kompaniyasi Deutsche Telekom bildirmoq: Skype bekitiladi, agar i Phone dan ishlatib foydalanilsa.

    2011 may oyigacha Skypeni eshitib olish bo’lmas edi, shuning uchun

    davlatlar xavfsizlik xizmatlari dasturni tanqid qilar edilar. Lekin Skype ning servisi AQSh va Xitoy uchun shpionlikda ayiblangan.


    1. da ma’lum bo’ldi: Rossiyaning xavfsizlik xizmati Skype mijozini

    nafaqat eshitib oladi va uning tarmog’idagi joyini aniqlaydi. Skype Xitoy versiyasida mijozning klaviaturada ishlab turgan payti, matnning yoqimsiz so’zlari to’planadi va davlatning xavfsizlik xizmatlariga uzatiladi.

    Skypening kamchiligidan biri deb hisoblanadi, bu proprietar protokolini ishlatish, chunki u ochiq standartlarga (SIP yoki H.323) to’g’ri kelmaydi.

    Black Hat Europe 2006 konferenstiyasida, axborot xavfsizligiga bag’ishlangan, Skypening analizi qilingan. Hamda pastda ko’rsatilgan savollar ko’rib chiqildi:

    - antisozlash dasturlarning intensiv ishlatilishi

    - doimiy ravishda axborotni uzatish (hattoki Skype dasturi qotib qolsa ham).

    2007 yilda Kris Kasperski Skypeni ko’p tanqid qilgan.

    Skype-bu qora quti ko’p darajali shifr tizimi bilan, antisozlash dasturlar bilan to’ldirilgan, kompyuterlardan yashirin axborotlarni olib, yopiq protokol orqali ularni tarmoqqa uzatadi. Yopiq protokol brandmauzerlarga rioya qilmasdan, trafikini maskirovka qiladi va blokirovka bo’lishiga yo’l bermaydi. Bu vazifalar Skypeni viruslar tashuvchisiga aylantiradi.

    Skype dasturi aktiv ravishda xakerlar laboratoriyalarida va security-idoralarida o’rganib chiqilayapti, ko’pincha tadqiqotchilarning fikrlari bo’yicha, Skype-juda mug’ombir dastur iste’dodli dasturchilar tomonidan Black Maguc Art uslubida ishlab chiqarilgan.

    Skype iflos qiliqlardan jirkanmaydi, bular katta muammolarga duch keltiradi.

    2007 yil fevral oyida ҳatto ma’lum bo’ldi, bunda Skype vaqtinchalik fayllar katalogida 1. com faylni yaratadi, bu fayl BIOSdan axborotni o’qib chiqadi. Rasmiy blog axborotiga binoan, buning sababi ulanayotgan Skype Extras Manager modulida ishlatilgan xavfsizlik tizimini, EasyBits Software firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Shu tufayli bu tizim ona plataning seriya raqamini oldi, kompyuterni identifikastiya qilinishi uchun. Bu tizim 3.0.0.216 va undan katta versiyalarda ishlatilmaydi.

    Skype tarmog’i, ҳar qanday tarmoq ham, P2P prinsipida ishlaydigan, viruslarga giriftor bo’ladi. Shu aniqki, zarar keltiruvchi dasturlar tarqalib Skype ichidagi suhbatlarni ushlab, ularni yozib oladilar.

    2011 yilda 24 may kuni Mozilla Firefox brauzer orqali biznes akkauntga

    kirish payti, mijozlar ogohlantirishni o’qib chiqdilar “manager. skype.com qonunga ega bo’lmagan xavfsizlik sertifikatini ishlatayapti”.

    2012 yilda 14 noyabr kuni Skypening audio va videoaloqa servisida jiddiy

    noziklik namoyon bo’ldi, bu tufayli har qanday akkauntni sindirish mumkin, faqatgina akkauntning elektron pochtasini bilsangiz.

    2013 yil 18 may oyida nemis tadqiqotchilari Skypeni fosh qildilar, chunki

    Skype tarmoqdagi bir onda yuborilayotgan xabarlarni analiz qilmoq. Tadqiqotchilar tasdiqlayaptilar, surgundalarni (ssilki) bir onli axborotlar orqali uzatish maxfiy ma’lumotlarni namoyon qiladi.

    2013 yil 11 iyun oyida Edvard Smouden Amerikalik PRISM poyloqchi tizimi

    haqida ma’lumotni namoyon qildi. Bu tizim Skype mijozlarini poylashga va ularning yozuvlarini o’qish, qo’ng’iroqlarini eshitib olishga imkon beradi.

    Ketma-ket 3-ta, klaviaturada yonma-yon joylashmagan tugmachalarni

    bossangiz yoki matn tersangiz, ham suhbat oynachasida qalam ko’rinmay, klaviatura yurgan mushuk ko’rinadi.

    Tugmachalarni tartibsiz bossangiz oynachada qo’llar qalamni sindirib turgan

    paytda ko’rsatiladi.

    O’rnatilgan smayliklardan tashqari, Skype da “sirli” smayliklar bor.

    Skype WiFi ning nimasi qulay?

    Endi Internetda o’tkazilgan vaqt uchun mijoz o’zining Skypening hisob raqamidan to’lasa bo’ladi. Buning ustiga, faqatgina ishlatilgan vaqt uchun to’lanadi. Agar siz ikki daqiqa ishlagan bo’lsangiz, bir sutka uchun to’lamaysiz.


    Skype WiFi tariflari

    Skype WiFi tariflari har daqiqa uchun, provayder o’rnatadi va doiraga kirish payti ko’rsatiladi.



    Skype WiFi qaysi platformalarda ishlaydi.

    Bugunda Skype WiFi xizmati Android, Windows Desktop, Linux, iOS va

    Mac OSX platformalar uchun foydalaniladi.



