• Misol
  • collect( ,func);
  • Maple 6
  • Ifodalarni birlashtirish, o`xshash hadlarni ixchamlash, kasrni irratsionalikdan qutqarish komandalari




    Download 7.05 Mb.
    bet39/78
    Sana22.07.2021
    Hajmi7.05 Mb.
    #15506
    1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   78

    Ifodalarni birlashtirish, o`xshash hadlarni ixchamlash, kasrni irratsionalikdan qutqarish komandalari




    Bir nechta ifodani birlashtirish komandasi combine() yoki combine (,
    ,
    , ...,
    ) ifodalarning elementlarini funksiyalar sinfining qoidalariga asosan birlashtiradi. Bu yerda matematik ifoda,
    ,
    ,...,
    - opsiyalar birlashtirish qoidalarini ko`rsatadi. Xususan,
    sifatida biror funksiya nomi ko`rsatilsa, birlashtirishi ko`rsatilgan funksiya qoidalariga asosan bajariladi yoki
    sifatida biror tur nomi ko`rsatilsa, birlashtirish shu turga taalluqli doirada amalga oshirilish kerakligini bildiradi.
    Parametrlar to`g`risida to`liq ma’lumotni ?combine[opsiya] komandasi yordamida olish mumkin.



    Misol:
    > combine(ln(x)+ln(y));

    > combine(4^a*6^b*12^c*5^d,power);



    > combine(4^a*6^b*12^c*5^d,icombine);





    O`xshash hadlarni ixchamlash komandasi
    collect(,x);

    collect(,form,func);

    collect(,func);

    ko`rinishlarda bo`ladi. Bu yerda
    Misol:
    > g:=int(x^2*(exp(x)+sin(x)),x);

    > collect(g,x);



    > collect(g,exp(x));



    > collect(g,cos(x));





    form parametri ko`rinishdagi o`zgaruvchiga bog`liq bo`lgan holda qo`llanilib, o`zgaruvchilar ro`yxat yoki to`plam ko`rinishda berilishi kerak ([x,y,...] ro`yxat, {x,y,...} to`plam ko`rinishida berilishi). form parametri recursive(jimlik qoidasi bo`yicha) va distributed qiymatlarini qabul qilishi mumkin. Parametr recursive ko`rinishida bo`lsa, oldin ro`yxatdagi birinchi o`zgaruvchining darajalariga nisbatan ixchamlash jarayoni bajariladi, keyin esa hosil bo`lgan ifodaning ikkinchi o`zgaruvchisining darajasiga nisbatan soddalashtirish amali bajarilish kerakligining tartibini Maple 6 tizimining o`zi aniqlaydi va har safar har xil tartibda bo`lishi mumkin. Parametrning qiymati distributed ko`rinishida bo`lsa, ro`yxatda yoki to`plamda ko`rsatilgan o`zgaruvchilar ko`paytmasining barcha darajalariga nisbatan ixchamlash jarayoni bajariladi. form parametri o`zgaruvchilarning mos darajali hadlar oldidagi koeffitsiyentlariga nisbatan soddalash-tirish amalini bajaradigan simplify() va factor() funksiyalarining nomini ham ko`rsatishi mumkin.
    Misol:
    > f:=a^3*x-x+a^3+a;

    > p:=x*y-a^2*x*y+y*x^2-a*y*x^2+x+a*x;



    > collect(f,x);



    > collect(f,x,factor);



    > collect(p,[x,y],distributed,factor);



    > collect(p,[x,y],recursive,factor);




    Kasrni irratsionallikdan qutqarish komandasi rationalize(); ko`rinishda bo`ladi. Bu yerda son yoki algebraik kasrni bildiradi. Agar kasr algebraik bo`lsa, maxraji albatta ko`phad bo`lishi kerak. Bu komanda, algebraik kasrning maxrajida transendent: sin(), exp(), ln() kabi funksiyalar mavjud bo`lganda ham irratsionallikdan qutqazadi. Faqat bu funksiyalarning argumentlaridagi irratsionallikni qutqazmaydi.
    Misol:
    > ex1:=2*(1+2^(1/3))/(2-sqrt(2));

    > rationalize(ex1);



    > p:=1/(1+root(sin(1/(1-sqrt(y))),3));



    > rationalize(p);






    Download 7.05 Mb.
    1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   78




    Download 7.05 Mb.

    Bosh sahifa
    Aloqalar

        Bosh sahifa



    Ifodalarni birlashtirish, o`xshash hadlarni ixchamlash, kasrni irratsionalikdan qutqarish komandalari

    Download 7.05 Mb.