    2.5.2-chizma. Skype Wi Fi yorlig’i.
    Skype WiFi xizmati qayerda ko’rsatiladi. Bu xizmat butun dunyo bo’ylab ishlatiladi, faqatgina WiFi ga kirish yo’li bo’lishi kerak: kafe, mexmonxona, vokzal va aeroportlarda. Internet tarmog’iga kirishning shartlarini shu doiraning operatori qo’yadi.
    Skype WiFi bilan ulangandan necha daqiqa o’tdi, qanday bilamiz?

    Internetga Skype WiFi orqali ulangandan keyin, xabarlar joyida (oblast uvedomlenie) Skype WiFi belgisini ko’rasiz.





    2.5.3-chizma. Skype dasturining yorlig’i.

    Belgini ustiga sichqoncha ko’rsatkichi bilan bossangiz, Internetda o’tkazgan vaqtingizni ko’rasiz. Xoxlaganingizda aloqani uzishingiz mumkin, lekin Skype WiFi dasturi avtomatik ravishda 30 daqiqa mobaynida aloqasini uzadi, xavfsizlik uchun.

    Aloqaning 30 daqiqa o’tishiga bir necha daqiqa қolganda, dastur seansni uzaytirishga taklif qiladi. Ishingizni bitkazsangiz tarmoqdan chiqish esingizdan chiqmasin.

    Agar siz yo’lda bo’lmasangiz, Skype WiFi ulanish zarur emas, Skype ni ishlatish uchun. Ishdagi yoki uydagi WiFi tarmog’i bilan foydalanish mumkin.



    Avtomatik sozlash Skype WiFi bilan mos kelgan doiralar paytida bildirish.

    Avtomatik tekshiruvni sozlash lozim.

    Skype WiFini yuklab, menyu satridan “Nastroyki” degan joyidan, shu vazifa bajariladi.


    2.5.4-chizma. WiFi orqali Skypega kirish oynasi.
    Skype va IP –telefoniya biznesda: xavfsiz?

    Oxirgi paytda IP-telefoniya va Skype korporastiyalarda taniqli bo’lgan. Lekin, ko’pincha kompaniyalar shuning uchun xavotirlik bildirayaptilar, chunki kompaniyalarning ma’lumotlar xavfsizligi qo’rqinch ostida



    Nega Skype?

    Shaxsiy mijozlar va kompaniyalarning Skypeni juda ko’p ishlatilishi, asosiysi, bu - Skype ga osonlik bilan kirish. Bundan tashqari, dastur bepul va hamma joyda ishlaydi (ish joyidan boshlab va xodimlarning “Androidlarga”, Black Berry) Skype orqali, tarmoqning boshqa mijoziga bepul qo’ng’iroq qilish mumkin (faқat Internet-grafigi uchun to’laysiz). Skype orqali mobil va stastionar telefoniyalariga qo’ng’iroq qilish mumkin, bu pulsiz bo’lmaydi, lekin oddiy xalqlararo va shaharlararo qo’ng’iroqlariga qaraganda, ancha arzon turadi.

    IP-telefoniyaning yana bitta ma’qulligi (biznes-asbob) - bu yangi bozorlarga chiqish. Masalan, Rossiyaning kompaniyasi, Ukrainaning bozoriga chiqish uchun, Kievda ofis ochishga majbur emas, yoki biror - bir Ukrainaning boshqa shaharida.

    Ukraina (ukr. Україна) - Yevropaning jan.sharqida joylashgan davlat. Maydoni 596,06 ming km². Aholisi 45 553 ming. kishi (2013.01.15). Poytaxti - Kiyev sh. Maʼmuriy jihatdan 23 viloyat - Vinnitsa, Volin, Dnepropetrovsk, Donetsk, Jitomir, Zakarpatye, Zaporojye, IvanoFrankovsk, Kiyev, Kirovograd, Lugansk, Lvov, Nikolayev, Odessa, Poltava, Rovno, Sevastopol, Simferopol, Sumi, Ternopol, Xarkov, Xerson, Xmelnitskiy, Cherkassi, Chernovsi, Chernigov viloyatlari, Kiyev sh.lariga boʻlinadi.

    VoIP-operatoridan ukrainalik raqamini sotib olish mumkin. UA demenida saytni buyurtma berish va dillerlar, mijozlar bilan muloqot qilish mumkin.

    Skype va boshqalar.

    Bugunga qaraganda. Skype VoIP – bozorida eng taniqli dastur, boshqa dasturlarga qaraganda ortirma darajada buning bir-nechta sababi bor.

    Birinchisi, aloqaning yuqori sifati, axborotni siqishi optimal algoritmlar tufayli va Skypening markazlashtirilmagan piring strukturasi sababli.

    Ikkinchisi, Skype orqali bo’ladigan muloqotlarning xavfsizligi. Butun trafik, dastur orqali uzatiladigan, zamonaviy kriptografikli algoritmlar yordamida shifrlanadi, shu tufayli hamma davlatlarning xavfsizlik xizmatlarining noroziligini bildiradi.

    Balki, ma’lumotlarning yaxshi himoyalanishi Skypening taniqligini ta’minlaydi. Mutaxassislar bildiradi, VoIP va Skype ishlatilganda muhim muzokara payti, ma’lumotlarni himoyalash uchun xarajatlar kamayadi, boshqa dasturlarga nisbat. Mablag’larni tejamkorlik bilan ishlatish mumkin. Ixtisoslashgan texnik asboblarini sotib olmasdan. Shuning uchun Skype qonuniy ishlatiladi ko’pincha tashkilotlarda xodimlar boshqa dasturlarni (ICQ, Mail.ru, Agent va boshқalar) ishlatmasliklari uchun. Yana bitta sababi, Skypeni tarmoq tizimida juda qiyin qoplash (blokirovka). Skype yaratuvchilari shunday qilganlarki, yuboriladigan va qabul qilinadigan dastur orqali ma’lumotlar, dasturli va apparatli “fayrvol”larni aylanib o’tadi. Shunday bo’lsa ham, Skypeni qoplaydigan dasturlar bor, lekin ular juda qimmat turadi. Shuning uchun, ko’pincha kompaniyalarda Skype dasturini o’rnatish man etilgan, buzg’unchilarga jarima solinadi.

    Ma’lumotlarning chiqib ketishi (utechka).

    Ammo, IP - telefoniya qulay bo’lsa ham, biznesga zarar keltirish mumkin, agarda kompaniya ixtisoslashgan infrastrukturani joriy qilmasa va IP -telefonlarni sotib olmasa.

    Chunki, vijdoni yo’q xodimlar kompaniyaning sirli ma’lumotlarini xavfli raqiblarga Skype orqali sotib yuborishi mumkin. Shunda kompaniya boshliqlari biznesda zarar ko’radilar. Shuning uchun Skype dasturini o’rnatgandan oldin, ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlash lozim. Roman Idov, Search Inform kompaniyaning analitigi (kompaniya ma’lumotlarning xavfsizligini ixtisoslashtiradi), bildiradi: bugunda juda kam kompaniyalar Skypening nazorat vositalarini qo’llaniladi, lekin bilimdon mijozlar Skypeni kompaniyaning sirlarini sotish uchun qo’llaydilar, chunki Skypeda matnli va ovozli muloqotlarri ushlash, eshitish qiyin. Shuning uchun kompaniyalar ma’lumotlarini xavfsizlantirish uchun Skype orqali yuborilayatgan ma’lumotlarni nazorat qilishlari lozim. Bugunga bunday imkoniyatlar bor.

    Ishlatish qiyinchiliklari.

    IP – telefoniyani ishlatish qiyinchiliklari bor, chunki dasturni ishlatish uchun Internetga ulangan bo’lish kerak. Bugunda trafikning qiymati unchalik ham katta emas, besh yil oldingiga nisbat, lekin gap bunda ham emas. Asosiysi, agar Internet aloqasi bo’lmasa, kompaniya normal telefon aloqasiz qoladi.

    Albatta, bu muammo yechiladi Internet rezerv kanallar orqali ulanish mumkin (IP-telefoniya bo’lmasa ham bu juda foydali imkon).

    Ammo, bu kanallar VoIP yukini yaxshi ko’tarib bilmaydilar, ayniqsa ular simsiz bo’lsa. Shuning uchun kompaniyaning yarmi normal telefon aloqasiz qoladi.



    Xavfsizlik.

    Ko’pincha VoIP ishlatishiga xavfsizlik uchun javob beradigan xodimlar qarshilik ko’rsatadilar. Afsus, ular IP – telefoniya va Skype ma’lumotlarning saqlanishiga xavf-xatarligi bor deb o’ylaydilar. Lekin, IP – telefoniyaning xavfsizligi, trafistion telefoniyadan yuqori.

    Birinchisi, tradistion telefoniyadan axborotni eshitib olish osonroq, buni xavfsizlashtirish uchun spestial qurilma kerak (skembler), bu qimmat turadi, yanada uni o’rnatish va xizmat qilish. Hattoki CSM yoki CDMA –telefonlari ishlatilsa gaplarni eshitib olish ehtimolligi bor, Skype da va VoIP da bu ehtimollar pastroq. Shuning uchun kompaniyalar arzon va ko’proq xavfsizlantirilgan IP - telefoniyani ishlatilmoqda. Shuningdek, suhbatlarni eshitib olish – bu yagona xavf-xatarlik emas, bu tarafdan IP –telefoniyaning xavfsizligi yaxshiroq, odatdagi telefoniyaga qaraganda. Masalan, DdoS - xujumlaridan, bunday kanallarning imkoniyatlaridan yetishmovchichiligidan, agar qo’ng’iroqlar ko’paysa, bo’linib chiqadi. Bunda IP – telefoniyaning infrastrukturasini himoyalash osonroq, tradistion telefoniyadan ko’ra.

    Ikkinchi, xavotir keltiruvchi zararli dasturlar, Skype orqali o’tib IP – telefoniyaning serveriga virus yuqtirishi mumkin. Bu birdan - bir xavf-xatar bo’lsa kerak.

    Lekin, Skype orqali olinadigan zararli dasturlarning soni, elektron pochta orqali keladigan viruslarga qaraganda kamroq. Agar boshqa xavf-xatarliklar to’g’risida gapirsak, bu tarafdan ham IP – telefoniya yutib chiqadi. Agarda, IP - telefoniyaning serverini to’g’riroq xavfsizlantirsa, bunda xavf-xatarlik yanada pasayadi. Endi siz Skype dasturi bilan tanishib chiqdingiz. Endi o’rnatishini o’rganamiz. Skype setup.exe oynasida “Nastroyki” tugmasini bosasiz, keyin Skype o’rnashgan direktoriyasini ko’ring, o’shanda dasturni avtomatik ravishda ishlatish (avtozagruzka) yoki yo’q. Keyin. “Ustanovka” tugmasini bosasiz. Google qidiruvchisiga o’rnatishini tanlang yoki yo’q. “Keyingi” tugmasini bosing, dasturning o’rnatilishi davom etadi. Ish tugagach PK ish stolida Skype belgisi paydo bo’ladi.

    Ishni boshlashdan oldin ta’minotni tekshiring, mikrofon, nashnik, veb-kamera bormi? Agar, mikrofon va naushnik bo’lsa faqat, bu yetarli, Skypeni ishlatish uchun.

    Dasturning ishini boshlash uchun, Skype belgisini ikki marta sichqoncha bilan bosing. Keyin registratsiya qiling, o’zingizning nomingizni yozing (nik), foto o’rnating, shaxsiy axborotingizni yozing, bularni hamma ko’rib biladi. Registratsiya tugagandan keyin bosh oyna ochiladi. Bosh menyu panelida opstiyalar mavjud. “Pomosh”, «Instrumentlar», «Vid», «Chat», «Pozvonit», «Schet», «Fayl». Agar siz avtomatik tarzda tuzatishni xoxlamasangiz, bunda mustaqil ravishda mikrofonni, Web-kamerani, ovozli sozlang.

    Buning uchun “instrumentы” ga kiring, “nastroyki” tugmachasini bosing, “Nastroyki zvuka”da esa audioqurilmani o’rnating. Qo’ng’iroq qilish, audiokirish, audiochizish uchun asboblarni tanlang va “soxranit” belgisini tanlang. Keyin, “nastroyki video” bo’limida kamerani o’rnating, uni qanday ishlatish tekshiring va “soxranit” tugmasini bosing. Do’stlaringizni qidirish uchun “kontaktlar” (kontaktlar) bo’limiga kirib, “Poisk abonentov Skype” (Skype abonentlari ro’yxati)ni tanlang, ismni, nik yoki elektron adresni kiriting.



    Skype telefon nima? Skype telefon nimaligi haqida batafsil to’xtalamiz. Shunday qilib, siz “Poisk abonentov Skype” (Skype abonentlarini qidirish) opstiyasi yordamida biror kishini qidirishni tugatgan bo’lsangiz “Pozvonit” (qo’ng’iroq stim) opstiyasini tanlash orqali, do’stingizni niki ustida sichqonchaning o’ng tugmachasini bosish yordamida unga darxol qo’ng’iroq qilishingiz mumkin bo’ladi. Qo’ng’irog’ingiz javobini kuting. Bundan tashqari siz kishining ismi (niki) ni tanlashingiz va “Dobavit Skype kontakt” (Skype kontaktga qo’shish) kontaktlaringiz ro’yxatida bo’ladi va shuning uchun ko’k tugmachani bosish bilan unga qo’ng’iroq qiling yoki chatda yozishmani boshlang. Agar siz mobil yoki stastionar telefonga qo’ng’iroq qilishingiz zarur bo’lib qolsa, “Raqamni terish” opstiyasini tanlang, keyin mos mamlakatni tanlang, raqamni kodsiz tering, ko’k tugmachani bosing va javobni kuting.

    Kontaktingizdagi kishiga SMS (matnli xabar) yuborish uchun sichqonchaning o’ng tugmasini bosing va “SMS yuborish” ni tanlang. Skype hisobini to’ldirish shu dasturning o’zi yordamida bajariladi (“hisob” bo’limi keyin “Skype hisobiga avans kiritish” ni bosing) Skype xizmatiga to’lovning boshqa usullari ham bor:

    - Yandeks-pul to’lov tizimi

    - Visa? Master Card yoki Diners kredit kartalari;

    - Money bookers tizimi

    (kredit kartasi yoki bank hisobi)

    - bank orqali standart o’tkazish.

    Skype dasturining yangi funkstional imkoniyatlari, yangilanishlari, ma’lumotlari va tariflari haqida siz doimo Skype dasturini ishlab chiqqanlarning ofistial saytidan olishingiz mumkin. O’zingizning sevimli kishilaringiz, yaqinlaringiz, do’stlaringiz va hamkasblaringiz bilan aloqada bo’ling! Skype (yoki Skype) - butun jahon bo’yicha qarindoshlaringiz, do’stlaringiz, hamkasblaringiz bilan Internet tarmog’i orqali muloqot qilish imkonini beradigan dastur deb hisoblanadi. Dastur Skype Limited kompaniya tomonidan ishlab chiqilgan. Dastur quyidagi imkoniyatga ega:

    1.ICQ, QIP yoki Jabber kabi dasturlar yordamida shaxsiy yozishmalar yoki hamkasblar bilan xabar almashish imkonini beradi.

    2.Agar sizda mikrofon yoki naushnik bo’lsa boshqa shahardagi do’stingizda qo’ng’iroq qilishingiz va telefonda aloqa qilgan kabi, suhbatlashingiz mumkin.

    3.Agar sizda Web – kamera, mikrofon va naushniklar bo’lsa, siz suhbatdoshingizni ko’rishingiz, uni eshitishingiz, javob berishingiz yoki videokonferenstiya tashkil qilishingiz mumkin. Bunday aloqani videotelefon ҳam deyish ham mumkin, lekin aslida axborot Internet orqali uzatiladi va siz ishlatilgan daqiqa uchun emas, yuborilgan va qabul qilingan Mbayt miqdoriga to’laysiz.

    Skype dasturi hamkoringizning mobil telefoniga, stastionar telefoniga qo’ng’iroq qilish, mobil telefonga SMS xabar yuborish imkonini beradi. Bunda siz kompyuter yonida o’tirib o’zingizga qulay bo’lgan tarifni tanlaysiz. Skype yordamida siz planetaning ixtiyoriy nuqtasiga qo’ng’iroq qilishingiz mumkin. Bunda Skypedan Skypega qo’ng’iroq qilish butunlay bepul. Agar siz xizmat safar bo’lsangiz va Skype dasturini ochish imkoniyatingiz bo’lmasa qo’ng’iroq va matnli xabarlarni boshqa manzilga yo’naltirishingiz mumkin.





    2.5.5-chizma. Skype orqali arzon muloqot.
    Skypeni boshqa dasturlardan farqi (ICQ, QIP yoki Jabber) shundaki, chatda o’zingiz taklif qilgan kishilar bilan xuddi bir kishi bilan gaplashganidek, gapirishingiz mumkin. Xuddi boshqa dasturlardagi kabi fayllarni qayta yuborish, yon daftarga yuritish, yangiliklarni olish, mavzusi sizga qiziqarli bo’lgan boshqa konferenstiyalarga kirish. Hamda Google asboblar paneli yordamida, dasturni yopmay turib axborot izlashni amalga oshirish imkonini beradi (asboblar paneli dasturni o’rnatgan paytda sozlanadi).

    Skype dasturini ishlab chiqaruvchilar ko’pchilik foydalanuvchilar uchun ko’p qulayliklar yaratganlar. Dastur eng mashhur platformalar: Windows, Linux, Mac OSX, Pocket PCda ishlaydi.



    Skypeni ishlatish.

    Dasturni ishlab chiqaruvchilar saytidan (htpp: // www. Skype. com /intel/ru/) platformangiz uchun dasturni yuklab olishingiz kerak bo’ladi. O’rnatish fayli Skype setup.exe ni ishga tushirasiz, keyin tilni tanlaysiz, “listenziyalangan shartlarni qabul qilaman” haqida belgi qo’yasiz”.






    2.5.6-chizma. Skype dasturini o’rnatish.

    .

    Shu oynada turib, sozlash tugmasini bosasiz. Bunda siz dastur o’rnatiladigan direktoriyani ko’rishingiz va har safar operastion tizim ishga tushgan vaqtda, dasturni ishga tushirish haqidagi ma’lumotlarni ko’rishingiz mumkin.





    2.5.7-chizma. Skype dasturini o’rnatish.
    Keyingisi “O’rnatish” tugmasini bosish orqali Google asboblar paneliga o’rnatish yoki o’rnatmaslikning tanlaysiz (axborotni izlash uchun)


    2.5.8-chizma. Skype ni o’rnatishni keyingi bosqichi.

    Keyingi tugmasini bosish orqali dasturni o’rnatish davom etadi.





    2.5.9-chizma. Skype dasturida ishni boshlash.

    Ishchi stolida Skype belgisi paydo bo’ldi Dasturda ishni boshlashdan oldin sizda mikrofon, veb-kamera o’rnatilganini va naushnik mavjudligini tekshiring.

    Dasturni o’rnatgandan so’ng quyida ko’rsatilgan oyna ochiladi.



    2.5.10-chizma. Skype oynasi.



    2.5.11-chizma. Skype menyular paneli.
    Skype menyular paneli Skype, Инструменты, Помощъ kabi bo’limlardan iborat.



    2.5.11-chizma.Skype oynasini yopish.
    Skype menyular panelidagi Skype bolimida: Закрыть (Oynani yopish) buyrug’i joylashgan. Bu buyruq yordamida Skype oynasi yopiladi.



    2.5.12-chizma. Istrumentlar paneli.
    Инструменты panelida: Изменитъ язык(Tilni o’zgartirish) buyrug’I joylashgan. Bu buyruq yordamida Skype oynasidagi so’zlarni boshqa tillarga o’zgartirish mumkin.

    Skype Wi.fi (Skype ni Wi Fi yordamida ishlatish) , Проблема соединения (Ulanish muammolarni hal qilish) kabi buyruqlardan iborat.





    2.5.13-chizma. Pomosh menyu bo’limi.
    Помощъ menyu bo’limining ichida: Помощъ:ответы и тенхническая поддержка (javoblar va texnik yordam),Проверить на наличние обновлений (Dasturni yangilanishga tekshirish),Положение o конфиделциалъности(Ma’lumotning sir saqlanishi haqidagi nizom),О Skype (Skype haqida ma’lumot)kabi buyruqlardan iborat.



    2.5.14-chizma. Skype dasturiga kirish.
    Agar foydalanuvchi Skype da registratsiyadan o’tgan bo’lsa, bu yerga loginni , so’ng parolni yozib Skype dasturiga kirish mumkin.



    2.5.15-chizma. Facebook orqali Skype dasturiga kirish
    Facebook orqali Skype dasturiga kirish.



    2.5.6-chizma.Yangi oyna yaratish.
    Agar foydalanuvchi Skype da registratsiyadan o’tmagan bo’lsa dasturning bu qismida yangi akkount hosil qilish ya’ni yangidan ro’yhatdan o’tish imkoniyati mavjud.
    2.6. Skype da registratsiya qilish va uni sozlash.

    Skype dasturida yangidan ro’yxatdan o’tkazish quyidagi tartibda amalga oshiriladi.

    Skype ni registratsiya qilish ushun berilgan satrlar to’ldirib chiqiladi.

    Имя degan joyga foydalanuvchi ismi kiritiladi. Фамилия degan joyga foydalanuvchi familiyasi kiritiladi.





    2.6.1-chizma.Skype ni registratsiya qilish.
    Адрес ващей электронной почты degan joyiga elektron pochta adresini kiritamiz.Введите адрес электронной почты еще раз degan joyiga takroran elektron pochta adresini kiritamiz.



    2.6.2-chizma. Ma’lumotlarni kiritish.
    So’ngra дата рождения satriga foydalanuvchining tug’ilgan kun, yil, oy kiritiladi. Страна/Регион satriga foydalanuvchining Davlat bilan hududi kiritiladi.

    Город satriga shaxarning nomi kiritadi.





    2.6.3-chizma. Mobil telefon raqamini kiritish.
    Номер мобилъного телефона satriga foydalanuvchi mobil telefon raqamini kiritadi va keyinchalik bu raqam faqatgina sizning aloqa ro’xatingizda bulga abonentlarga ko’rsatiladi.



    2.6.4-chizma.Login va parolni kiritish.

    . 2.6.5-chizma. Davom ettirish buyrug’i.


    Registratsiya yakunida Skype dasturi tomonidan foydalanuvchiga dasturdan foydalanish shartlari va shaxsiy ma’lumotlarni ximoya qilish to’g’risidagi dekloratsiyani taqdim etadi. Foydalanuvchi bu hujjatlarni e’tiborlik bilan ko’rib chiqib rozi bo’lganda Я согласен(-на) – Далее tugmasini bosadi va shu bilan birga registratsiyani yakunlaydi.



    2.6.6-chizma. Asosiy oyna.
    Registratsiya tugaydi va asosiy oyna ochiladi. Asosiy menyu paneli quyidagilardan iborat. “Skype”, “Kontaktlar”, “Razgovori”, “Zvonki”, “Vid”, “Instrumentlar”, “Pomosh”. Dastlab dasturning barcha sozlashlari avtomatik holatda bo’ladi. Shuning uchun darxol uni sozlashni tavsiya qilamiz. Buning uchun “Asboblar” bo’limiga kirasiz “Sozlash”ni tanlaysiz, ochilgan oynadagi “Ovozni sozlash” bo’limida audioqurilmalarningizni o’rnatasiz: “audiokirish”, “audiochiqish”, qo’ng’iroq qilish uchun asboblarni ko’rsatasiz va “xotiraga olish” tugmasini bosasiz.



    2.6.7-chizma. Skype oynasini sozlash.
    Xuddi shunday videoni sozlash bo’limida veb-kamerangizni o’rnatasiz, veb-kamerani qanday ishlashini tekshirib ko’rasiz va “xotiraga olish” tugmasini bosasiz.

    2.6.8-chizma.

    Do’stlaringizni topish uchun “Kontaktlar” menyu bo’limiga kirib, Поиск ga “Skype abonentlarini qidirish” ni tanlaysiz, ismni kiritasiz elektron pochta va nikni ko’rsatasiz va qidirasiz.

    Bunda siz qidirgan odamingizni topasiz va endi oynani yopmay turib, unga qo’ng’iroq qilishingiz mumkin. Buning uchun shu odamning niki ustida sichqonchaning o’ng tugmasini bosing “qo’ng’iroq qilish” tugmasini bosib javobni kuting.

    Yoki shu odamning nikini tanlash va “Skype kontakga qo’shish” tugmasini bosing va bu odam sizning kontaktlar ro’yxatingizda bo’ladi. Hamda siz qo’l tugmasini bosish orqali qo’ng’iroq qilishingiz yoki chatda yozishmani boshlashingiz mumkin.

    Agar siz uyali telefonga yoki stastionar telefoniga qo’ng’iroq qilmoqchi bo’lsangiz “Raqam terish” tugmasiga bosasiz, bu erda siz kerakli davlatni ajratasiz va raqamni (davlatning kodini termasdan) terasiz. Keyin yashil tugmachasini bosasiz va ularnishni kutasiz-albatta ulanasiz. SMS yuborish uchun “Kontaktlar” ro’yxatidan kerakligisini ajratib sichqonchaning o’ng tugmasini bosib, “SMS uzatish” satrini ajratib bosasiz.



    2.6.9-chizma.Skype foydalanuvchilariga telefon qilish.
    Skype dasturining xizmatlarini to’lovini bajarish uchun, dasturning o’zi ishlatiladi (Bosh menyuda “Schyot” tugmasini bosib “Schyotning avansi to’lansin”) yoki sayt orqali (htpp://www.skype.com./intl/ruproducts/ waystopay/?country=RU).



    2.6.10-chizma.Skype hisobini to’ldirish.
    To’lovni bajarish usullar:

    1.Yandeks-pul to’lov tizimi: http://money.yandex.ru/shop.xml?scid=1214

    2.Diners, Master Card yoki Visa: kredit kartalari:

    http://skype. com/ lntel ru /products/ way stopay/ credit - card.html? country=RU

    3.Moneybooks tizimi, kredit kartochka, debet kartochka va bank hisob raqami orqali. http://skype.com/inte/ru/product/ways topay/ moneybookers, html? Country=RU

    4.Oddiy bank pul ko’chirmasi.

    Hamma yangi funksional imkoniyatlar, haqidagi axborotlarni, yangilash, ma’lumotlar, tariflar Skype haqida, ishlab chiqaruvchining saytidan topasiz:

    http://www.skype.com.

    Sizga omad tilaymiz! Endi siz hamma vaqt hamkasblaringiz, yaqin do’stlaringiz va qarindoshlaringiz bilan muloqotda bo’lishingiz mumkin.

    Skype dasturi nootbuk yoki web-kamerali kompyuter orqali bepul muloқot qilish imkonini yaratgan. Telefondan ko’ra, siz suhbatdoshingizni nafaқat eshitasiz, ham ko’rasiz. Ikkita mijozning orasida aloqa, internetga ulangan kompyuter yoki noutbuk, orqali o’rnatiladi. Dunyoning qaysi-bir joyida bo’lsangiz ham. Masalan, Rossiyadan Amerikaga mobil telefoni orqali qo’ng’iroq qilsangiz, bir daqiqasi 10 r turadi. Skype orqali esa bepul.

    Skypening o’rnini bu tomondan hech qaysisi bosa olmaydi, pul tejamlanadi. Endi siz bemalol, qancha kerak bo’lsa muloqot qilishingiz mumkin. Shaharlararo qo’ng’iroqlarni bajaradigan tashkilotlar uchun, Skype dasturi zarur. Kichkina belgilangan narxga siz butun dunyo bo’ylab mobil va stastionar telefonlarga qo’ng’iroq qilishingiz mumkin. Hamda bir martalik qo’ng’iroqlarni, xizmat safarida yoki ta’til bo’lganda, boshqa operatorlar qimmat roumingidan foydalanmasdan, qilishingiz mumkin. Bir martalik qo’ng’iroqlarning narxi, boshqa aloqa operatorlariga nisbatan pastroq. Hozirda chiqarilayotgan nootbuklarda web-kamera va mikrofon bor, ular videokonferenstiyalar uchun qulaylashtirilgan.

    Agar sizning kompyuteringizga kamera va mikrofon bo’lmasa. Kamerani sotib olishingiz mumkin, qimmat turmaydi.

    Video va ovoz sifati Internetning tezligiga bog’liq. Bugunda qulay muloqot qilish uchun internetning tezligi 256 Kbit/s bo’lishi lozim. Skypening hisob raqamiga pul tashlash uchun elektron hamyon yoki bank orqali bog’lanish mumkin.

    Xulosa: Skype-zamonaviy dastur, aloqa uchun sizning xarajatlaringizni kamaytiradi.

    Bepul xizmatlar.

    Skype Cast (ingliz tilidan Skype – VoIP - dasturi va broad casting-keng xabar berish, “kast” deb ishlatiladi) - bu ovozli muloqot, ko’p mijozlar orasida (150 kishigacha) konferenstiya - qo’ng’iroqqa o’xshaydi, lekin ovozli muloqot markazlashgan server orqali o’rnatiladi, shu tufayli muloqotni tashkil qilgan mijozning aloqa kanalning o’tkazish darajasiga ta’sir ko’rsatmaydi. Bu xizmat boshqa ko’rsatilmaydi. Skype Voicemail - ovoz pochtasi.

    Bu xizmat 2005 y 10 martdan boshlab ishlatiladi, agar mijoz tarmoqda bo’lmasa, avtomatchik bo’lib ishlaydi.

    Skype Me. Bu status abonentning ochiqligini ko’rsatadi, demak bu degani abonentga dunyoning qayeridan bo’lsa ham qo’ng’iroq qilish mumkin. Bu statusi firibgarlar va spamerla ko’plab ishlatgan, shu tufayli dasturning 4 mahsulotidan (versiya) boshlab Skype Me xizmati yo’qotilgan.


    Pullik xizmatlar.

    Skype tariflari bir daqiqa uchun AQSh dollarida ko’p (2006 yil mart) sotilgan.

    Skype Out – telefonlarga qo’ng’iroq. Ko’pincha davlatlarda, stastionar va mobil telefonlarga chiqadigan qo’ng’iroqlarni bajaradi. To’lov ҳar bir daqiqa uchun, bepul raqamlarga qo’ng’iroqlar ( 1800 AQShda) uchun pul to’lanmaydi, bunda Skype Out xizmati uchun to’lak berilmagan bo’lsa, bu qo’ng’iroqlarni qilish mumkin.

    Amerika Qoʻshma Shtatlari (AQSh, ingl. United States of America) - Shimoliy Amerikadagi mamlakat. Poytaxti - Vashington shahri, BMT aʼzosi. Amerika Qoʻshma Shtatlari Sharqdan Atlantika, gʻarbdan Tinch okeani, janubi-sharqdan Meksika qoʻltigʻi bilan oʻralgan.

    Hamda Skype Out orqali kirish qo’ng’iroqlar ham bajariladi, faqatgina mobil telefonlarga Skype Lite o’rnatilgan bo’lsagina. Oxirgi qo’ng’iroq qilingandan keyin 180 kun o’tsa Skype Out balansi tugaydi.
    Xulosa: BMIning ikkinchi bobi IP-telefoniyaga bag’ishlangan bo’lib, uch

    qismdan iborat bolib, . IP – Telefoniya haqidaqisqacha ma’lumot. Internet –telefoniyaning turlari.

    Virtual shaxsiy tarmoqlar (VPN), IP-telefoniyaning yutuq va kamchiliklari,

    O’zbekistonda IP-telefoniya va xizmat ko’rsatuvchi dasturlar kabi mavzulardan tashkil topgan.

    Ikkinchi bobning birinchi qicmida IP-telefoniyaning imkoniyatlari, uning foydali tomonlari, xossalari, ishlash prinsiplari yoritib berilgan.

    Ikkinchi qismida Internet –telefoniyaning turlari,IP-telefoniyadan qo’rqish kerakmasligi ko’rsatilgan. Chunki mijozlarga ko’p yoqimli imkonlar yaratib beradi, minimal xavf-xatarlik bilan. Agarda kompaniya VoIP ishini to’g’ri tashkil qilsa.

    Bunda ma’lumotlarni xavfsizlantirish uchun, mablag’ni tejamay ishlatish lozim, chunki IP – telefoniya, aloqa uchun mablag’ chiqishini kamaytiradi (Xasis ikki marta to’laydi).

    Uchinchi qismida Virtual shaxsiy tarmoqlar (VPN) yaratilishi tarixi, uning tuzilishi qo’llanilish soxalari va VPN tarmoq turlari keltirilgan.

    To’rtinchi qismida IP-telefoniyaning yutuq va kamchiliklari va O’zbekiston sharoitida IP-telefoniyadan foydalanish, to’lovlar qilish va universal kartochkalardan foydalanish tartiblari, IP- telefoniya yordamida xizmat qiluvchi dasturlar ham ko’rsatib o’tilgan.

    Bobning beshinchi qismida Skype dasturi haqida ma’lumotlar ,uning foydali va qulaylik tomonlari, bundan tashqari dasturdan foydalanish bo’yicha ko’rsatmalar keltirilgan.

    Bobning oltinchi qismi foydalanuvchining dasturni ishlatishi uchun registratsiyadan qilishi ya’ni ro’yxatdan o’tishi va ishlatilishi bo’yicha yordamchi ko’rsatmalarga bag’ishlangan.

    XOTIMA.


    Ushbu BMI kirish, 2 ta bob, har bir bobning qisqacha xulosasi, adabiyotlar ro’yxati, xotimalardan iborat bo’lib jami 77 betga bayon qilingan. I- bob uslubiy qo’llanma tayyorlash usullari, II- bobda esa uslubiy qo’llanmaning ichki tuzilishi keltirilgan.

    Bitiruv malakaviy ishining birinchi bobi “Uslubiy qo’llanma tayyorlash usullari” deb nomlanib, ikki qismdan iborat. Bu qismlar “o’quv adabiyotlarini yangi avlodlarini yaratish” va ”uslubiy qo’llanmaga qo’yiladigan talablar” deb nomlangan. Birinchi qismda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2006 yil 31 maydagi "Umumta'lim maktablarini darsliklar bilan ta'minlashni takomillashtirish borasidagi qo’shimcha chora tadbirlar to’g’risida"gi PQ-362-sonli qarori ijrosini ta'minlash bo’yicha amalga   oshiriladigan ishlar hamda 2005-2009 yillarda umumta'lim maktablari uchun darsliklar va o'quv-metodik qo'llanmalar nashr etish dasturi to'g'risida O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "2004-2009 yillarda Maktab ta'limini rivojlantirish Davlat umummilliy dasturi to'g'risida" 2004 yil 21 maydagi PF-3431-son Farmonini bajarish yuzasidan hamda davlat ta'lim standartlari talablariga javob beradigan zamonaviy o'quv adabiyotlari va o'quv-metodik qo'llanmalarni tayyorlash, nashr etish va umumta'lim maktablarini ular bilan ta'minlashning kompleks tizimini yaratish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qarorlari keltirib o’tilgan.

    Ikkinchi qismda esa “Uslubiy qo’llanmalarni yaratishni rejalashtirish va nashrga tayyorlash tartibi”,”Uslubiy qo’llanma yaratishga oid umumiy tavsiyalar”,”Mazmun bo’yicha paragraflarni ishlab chiqish”,”Uslubiy qo’llanma va boshqa o’quv – uslubiy vositalarni sifatli baholash mezonlari” kabi talablar keltirib o’tilgan.

    BMIning ikkinchi bobi uslubiy qo’lanmaning tuzilishiga bag’ishlangan bo’lib, ushbu uslubiy qo’llanma Amaliy matematika va axborot texnologiyalar yo’nalish talabalariga mo`ljallangan. Shu jumladan ushbu qo’llanmani akademik listey va kasb-hunar kollej o’qituvchi va talabalari hamda mustaqil tahsil oluvchilar ham foydalansa bo’ladi.

    Kollej (ing . college) - 1) Buyuk Britaniya, AQSH va ayrim boshqa mamlakatlarda oliy, oʻrta, yuqori oʻrta oʻquv yurti (ayrim hollarda universitet tarkibida). Dastlab 13-asr boshlarida Buyuk Brita-niyada vujudga kelgan; 2) Fransiya, Shveysariya, Belgiya, shuningdek, Afrika va Osiyoning ilgari fransuz mustamlaka imperiyasi tarkibiga kirgan bir qancha mamlakatlaridagi oʻrta va toʻliqsiz oʻrta oʻquv yurti. Fransiyada dastlabki K. oʻrta asrda universitetlarda paydo boʻldi; 3) Oʻzbekistonda oʻrta maxsus, kasb-hunar oʻquv yurti. OʻzRning 1997 yil avg .da qabul qilingan "Kadrlar tayyorlash milliy dasturi" va "Taʼlim toʻgʻrisida"gi qonuni hamda OʻzR Vazirlar Mahkamasining 1998 yil fevral dagi qaroriga muvofiq, kasb-hunar kolleji sifatida tashkil etilgan.

    II bobning o’zi 6ta mavzudan iborat bo`lib, unda IP telefoniya va VPN texnologiyalari, Skype dasturi va uning tarkibiy qismlari, dasturdan foydalanish, registratsiya qilish, uning imkoniyatlari, qulaylik va afzalliklari berilgan.

    BMIda yaratilgan uslubiy qo’llanmadan ta’lim tizimida foydalanish mumkin. Bu qo’llanma orqali o’rganuvchilar IP texnologiyalari haqida tushunchaga ega bo’lib IP telefoniya dasturlaridan biri bo’lgan Skype dasturidan to’la foydalanishni o’rganadilar.

    adabiyotlar

    1.I.A.Karimov, “Inson, uning huquq va erkinliklari-oliy qadriyat”

    Toshkent.2006. 25-35 betlar.

    2. И. А. Каримов. Юксак маънавият-енгилмас куч. Тошкент,

    «Маънавият»,2008 йил.30-40 betlar.

    3.IP-телефония, Б.С. Гольдштейн, А.В. Пинчук, А.Л. Суховицкий, МОСКВА „РАДИО И СВЯЗЬ”, 2001. 40-45 стр

    4. «IP-телефония» (третье издание) Гольдштейн Б.С., Пинчук А.В., Суховицкий А.Л. М.: Радио и связь, 2006. - 336 с.: ил. ISBN 5-256-01585-0. 30-40 стр

    5. Интеллектуальные сети и компьютерная телефония


    Полканов Е.И., Шнепс-Шнеппе М.А., Крестьянинов С.В.Объём: 240 стр; ISBN: 5256015486; Дата выхода: 2001 г.Издательство: Радио и связь.50-60 стр

    6. IP-телефония. Интернет. Мобильные телефоны. Компьютеры. Бухгалтерский и налоговый учет |22.01.2009.  Д. В. Кислов, И. В.Летягo Издательство: ГроссМедиа, РОСБУХ ,Год: 2007.45-55 стр
    7. Компьютерные системы в телефонии | 02.12.2008 , Галичский К.  2002 г Язык: Русский. Число страниц: 400
    8. Александр Днепров, «Бесплатные звонки через Интернет. Skype и не только» (2012 г.)
    20-30 стр

    9.М. В. Трошин, Р. Г. Прокди, «Skype. Бесплатные телефонные звонки и видеосвязь через Интернет» (2011 г.).

    40-50 стр


    10. Браун С. Виртуальные частные сети VPN. 2002 г.35-45 стр

    11. http://www.skypeclub.ru/skype.htm

    12.http://www.folksoft.net/lib/freesoftbooks.html

    13.http://www.nauchforum.ru/node/943



    14. http://ru.wikipedia.org/wiki/VPN


    1   2   3   4


    Download 261.51 Kb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa


    O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus

    Download 261.51 Kb.